رویداد۲۴ | منیره چگینی: لکههای نفتی در آبهای اطراف قشم و سواحل جنوبی ایران در روزهای اخیر به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات زیستمحیطی منطقه تبدیل شده است؛ موضوعی که علاوه بر نگرانیهای محیطزیستی، اکنون با ادعایی جنجالی درباره منشأ این آلودگی نیز همراه شده است.
در شبکههای اجتماعی و برخی رسانههای خارج از کشور، ادعایی مطرح شده مبنی بر اینکه لکههای نفتی ممکن است ناشی از «سرریز یا رهاسازی نفت از چاههای نفتی» باشد؛ ادعایی که می گوید محدودیتهای صادرات نفت و ظرفیت ذخیرهسازی میتواند در شرایطی موجب شود نفت تولیدشده «تعمدا» به دریا راه پیدا کند.
برخی چاههای قدیمی در صورت توقف عملیات برداشت ممکن است آسیب جدی ببینند یا حتی از مدار تولید خارج شوند و خسارتهای بسیار سنگینی به بار آورند. بنابراین، مدعیان این فرضیه میگویند ممکن است در چنین شرایطی، دولت تصمیم می گیرد نفت را به جای توقف تولید، به دریا منتقل کند.
با این حال، این ادعا تاکنون با سند فنی، گزارش رسمی، مختصات دقیق یا تصویر ماهوارهای مستقلی که منشأ لکه را به یک چاه نفتی مشخص مرتبط کند، اثبات نشده است. مقام محیط زیست: سرریز چاه نفتی با این حجم بعید است
امید صدیقی مدیر کل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی معاونت محیط زیست دریایی در گفتوگو با رویداد۲۴ با رد این فرضیه تأکید میکند که چنین حجمی از آلودگی را نمیتوان بهسادگی به سرریز یک چاه نفت نسبت داد.
او میگوید برای بررسی این موضوع، تصاویر ماهوارهای میتواند یکی از مهمترین ابزارهای راستیآزمایی باشد؛ چراکه با بررسی تصاویر در بازههای زمانی مختلف میتوان مسیر حرکت لکه و حتی منشأ احتمالی آن را بررسی کرد. کارشناس چاههای نفتی: «یک درصد هم احتمال نمیدهم»
سعید ساویز، کارشناس حوزه چاههای نفتی، نیز در گفتوگو با رویداد۲۴ فرضیه سرریز چاههای نفتی را بسیار بعید میداند.
او میگوید حتی اگر به دلیل خطا، حادثه یا سهلانگاری مقداری هیدروکربن وارد آب شود، این مسئله با یک نشت عظیم نفتی تفاوت دارد.
به گفته این کارشناس، قوانین زیستمحیطی مربوط به عملیات نفت و گاز بسیار سختگیرانه است و در صورت وقوع حادثه در یک چاه، خط لوله یا تأسیسات نفتی، معمولاً نشانهها و پیامدهای حادثه قابل رصد خواهد بود.
ساویز تأکید میکند که برای ایجاد چنین لکه عظیمی نمیتوان صرفاً فرض کرد نفت به شکل عادی و بدون وقوع یک حادثه مشخص از یک چاه وارد دریا شده است.
او میگوید اگر یک چاه دچار حادثه جدی، انفجار یا شکستگی خط لوله شده باشد، انتظار میرود آثار آن در گزارشهای رسمی و رصدهای دریایی نیز دیده شود.
از نظر این کارشناس، حجم آلودگی مشاهدهشده با فرض نشت معمولی از یک چاه نفتی همخوانی ندارد و اگر چنین حجمی واقعاً از تأسیسات نفتی وارد آب شده باشد، باید یک حادثه مشخص و قابل شناسایی در منشأ آن وجود داشته باشد. تصاویر ماهوارهای چه می گویند؟
یکی از نکات مشترک در اظهارات کارشناسان، نقش تصاویر ماهوارهای در تعیین منشأ و مسیر حرکت لکه است.
به بیان ساده، اگر مشخص شود لکه ابتدا در نقطهای خاص ایجاد شده و سپس تحت تأثیر جریانهای دریایی و باد به سمت مناطق دیگر حرکت کرده است، میتوان محدوده منشأ را دقیقتر بررسی کرد.
