ایران در مقطع حساسی قرار دارد/ بانک‌ها کارخانه تولید پول نیستند، کارخانه تخصیص کارآمد سرمایه هستند

اقتصادایرانی:

شایعات درباره افزایش قیمت بنزین و اجرای نرخ‌های جدید، بار دیگر فضای خبری کشور را تحت‌تأثیر قرار داده است. در روزهای اخیر، ادعاهایی درباره تعیین قیمت ۳۰ هزار تومانی برای بنزین و همچنین اجرای نرخ‌های جدید در استان کرمان مطرح شده؛ اما تا این لحظه، هیچ نرخ نهایی و مصوبه رسمی و مکتوبی از سوی دولت اعلام نشده است.

در همین حال، افزایش سهمیه بنزین کارت سوخت شخصی شهروندان استان کرمان به ۱۶۰ لیتر از ابتدای شهریور، گمانه‌زنی‌ها درباره تغییر در سازوکار توزیع سوخت را افزایش داده است؛ بااین‌حال، اظهارات رسمی نشان می‌دهد تصمیم نهایی دولت درباره مدل اجرایی و قیمت بنزین هنوز اعلام نشده است. زمان افزایش قیمت بنزین مشخص شد؟

اسماعیل سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، ۲۴ مرداد اعلام کرده بود که هیچ‌یک از مدل‌های پیشنهادی درباره بنزین هنوز به تصویب نهایی دولت نرسیده است و پیش‌بینی می‌شود دولت در بازه ۱۰ تا ۱۵ روز آینده تصمیم نهایی را اتخاذ کند.

امروز ۲۹ مرداد است؛ بنابراین از زمان اعلام این بازه، پنج روز گذشته و هنوز تصمیم رسمی دولت درباره قیمت یا نحوه اجرای طرح جدید بنزین منتشر نشده است. او تأکید کرده بود پیش از اجرای هر تصمیم، جزئیات آن با مردم در میان گذاشته می‌شود و قرار نیست در موضوع بنزین «شگفتانه»‌ای ایجاد شود. بنزین ۳۰ هزار تومانی؛ ادعا یا مصوبه رسمی؟

یاسر جبرائیلی، فعال سیاسی، در واکنش به اخبار مربوط به نرخ‌های اعلام‌شده برای بنزین در کرمان، مدعی شد: «بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان عملیات فریب بود. بنزین شده لیتری ۳۰ هزار تومان و به‌زودی اجرایی می‌شود.»

با وجود انتشار این اظهارنظر، تاکنون هیچ مقام دولتی قیمت ۳۰ هزار تومانی بنزین را به‌عنوان نرخ قطعی و نهایی تأیید نکرده است. بنابراین، این رقم فعلاً در حد یک ادعا و موضع شخصی است و نمی‌توان آن را مصوبه اجرایی دولت تلقی کرد. سه مدل پیشنهادی دولت برای مدیریت بنزین

رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی پیش‌تر از بررسی سه روش برای مدیریت مصرف و توزیع بنزین خبر داده بود: روش نخست: قیمت بنزین تغییر نکند، اما توزیع روزانه سوخت تا سقف تولید ۱۲۱ میلیون لیتری انجام شود و پس از اتمام این میزان، عرضه در جایگاه‌ها متوقف شود. روش دوم: تولید روزانه ۱۲۱ میلیون لیتر میان خودروهای موجود توزیع شود و مصرف مازاد بر سهمیه با نرخ آزاد تأمین شود؛ مدلی نزدیک به طرحی که قرار بود در کرمان اجرا شود. روش سوم: سهمیه بنزین به‌جای خودرو، به افراد اختصاص یابد؛ چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، در مدل سوم حدود ۳۰ میلیون لیتر در روز به حمل‌ونقل عمومی و تاکسی‌های اینترنتی و غیراینترنتی اختصاص خواهد یافت تا هزینه جابه‌جایی افزایش پیدا نکند. همچنین، سهم تقریبی هر فرد می‌تواند ماهانه ۳۰ لیتر باشد و قابلیت انتقال یا خریدوفروش داشته باشد. ماجرای نرخ چهارم بنزین در کرمان چه بود؟

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری، اعلام کرده است که دولت پس از بررسی‌های کارشناسی، موضوع تعیین نرخ چهارم بنزین را در دستور کار قرار داده بود و استان کرمان نیز برای اجرای آزمایشی طرح در نظر گرفته شده بود.

