در سنت فلسفی، «خودآیینی» اغلب با «انسان عقلانی» پیوند خورده است؛ انسانی که میتواند فارغ از فشارهای بیرونی درباره سرنوشت خویش تصمیم بگیرد و با عقل، مسیر زندگیاش را تعیین کند.