ساویز نیز معتقد است برای راستیآزمایی این ادعا میتوان تصاویر ماهوارهای مربوط به بازه زمانی پیش از مشاهده لکه تا روزهای پس از آن را بررسی کرد. نقش ROPME؛ نهادی که میتواند به ابهام پاسخ دهد
یکی از مهمترین مسیرهای راستیآزمایی میتواند استفاده از دادههای نهادهای منطقهای مسئول پایش آلودگی دریایی باشد.
سازمان منطقهای حفاظت از محیطزیست دریایی، موسوم به ROPME، به دلیل مسئولیت منطقهای خود در حوزه محیطزیست دریایی خلیج فارس، دریای عمان و مناطق پیرامونی، از جمله نهادهایی است که دادهها و ظرفیتهای فنی مرتبط با پایش آلودگی دریایی را در اختیار دارد.
بنابراین، نسبت دادن لکه نفتی به «سرریز چاههای نفتی» بدون شواهد مستقل، از نظر حرفهای قابل دفاع نیست.
در عین حال، برای رد قطعی این فرضیه نیز باید مستندات فنی ارائه شود. پاکسازی ادامه دارد، اما آلودگی تمام نشده است
بیشتر بخوانید: هر بار پاکسازی کنیم موج تازه نفت از راه میرسد | نهاد نظامی اجازه پرواز پهپاد و ورود شناور پاکسازی به قشم نمیدهد
یکی دیگر از مسائل مهم، وضعیت عملیات پاکسازی است.
امید صدیقی میگوید عملیات پاکسازی در برخی مناطق انجام شده، اما نمیتوان گفت آلودگی بهطور کامل برطرف شده است.
به گفته او، مشکل اصلی این است که آلودگی جدید همچنان به برخی مناطق وارد میشود و بخشهایی که پاکسازی اولیه شدهاند، دوباره با نفت آلوده میشوند.
در چنین شرایطی، پاکسازی کامل تنها به جمعآوری نفت روی سطح محدود نمیشود. بخشی از آلودگی ممکن است وارد بستر، رسوبات و زیستگاههای ساحلی شود و پس از پایان عملیات جمعآوری سطحی نیز آثار آن باقی بماند.
به همین دلیل، پاکسازی یک لکه نفتی میتواند هفتهها و حتی ماهها ادامه پیدا کند و پس از آن نیز مرحله احیا و بازسازی زیستگاه آغاز شود. چرا استفاده از «نانومواد» هنوز راهحل قطعی نیست؟
در جریان عملیات پاکسازی، پیشنهادهایی درباره استفاده از فناوریهای جدید، از جمله مواد نانویی، مطرح شده است.
ساویز توضیح میدهد که روشهای متعددی برای مقابله با آلودگی نفتی وجود دارد، اما انتخاب روش به ابعاد لکه، نوع نفت، شرایط دریا، جریان آب و حساسیت زیستمحیطی منطقه بستگی دارد.
از روشهای شناختهشده میتوان به استفاده از بومهای مهارکننده، اسکیمرها برای جمعآوری نفت از سطح آب و برخی روشهای زیستی اشاره کرد.
او همچنین به برخی روشهای آزمایشگاهی و دانشگاهی اشاره میکند که در آنها از مواد خاص برای جذب نفت و سپس جمعآوری آن استفاده میشود؛ اما تأکید میکند هر روش جدید باید مراحل استاندارد و تأییدهای لازم را طی کرده باشد.
در شرایط اضطراری، استفاده از روشی که هنوز از نظر استاندارد و ایمنی محیطزیستی به تأیید نهایی نرسیده، میتواند خود به یک ریسک جدید تبدیل شود. ردپای یک حادثه دریایی در لکه نفتی
نخستین گزارشهای مردمی از مشاهده آلودگی نفتی در سواحل قشم شامگاه ۱۹ مرداد منتشر شد. آلودگی ابتدا در محدوده سوزا، شیبدراز و نقاشه گزارش شد و سپس به بخشهایی از جنگلهای حرا رسید. اما تصاویر ماهوارهای نشان میدهد لکه پیش از رسیدن به ساحل، در آبهای اطراف قشم وجود داشته است.