بااین‌حال، عارف توضیح داد که مسئولان استان کرمان پیش از هماهنگی نهایی با مرکز، تصمیم به اجرای این سیاست گرفتند و دولت پس از رسانه‌ای شدن موضوع، دستور توقف اجرای آن را صادر کرد. او همچنین تأکید کرد نرخی که در فضای رسانه‌ای مطرح شده بود، با تصمیم‌های موردنظر دولت تفاوت داشته است. سهمیه اول بنزین کاهش پیدا می‌کند؟

معاون اول رئیس‌جمهوری گفته است دولت قصدی برای کاهش سهمیه اول بنزین ندارد، اما کاهش تدریجی سهمیه دوم در چارچوب اصلاح سیاست یارانه‌ای سوخت دنبال می‌شود. به گفته عارف، هدف دولت حرکت تدریجی به سمت سازوکاری است که یارانه انرژی بیشتر به مصرف‌کنندگان و اقشار آسیب‌پذیر برسد.

او با اشاره به فاصله میان تولید و مصرف بنزین اعلام کرده است که متوسط تولید روزانه بنزین حدود ۱۱۰ میلیون لیتر و متوسط مصرف حدود ۱۴۰ میلیون لیتر است؛ موضوعی که فشار واردات و هزینه یارانه سوخت را افزایش داده است.

اقتصادایرانی:

در ماه‌های اخیر، موضوع افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی و تقویت حمایت معیشتی خانوارها بارها مطرح شده است، اما به دلیل ضرورت بررسی‌های کارشناسی، مشکلات اقتصادی، چالش تأمین منابع پایدار و نگرانی از آثار تورمی، این افزایش تاکنون به‌طور کامل عملیاتی نشده است. با این حال، در شرایطی که افزایش هزینه‌های زندگی و رشد قیمت کالاهای اساسی فشار بیشتری بر معیشت خانوارها وارد کرده، افزایش اعتبار کالابرگ و تقویت قدرت خرید دهک‌های پایین درآمدی بیش از گذشته ضروری به نظر می‌رسد و به یکی از مهم‌ترین مطالبات مردم تبدیل شده است. در همین راستا، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، از احتمال افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ الکترونیکی خبر داده است؛ موضوعی که در ادامه جزئیات آن بررسی می شود. همتی: کالابرگ تا ۲۳ درصد افزایش می‌یابد؟

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در اظهارات اخیر خود از افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی ارزش کالابرگ الکترونیکی متناسب با تغییرات نرخ بازار خبر داده است. بر اساس این اظهارات، دولت بر تداوم حمایت معیشتی و تأمین منابع کالابرگ تأکید دارد و افزایش اعتبار این طرح نیز در دستور کار قرار گرفته است.

در صورت اجرای افزایش ۲۳ درصدی، اعتبار یک میلیون تومانی فعلی به یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان به ازای هر نفر خواهد رسید. این افزایش می‌تواند قدرت خرید خانوارهای مشمول را در برابر رشد هزینه کالاهای اساسی تا حدودی تقویت کند.

با این حال، باید توجه داشت که اعلام احتمال افزایش اعتبار به معنای شارژ قطعی مبلغ جدید از همین مرحله نیست و زمان دقیق اجرای رقم جدید باید از سوی مسئولان مربوطه اعلام شود. مبلغ جدید کالابرگ چقدر می‌شود؟

در حال حاضر اعتبار کالابرگ الکترونیکی به ازای هر نفر یک میلیون تومان است. بنابراین یک خانوار چهار نفره در وضعیت فعلی چهار میلیون تومان اعتبار خواهد داشت.

اگر افزایش ۲۳ درصدی نهایی و اجرایی شود، سهم هر فرد به یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان می‌رسد. بر این اساس، اعتبار خانوار چهار نفره به ۴ میلیون و ۹۲۰ هزار تومان و اعتبار خانوار پنج نفره به ۶ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان افزایش خواهد یافت.

