باشگاه خبرنگاران جوان - رئیسکل سازمان امور مالیاتی کشور با ابلاغ دستورالعمل تسعیر ارز به ادارات کل امور مالیاتی، نحوه تعیین نرخ ارز برای محاسبه درآمدها و هزینههای (بهای تمام شده) فعالان اقتصادی به منظور تعیین درآمد مشمول مالیات آنها را تشریح کرد. در این دستورالعمل تاکید شده است در مواردی که واردات بدون انتقال ارز صورت می گیرد، تعیین نرخ ارز مورداستفاده در محاسبه بهای تمامشده کالای وارداتی مستند به اسناد و مدارک مثبته خواهد بود و اگر چنین اسناد و مدارکی در دسترس نباشد نرخ فروش اسکناس صرافی ملی ایران استفاده خواهد شد.
در این دستورالعمل تاکید شده است در مواردی که واردات بدون انتقال ارز صورت گرفته است اگر متعاقباً تامین ارز توسط مراجع ذیربط صورت پذیرد، ضروری است آثار مالیاتی آن در زمان رسیدگی مورد توجه قرار گیرد.
بر اساس این دستورالعمل، با توجه به شرایط اقتصادی کشور و الزامات موجود، این امکان وجود دارد که بخشی از رویدادها و معاملات ارزی مشمول الزامات و تکالیف ارزی تعیین شده توسط مراجع ذیصلاح (از جمله بانک مرکزی) بوده و بابت مابقی آن تکلیفی پیشبینی نشده باشد؛ لذا بابت آن بخش که مشمول الزامات و تکالیف تعیین شده توسط مراجع ذیصلاح می باشد، نرخ ارز تعیین شده توسط مراجع مذکور در حسابرسی مالیاتی ملاک عمل قرار خواهد گرفت.
در این دستورالعمل همچنین درباره رفع تعهد ارزی از طریق واردات در مقابل صادرات تاکید شده است اگر هیچگونه اسناد و مدارک مثبتهای در این زمینه در دسترس نباشد، برای این بخش از رویدادها و معاملات ارزی نیز از نرخ ارز (خرید/ فروش حسب مورد) مرکز مبادله ارز و طلای ایران، استفاده خواهد شد.
رییسکل سازمان امور مالیاتی کشور همچنین تصریح کرده است نرخ تسعیر ارز مرتبط با بازه زمانی قبل از راهاندازی مرکز مبادله ارز و طلای ایران، مطابق با بخشنامه شماره تعیین خواهد شد.
در این دستورالعمل در خصوص پذیرش زیان حاصل از تسعیر ارز به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی با استناد به بند (۲۴) ماده (۱۴۸) قانون مالیات های مستقیم آمده است: زیان حاصل از تسعیر ارز بر اساس اصول متداول حسابداری مشروط بر اتخاذ یک روش یکنواخت طی سالهای مختلف از طرف مودی به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی شده است. بر این اساس، به منظور پذیرش زیان حاصل از تسعیر ارز، علاوه بر رعایت سایر مقررات مرتبط، مودی مکلف به شناسایی آثار تسعیر ارز در کلیه مواردی است که به موجب استانداردهای حسابداری، مقرر شده است.
به موجب پاسخ استعلام به عمل آمده از سازمان حسابرسی «با توجه به شرایط کنونی اقتصادی و وضع تحریمهای بینالمللی، هرگاه وصول مطالبات ارزی یا تسویه بدهیهای ارزی با ابهام قابل ملاحظه مواجه باشد، تسعیر اینگونه اقلام پولی ارزی و در نتیجه شناسایی سود و زیان تسعیر ارز از این بابت تا زمان رفع ابهام مربوط، به تعویق میافتد»؛ بنابراین چنانچه با بررسی اسناد و مدارک مربوطه شرایط مذکور محرز شود و مودی مطابق با مقرره فوق اقدام به شناسایی سود تسعیر ارز ننموده باشد، شناسایی سود تسعیر ارز از این بابت توسط ماموران مالیاتی و متعاقبا مطالبه مالیات از این حیث فاقد موضوعیت است.
در این دستورالعمل، اعمال معافیت و نرخ صفر مالیاتی نسبت به سود تسعیر ارز منوط به رعایت سایر مقررات از جمله مقررات موضوع تبصره (۱) ماده (۱۴۶) مکرر قانون مالیات های مستقیم است. در این خصوص همچنین تاکید شده است در مواردی که مودی به موجب استانداردهای حسابداری مکلف به شناسایی آثار تسعیر ارز میباشد، در صورت عدم انجام تکلیف مذکور، ماموران مالیاتی ذیربط میبایست نسبت به محاسبه سود تسعیر ارز و اعمال مقررات مرتبط، اقدام نمایند. چنانچه برای سود تسعیر ارز معافیت/نرخ صفر مالیاتی پیش بینی شده باشد در صورت ابراز اقلام دارایی/بدهی ارزی مرتبط با سود تسعیر ارز در اظهارنامه، معافیت/نرخ صفر مالیاتی به سود مذکور حسب مورد تا میزان ابرازی یا تعیین شده توسط ماموران مالیاتی قابل اعمال خواهد بود.