تصاویر Sentinel-2 مربوط به ۱۰ اوت، وجود لکهای گسترده در جنوب قشم را نشان دادهاند. رویترز وسعت و شکل این لکه را بررسی کرده و به نقل از متخصصان تحلیل تصاویر ماهوارهای، احتمال وجود نفت کوره سنگین در بخشی از آن را مطرح کرده است.
عکس هوایی از آلودگی نفتی در نزدیکی سواحل قشم مربوط به ۱۰ اوت
همزمان، یک حادثه دریایی مهم نیز پیش از مشاهده لکه ثبت شده است. کشتی فلهبر Minoan Pioneer با پرچم لیبریا در سوم اوت، هنگام عبور از محدوده تنگه هرمز و نزدیکی سواحل عمان، هدف یک پرتابه قرار گرفت و آسیب دید. بر اساس گزارش رویترز، یک نفر از خدمه این شناور نیز مفقود شد.
برخی منابع تخصصی ردیابی نفتکشها و یک منبع امنیت دریایی، لکه نزدیک قشم را احتمالاً مرتبط با نشت از همین شناور دانستهاند.
این خط زمانی اهمیت زیادی دارد: سوم اوت، حادثه برای Minoan Pioneer؛ دهم اوت، ثبت لکه نفتی در تصاویر ماهوارهای جنوب قشم؛ و ۱۱ اوت، انتشار ویدئوهایی از رسیدن ماده نفتی به ساحل قشم. چند روز بعد نیز گزارشهای میدانی از گسترش آلودگی در سواحل قشم و جنگلهای حرا منتشر شد.
این شواهد، فرضیه سرریز چاه نفتی را بهتنهایی اثبات یا رد نمیکند، اما نشان میدهد پیش از نسبت دادن آلودگی به چاههای نفتی، حادثه دریایی و مسیر حرکت لکه نیز باید بهطور جدی بررسی شود.
از سوی دیگر، اگر قرار است فرضیه نشت از شناور آسیبدیده نیز قطعی تلقی شود، آن هم نیازمند راستیآزمایی فنی است. بهترین ابزار برای این کار، تطبیق تصاویر ماهوارهای در روزهای مختلف با موقعیت شناور، مسیر جریانهای دریایی و زمان وقوع حادثه است.
در واقع، تصاویر ماهوارهای میتوانند مشخص کنند لکه از چه محدودهای آغاز شده و چگونه به سمت قشم حرکت کرده است.
بنابراین، در حال حاضر دو ادعا در برابر یکدیگر قرار دارند: یک ادعا منشأ آلودگی را به چاههای نفتی نسبت میدهد و ادعای دیگر، حادثه یک شناور آسیبدیده را محتمل میداند. هیچکدام نباید بدون داده مستقل بهعنوان واقعیت قطعی معرفی شوند.
آنچه میتواند این ابهام را پایان دهد، انتشار تصاویر ماهوارهای خام و تحلیلشده، دادههای پایش دریایی، مختصات اولیه لکه، گزارشهای مربوط به حوادث دریایی و نتایج نمونهبرداری از ترکیب نفت است. این اطلاعات میتواند مشخص کند آیا نفت موجود در سواحل قشم از یک تأسیسات نفتی، یک شناور آسیبدیده یا منبع دیگری وارد دریا شده است. تصویر ۵ اوت؛ نفت از کجا نشت کرده است؟
تصاویر ماهوارهای ۵ اوت نشان میدهد نشت در بخشی از محدوده دریایی وجود داشته، اما منشأ قطعی آن مشخص نیست. اگرچه وضوح تصاویر Sentinel-2 محدودیتهایی دارد، این احتمال مطرح شده که دو کشتی کوچکتر نیز با برخی از تودههای نفت قابل مشاهده ــ که با رنگ سبز و زرد مشخص شدهاند ــ مرتبط باشند.