بنابراین رقم یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان در حال حاضر باید به عنوان مبلغ احتمالی پس از اجرای افزایش اعتبار در نظر گرفته شود و تا زمان اعلام رسمی، مبلغ فعلی یک میلیون تومان مبنای شارژ خواهد بود. افزایش ۲۳ درصدی کالابرگ شامل کدام دهک‌ها می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین موضوعات درباره افزایش اعتبار، نحوه توزیع این افزایش میان دهک‌های درآمدی است. در ماه‌های گذشته مدل‌های مختلفی برای نحوه تخصیص منابع کالابرگ مطرح شده و یکی از سناریوها تمرکز بیشتر افزایش اعتبار بر دهک‌های پایین درآمدی بوده است.

بر اساس این مدل، در صورت نهایی شدن تصمیم دولت، شش دهک نخست درآمدی می‌توانند مشمول افزایش اعتبار شوند و مبلغ کالابرگ برای افراد این دهک‌ها به یک میلیون و ۲۳۰ هزار تومان برسد. برای دهک‌های بالاتر نیز ممکن است همان اعتبار فعلی ملاک قرار گیرد.

با این حال، این تقسیم‌بندی تا زمان اعلام رسمی جزئیات اجرای افزایش، قطعی نیست و خانوارها باید منتظر اطلاعیه رسمی درباره دهک‌های مشمول و مبلغ نهایی باشند. چرا افزایش مبلغ کالابرگ هنوز اجرایی نشده است؟

افزایش اعتبار کالابرگ مستقیماً با موضوع تأمین منابع مالی ارتباط دارد. هر میزان افزایش در اعتبار سرانه، هزینه اجرای طرح را برای دولت افزایش می‌دهد و به همین دلیل تأمین منابع پایدار یکی از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های اجرای آن است.

از سوی دیگر، افزایش حمایت معیشتی باید به گونه‌ای انجام شود که ضمن تقویت قدرت خرید خانوارها، فشار مضاعفی بر تورم و منابع عمومی وارد نکند. به همین دلیل موضوع افزایش اعتبار کالابرگ نیازمند بررسی‌های کارشناسی و تعیین سازوکار تأمین منابع است.

در نتیجه، با وجود مطرح شدن افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی از سوی رئیس‌کل بانک مرکزی، تا زمان اعلام سازوکار اجرایی، مبلغ فعلی یک میلیون تومان به ازای هر نفر همچنان مبنای طرح خواهد بود. زمان شارژ کالابرگ شهریور ۱۴۰۵

شارژ کالابرگ در مرحله جدید به صورت مرحله‌ای و بر اساس رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار انجام می‌شود. برای مردادماه، خانوارهایی که رقم پایانی کد ملی سرپرست آنها صفر، یک و دو بود، از ۱۵ مرداد مشمول شارژ شدند و گروه دارای ارقام سه تا شش نیز از ۲۵ مرداد اعتبار خود را دریافت کردند. گروه دارای ارقام هفت، هشت و ۹ نیز در پنجم شهریور شارژ می‌شوند.

برای شهریورماه نیز الگوی سه‌مرحله‌ای در نظر گرفته شده است؛ بر این اساس گروه نخست از ۱۵ شهریور، گروه دوم از ۲۵ شهریور و گروه سوم در پنجم مهرماه مشمول دریافت اعتبار خواهند شد.

بنابراین خانوارها باید رقم پایانی کد ملی سرپرست خانوار را بررسی کنند و بر اساس گروه مربوط، زمان استفاده از اعتبار خود را پیگیری کنند. پیامک احراز اقامت کالابرگ چیست؟

در جریان اجرای طرح کالابرگ، وضعیت اقامت برخی افراد نیز بررسی شده است. افرادی که بر اساس اطلاعات موجود، احتمال اقامت آنها در خارج از کشور وجود داشته باشد، ممکن است پیامک احراز سکونت دریافت کنند و اعتبار کالابرگ آنها تا زمان تعیین تکلیف وضعیت اقامت به صورت موقت تعلیق شود.

دریافت این پیامک به معنای حذف دائمی کالابرگ نیست و افراد در صورت تأیید سکونت در ایران می‌توانند دوباره مشمول دریافت اعتبار شوند.

وزارت تعاون برای افرادی که به دلیل وضعیت اقامت، کالابرگ آنها تعلیق شده است، مسیرهای مشخصی برای احراز سکونت اعلام کرده است. روش‌های احراز اقامت برای فعال‌سازی کالابرگ

یکی از روش‌های احراز اقامت، تکمیل اطلاعات در سامانه ملی املاک و اسکان است. سرپرست خانوار باید بررسی کند که آخرین محل سکونت وی در سامانه ثبت شده باشد و در صورت وجود مغایرت، اطلاعات را اصلاح و تکمیل کند.