تصاویر ماهوارهای ۵ اوت
در این تصاویر، پایگاههای نیروی دریایی سلطنتی عمان در جزیره گوت و دیدامار، کشتی Minoan Pioneer و دو کشتی کوچکتر احتمالی در کنار لکههای نفتی دیده میشوند.
جریان جزر و مدی در تنگه هرمز شدیدتر از داخل خلیج فارس است و تمایل دارد از شمال تنگه به سمت داخل و از بخش جنوبی به سمت خارج جریان یابد. شوری در خلیج عمان کمتر از خلیج فارس است، اما نیروهای اختلاط جزر و مدی قویاند و بهسرعت شوری را متعادل میکنند؛ مکانیسمی که میتواند به پراکندگی نفت کمک کند.
بنابراین تصویر ماهوارهای Sentinel-2 در ۵ اوت ۲۰۲۶، کشتی فلهبر Minoan Pioneer و آثار لکه نفتی در اطراف آن را نشان میدهد؛ پنج روز بعد، در ۱۰ اوت، لکه نفتی گستردهای در جنوب قشم ثبت شده است. این توالی زمانی و مکانی، احتمال ارتباط میان حادثه کشتی و آلودگی قشم را مطرح میکند. با این حال، برای اثبات قطعی منشأ لکه، تطبیق تصاویر ماهوارهای، جریانهای دریایی و نتایج نمونهبرداری ضروری است. حملات هشتم اوت ۲۰۲۶ و ایجاد لکههای نفتی
مهدی زارع، استاد زمینشناسی و پژوهشگر مخاطرات طبیعی، در گفتوگو با رویداد۲۴ با استناد به مدارک و تصاویر ماهوارهای، ضمن رد ادعای سرریز چاههای نفت، گفت حملات آمریکا به کشتیها در نزدیکی جزیره قشم در هشتم اوت ۲۰۲۶ باعث ایجاد لکههای نفتی قابلتوجهی در امتداد آبهای ساحلی خلیج فارس شده است.
به گفته او، وسعت و تأثیر آلودگی در جزیره قشم طی اوت ۲۰۲۶ با تصاویر ماهوارهای Copernicus Sentinel-2 قابل مشاهده است و یک لکه نفتی بزرگ را نشان میدهد که تقریباً ۱۶۰ کیلومتر در امتداد ساحل جنوبی جزیره قشم گسترده شده است.
زارع میگوید نفت کوره سنگین در امتداد سواحل نزدیک سوزا به آب رسیده و مناطق دریایی اطراف را تحت تأثیر قرار داده است.
به گفته او، آلودگی به بخشهایی از ذخیرهگاه زیستکره حرا، واقع در تنگه خوران بین جزیره قشم و سرزمین اصلی ایران نیز رسیده است.
زارع همچنین میگوید وزارت امور خارجه ایران این آلودگی را به تجاوز نظامی خارجی و عملیات نظامی آمریکا مرتبط دانسته و خواستار ایجاد یک چارچوب بینالمللی برای مدیریت محیطزیست ساحلی شده است.
به گفته او، سازمانهای ردیابی دریایی مانند TankerTrackers و برخی تحلیلگران مستقل گزارش دادهاند که لکه نفتی قشم احتمالاً از یک کشتی تجاری آسیبدیده، بهویژه Minoan Pioneer، سرچشمه گرفته است؛ کشتیای که در جریان درگیریهای نظامی در تنگه هرمز در سوم اوت ۲۰۲۶ مورد اصابت قرار گرفت و در پی آن نفت کوره به سمت شمال و قشم حرکت کرد.
زارع میافزاید تصاویر ماهوارهای دیگری نیز لکههای نفتی کوچکتری را در نزدیکی جزیره سیری و آبهای عمیقتر خلیج فارس مرکزی شناسایی کردهاند؛ لکههایی که به گفته او میتواند ناشی از حملات هدفمند به زیرساختها و آسیب به کشتیها در طول درگیری باشد.
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز چهل و یکم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۳۶ روز میگذرد، مقامات آمریکایی بر اتخاذ فشارهای اقتصادی بیشتر بر ایران متمرکز شدهاند تا به ادعای آنها، محاسبات تهران درمورد توافق، تغییر کند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید.