روش دیگر، مراجعه به دفاتر منتخب پیشخوان دولت است که برای برخی افراد امکان احراز هویت و سکونت از این مسیر فراهم شده است.

همچنین برای افرادی که امکان مراجعه حضوری ندارند، وزارت تعاون روش غیرحضوری را نیز اعلام کرده است. سرپرست خانوار می‌تواند با استفاده از خط تلفن همراه متعلق به خود، کد دستوری "#۱۴۶۳*۵۰۰*" را شماره‌گیری کرده و پس از ثبت کد ملی سرپرست، کد ملی اعضایی را که پیامک احراز دریافت کرده‌اند وارد کند. پس از انجام این فرآیند و تأیید اطلاعات سامانه املاک و اسکان، اعتبار کالابرگ افراد واجد شرایط قابل فعال‌سازی خواهد بود. وضعیت کالابرگ افراد غیرمقیم چه می‌شود؟

افرادی که کالابرگ آنها به دلیل احتمال اقامت خارج از کشور به صورت موقت تعلیق شده است، در صورت تأیید سکونت در ایران دوباره مشمول دریافت اعتبار خواهند شد. بنابراین تعلیق اعتبار در این شرایط به معنای حذف دائمی حمایت معیشتی نیست.

وزارت تعاون اعلام کرده است افرادی که پیامک احراز سکونت دریافت کرده‌اند و به دلیل دسترسی نداشتن به دفاتر پیشخوان نیاز به استفاده از روش غیرحضوری دارند، باید اقدامات اعلام‌شده را انجام دهند. در اطلاعیه این وزارتخانه آمده است که پس از انجام اقدامات لازم و تأیید سامانه املاک و اسکان، شارژ مردادماه این افراد در پنجم شهریور انجام می‌شود.

در نتیجه، افرادی که پیامک احراز اقامت دریافت کرده‌اند باید وضعیت خود را از مسیرهای رسمی پیگیری کنند تا در صورت واجد شرایط بودن، اعتبار آنها مجدداً برقرار شود. چه کالاهایی با کالابرگ قابل خرید است؟

اعتبار کالابرگ برای خرید کالاهای اساسی تعیین‌شده در طرح قابل استفاده است و خانوارها می‌توانند با استفاده از اعتبار خود از فروشگاه‌های طرف قرارداد خرید کنند.

در مرحله‌های اخیر، امکان خرید گروه‌های مختلف کالاهای اساسی از جمله برنج، روغن، حبوبات، ماکارونی، لبنیات، تخم‌مرغ، مرغ و گوشت قرمز فراهم شده است. همچنین در برخی مناطق، اقلام دیگری مانند آبزیان و محصولات پروتئینی نیز به شبکه قابل خرید اضافه شده‌اند.

اعتبار کالابرگ برای خرید کالاهای مشمول طرح در فروشگاه‌های متصل به سامانه قابل استفاده است و خانوارها می‌توانند متناسب با نیاز خود از این اعتبار استفاده کنند. روش‌های استعلام موجودی کالابرگ

مشمولان برای اطلاع از میزان اعتبار باقی‌مانده کالابرگ می‌توانند از روش‌های رسمی اعلام‌شده استفاده کنند. یکی از این روش‌ها، استفاده از اپلیکیشن و درگاه «شمیم» است که برای مشاهده مانده اعتبار و شناسایی فروشگاه‌های طرف قرارداد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

همچنین امکان استعلام از طریق پیام‌رسان «بله» و بخش مربوط به کالابرگ وجود دارد. استفاده از کد دستوری "#۱۴۶۳*۵۰۰*" نیز یکی دیگر از روش‌های اعلام‌شده برای پیگیری وضعیت کالابرگ است.

مشمولان باید توجه داشته باشند که برای استعلام اعتبار یا فعال‌سازی کالابرگ نباید به لینک‌های ناشناس مراجعه کنند یا اطلاعات بانکی و هویتی خود را در اختیار منابع غیررسمی قرار دهند. پیامک‌های رسمی کالابرگ از سرشماره V.Refah ارسال می‌شوند و پیامک‌های معتبر این طرح فاقد لینک هستند.