در روز چهلم جنگ سوم چه گذشت؟(۲۹ مرداد ۱۴۰۵)/ ادعای ونس: فشارهای اقتصادی بر ایران، محاسبات آنها را درباره نوع توافق، تغییر میدهد/ اکنون وارد مرحله جدیدی شدهایم که در آن مؤثرترین ابزار ما، «فشار اقتصادی» است/ ادعای وزیر خزانهداری آمریکا: اگر حداکثر فشار اقتصادی را علیه ایران اعمال کنیم، احتمالا شاهد ازسرگیری گسترده جنگ نخواهیم بود/ عمان: عبور ایمن از تنگه هرمز به امنیت و شکوفایی کل منطقه مرتبط است
اخبار مربوط به روز چهل و یکم جنگ سوم و روز صد و سی و چهارم آتش بس (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
رویترز: تنها ۷ کشتی روز پنجشنبه از تنگه هرمز عبور کردند ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۵۰ رویترز خبر داد که تنها ۷ کشتی روز پنجشنبه از تنگه هرمز عبور کردند. به گزارش «انتخاب»؛ خبرگزاری رویترز به نقل از شرکت دادههای کشتیرانی کپلر گزارش داد که تردد کشتیها از تنگه هرمز روز پنجشنبه کاهش یافت و تنها ۷ کشتی از این تنگه عبور کردند. ادعای ترامپ: اگر لازم بود ۱۰۰ بار دیگر نیز به ایران حمله میکردم / ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت؛ اگر ایران سلاح هستهای داشت، از آن استفاده میکرد و اسرائیل و تمام خاورمیانه را نابود میکرد ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۴۶ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از آمریکاییها خواست افزایش قیمت سوخت ناشی از جنگ را تحمل کنند و درباره حمله به ایران گفت اگر برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای لازم میبود، ۱۰۰ بار دیگر نیز این کار را انجام میداد. به گزارش «انتخاب»؛ بخشهایی از ادعاهای وی به شرح زیر است: ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت و ما کنترل تنگه هرمز را در اختیار داریم. اگر ایران سلاح هستهای داشت، از آن استفاده میکرد و اسرائیل و تمام خاورمیانه را نابود میکرد. ایران هنوز تعدادی موشک و پهپاد دارد، اما ظرفیت تولید آنها در مقایسه با پنج ماه قبل بسیار پایین است ایرانیها به کشورهای تقریباً بیطرفی موشک شلیک کردند که هیچکس نمیدانست تا چه اندازه در این درگیری دخیل هستند. ایرانیها همه را هدف قرار دادند و اگر بمب هستهای داشتند، از آن علیه همه استفاده میکردند. ایران به یک قدرت سلطهگر در خاورمیانه تبدیل شده که دیگران را مورد زورگویی قرار میدهد. روسیه: فقط تهران درباره مذاکره با آمریکا تصمیم میگیرد؛ ما بر هیچکس فشاری وارد نمیکنیم، چه ایران باشد و چه هر کشور دیگری / آنها خودشان تصمیم میگیرند ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۱۱ ایرنا: سفیر و نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد تاکید کرد: ایران کشوری مستقل است و خود درباره مذاکره با آمریکا تصمیم گیری میکند. «واسیلی نبنزیا» عصر پنجشنبه به وقت محلی در جمع خبرنگاران در نیویورک در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به روابط دوجانبه میان ایران و روسیه، مسکو بر تهران فشار وارد میکند تا تلاش کند مذاکرات را از سر بگیرد و به این جنگ پایان دهد، گفت: روسیه، بهعنوان یک اصل، بر هیچکس فشاری وارد نمیکند؛ چه ایران باشد و چه هر کشور دیگری. ایران یک کشور مستقل است. آنها خودشان تصمیم میگیرند. نماینده روسیه در سازمان ملل افزود: ما درباره این موضوع نیز صحبت کردیم و میدانیم که منشا این درگیری در کاری که ایران انجام داده یا انجام نداده نیست، بلکه در تجاوز بیمحابا و بدون دلیلی است که ایالات متحده علیه ایران انجام داد. و فکر نمیکنم این ایران بوده باشد که از اجرای توافقهایی که میان ایالات متحده و ایران با کمک میانجیها حاصل شده بود، عقبنشینی کرده باشد. نبنزیا تاکید کرد: بنابراین فکر نمیکنم ما باید ایران را بهخاطر این موضوع مقصر بدانیم. اما این مساله در شورای امنیت در حال بررسی است. امسال این اتفاق نیفتاد، اما مطمئنم که در ماههای آینده به آن رسیدگی خواهیم کرد. در واکنش به کارزار اقتصادی آمریکا علیه ایران: نگران اقتصاد روسیه نباشید سفیر روسیه در سازمان ملل درباره کارزار اقتصادی آمریکا علیه ایران و پیامدهای آن برای سایر کشور و نیز موضع روسیه در این زمینه گفت: ما آنقدر تحریم و وعده برای منزوی کردن اقتصاد روسیه دیدهایم که دیگر توجه زیادی به آنها نمیکنیم، چون توانستهایم خود را با هر تحریمی که آنها اعمال کردهاند یا هر تهدیدی که در این مسیر شنیدهایم، سازگار کنیم. فکر میکنم از عهده این موضوع هم برخواهیم آمد. نگران اقتصاد روسیه نباشید. واکنش نماینده روسیه به ادعای ترامپ درباره تنگه هرمز نبنزیا در واکنش به ادعای ترامپ درباره تنگه هرمز و اعلام کردن آن به عنوان قلمرو آمریکا نیز با لبخندی طعنه آمیز گفت: رئیسجمهور ترامپ ادعاهای ارضی متعددی درباره نقاط مختلف جهان مطرح کرده است. امروز ما در نمایندگی دانمارک با نامزدهای دبیرکلی سازمان ملل گفتوگو داشتیم. نام اتاقی که در آن جلسه برگزار شد، «گرینلند» بود. آیا این موضوع شما را یاد چیزی نمیاندازد؟ سفیر روسیه افزود: او (ترامپ) درباره ونزوئلا و بخشهای دیگری از جهان نیز صحبت کرده است. نمیدانم چنین اقدامی چگونه میتواند مطابق با حقوق بینالملل انجام شود. اما به هر حال، رئیسجمهور ترامپ بهتر از هر کسی میداند چه میگوید. حالا باید ببینیم او قصد دارد این موضوع را چگونه عملی کند! یمن: از عبور ۴۸ کشتی متعلق به عربستان در بابالمندب جلوگیری کردیم؛ ۸ نفتکش را هم هدف قرار دادیم ۱۴۰۵/۰۵/۲۹ - ۲۳:۲۵
سخنگوی دولت یمن اعلام کرد نیروهای مسلح این کشور با جلوگیری از عبور ۴۸ کشتی از دریای سرخ و دریای عرب و هدف قرار دادن هشت کشتی نفتی دیگر، موفق شدهاند محاصره دریایی کاملی علیه عربستان اعمال کنند. ادعای ونس: فشارهای اقتصادی بر ایران، محاسبات آنها را درباره نوع توافق با ما، تغییر میدهد/ اکنون وارد مرحله جدیدی شدهایم که در آن مؤثرترین ابزار ما، «فشار اقتصادی» است ۱۴۰۵/۰۵/۲۹ - ۲۲:۴۵ جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: ما به لطف تلاشهای گسترده و طاقتفرسایی که ارتش ما و کارکنان بخش تجاری انجام دادهاند، توانستهایم مقادیر زیادی نفت و گاز را از طریق تنگه هرمز منتقل کنیم. آنچه محقق شده، با وجود اینکه نیاز داریم حجم بیشتری از انرژی از تنگه هرمز عبور کند، یک موفقیت بزرگ محسوب میشود.
وی گفت: تنگه هرمز اصلیترین اهرم فشاری است که ایران در اختیار دارد. ما به ادامه این رویکرد ادامه خواهیم داد، زیرا معتقدیم این بهترین راه برای دستیابی به هدف نهایی در نهایت است.
او مدعی شد: با وجود تیراندازیهای ایران به کشتیهای تجاری، توانستهایم خروج مقادیر زیادی نفت و گاز از طریق تنگه هرمز را تضمین کنیم. ما باید عبور مقادیر بیشتری از محمولههای انرژی از طریق تنگه هرمز را تضمین کنیم. اگر بتوانیم حجم کافی از نفت و گاز را از تنگه هرمز منتقل کنیم و همزمان ایرانیها را به دلیل هدف قرار دادن کشتیهای تجاری مجازات کنیم، این امر فشار اقتصادی قابلتوجهی بر آنها وارد خواهد کرد.
ونس ادعا کرد: فشارهای اقتصادی بر ایران، محاسبات آنها را درباره نوع توافق یا ترتیباتی که مایلاند با ما منعقد کنند، تغییر میدهد. فشارهای اقتصادی باعث خواهد شد ایران به این فکر کند که آیا میخواهد اقتصادش برای همیشه در وضعیت خفگی باقی بماند یا ترجیح میدهد روابط بهتری با غرب ایجاد کند.
معاون ترامپ مدعی شد: اگر ایران بر تیراندازی به کشتیها اصرار داشته باشد، ما تمام تلاش خود را برای جلوگیری از آن انجام خواهیم داد. ما تا حد زیادی موفق شدهایم عملیات تیراندازی ایران علیه کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را متوقف کنیم. اکنون وارد مرحله جدیدی شدهایم که در آن، مؤثرترین ابزار ما فشار اقتصادی است که میتوانیم بر آنها اعمال کنیم.
ونس مدعی شد: اکنون در مرحله جدیدی قرار داریم و توانمندیهای نظامی متعارف ایران را از بین بردهایم و فشارهای عظیمی بر پایه صنعتی آنها که برای تولید تسلیحات مورد استفاده قرار میگیرد، وارد کردهایم. این مرحله به توازن دقیقی نیاز دارد؛ زیرا در حالی که ما بر آنها فشار اقتصادی وارد میکنیم، آنها نیز تلاش خواهند کرد فشار مشابهی بر ما وارد کنند. هفتههای گذشته ثابت کرد که ایرانیها فشار این اقدامات را بسیار بیشتر از آنچه ما احساس کردیم، متحمل شدهاند.
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) :
جنگ سوم و تجاوز نظامی اخیر آمریکا به ایران وارد روز چهل و یکم شد. در حالی که از روز آتش بس نقض شده میان دو کشور ۱۳۶ روز میگذرد، مقامات آمریکایی بر اتخاذ فشارهای اقتصادی بیشتر بر ایران متمرکز شدهاند تا به ادعای آنها، محاسبات تهران درمورد توافق، تغییر کند.
تحولات مربوط به جنگ، آتش بس و مذاکره در روز گذشته را از لینک زیر بخوانید.
در روز چهلم جنگ سوم چه گذشت؟(۲۹ مرداد ۱۴۰۵)/ ادعای ونس: فشارهای اقتصادی بر ایران، محاسبات آنها را درباره نوع توافق، تغییر میدهد/ اکنون وارد مرحله جدیدی شدهایم که در آن مؤثرترین ابزار ما، «فشار اقتصادی» است/ ادعای وزیر خزانهداری آمریکا: اگر حداکثر فشار اقتصادی را علیه ایران اعمال کنیم، احتمالا شاهد ازسرگیری گسترده جنگ نخواهیم بود/ عمان: عبور ایمن از تنگه هرمز به امنیت و شکوفایی کل منطقه مرتبط است
اخبار مربوط به روز چهل و یکم جنگ سوم و روز صد و سی و چهارم آتش بس (۳۰ مرداد ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
اعلام وضعیت اضطراری هواپیمای هشدار زودهنگام آمریکا نزدیک تنگه هرمز ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۱۰:۱۹ مهر: یک هواپیمای هشدار زودهنگام آمریکا از نوع «بوئینگ E-۳B سنتری» نزدیک تنگه هرمز کد اضطراری ۷۷۰۰ را فعال کرد. یک فروند هواپیمای هشدار زودهنگام متعلق به نیروی هوایی آمریکا از نوع «بوئینگ E-۳B سنتری» در نزدیکی تنگه هرمز، کد اضطراری ۷۷۰۰ را فعال کرد. به گزارش خبرگزاری «ریا نووستی»، این یک سیگنال وضعیت اضطراری است. هواپیمای مذکور از ارتفاع بیش از ۶۷۰۰ متری به ارتفاع ۵۴۰۰ متری کاهش ارتفاع داد و به سمت غرب، یعنی به عمق شبهجزیره عربستان تغییر مسیر داده است. همزمان، ۳ فروند هواپیمای سوخت رسان آمریکایی «بوئینگ KC-۴۶A پگاسوس» که از پایگاه هوایی «العدید» در قطر برخاسته بودند، در آن منطقه حضور داشتند. عمر هواپیمایی که این وضعیت اضطراری را ایجاد کرد، ۴۶ سال است. علت بروز این وضعیت اضطراری هنوز مشخص نیست. الجزیره: چین احتمالاً واردات نفت ایران را با وجود خطر تحریمهای ترامپ به صفر نمیرساند / پکن توانایی واکنش متقابل، از جمله محدود کردن صادرات عناصر خاکی کمیاب را دارد ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۹:۱۷ الجزیره نوشت: دونالد ترامپ تهدید کرده است کشورهایی را که همچنان با ایران تجارت میکنند، از جمله چین، با پیامدهای شدید اقتصادی روبهرو خواهد کرد. به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: بر اساس اظهارات اریکا داونز، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا، چین سال گذشته بزرگترین خریدار نفت خام ایران بوده است. داونز به الجزیره گفت: «اگر دولت ترامپ بخواهد تحریمهای بیشتری علیه شرکتهای چینی که در انتقال نفت ایران نقش دارند اعمال کند، در نهایت موضوع به این محاسبه بازمیگردد که دولت ترامپ منافع تحریم آن شرکتهای چینی را در برابر هزینههای آن چگونه ارزیابی میکند.» او خاطرنشان کرد چین توانایی واکنش متقابل، از جمله محدود کردن صادرات عناصر خاکی کمیاب را دارد. داونز گفت به نظر میرسد واردات نفت ایران توسط چین تا حدی کاهش یافته، اما تأیید دقیق آن دشوار است؛ زیرا ظاهراً بخشی از این محمولهها در آمار گمرکی چین بهعنوان واردات از کشورهایی مانند مالزی و اندونزی ثبت میشوند. او گفت چین حتی پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران نیز به واردات نفت خام ایران ادامه داد و تنها پس از آنکه آمریکا در اواسط آوریل محاصره دریایی ایران را اعمال کرد، سرعت واردات کاهش یافت. به گفته او، محمولههای نفت ایران همچنان در آبهای خارج از تنگه هرمز قرار دارند و میتوانند در نهایت به چین عرضه شوند. داونز گفت: «در حال حاضر نمیبینم که چین واردات نفت ایران را به صفر برساند.» او دلیل این موضوع را تا حدی این دانست که در زنجیره انتقال نفت ایران به چین، هر بار که تحریم جدیدی اعلام میشود، طرفهای درگیر معمولاً راهی برای دور زدن آن پیدا میکنند. الجزیره: قیمت نفت همچنان بالا ماند / با ادامه اختلال در عرضه نفت خاورمیانه، بازار نفت در مسیر ثبت دومین رشد هفتگی متوالی قرار دارد ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۹:۱۳ الجزیره نوشت: قیمت نفت روز جمعه عمدتاً ثابت ماند. بهای معاملات آتی نفت برنت تا ساعت ۰۱:۴۲ به وقت گرینویچ با ۴ سنت، معادل ۰.۰۴ درصد، افزایش به ۹۳.۸۲ دلار در هر بشکه رسید. به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) با ۶ سنت، معادل ۰.۰۶ درصد کاهش، ۸۶.۷۸ دلار معامله شد. با ادامه اختلال در عرضه نفت خاورمیانه به دلیل بنبست درگیری آمریکا و ایران، بازار نفت در مسیر ثبت دومین رشد هفتگی متوالی قرار دارد. برنت طی پنج جلسه معاملاتی گذشته بیش از ۷ درصد و WTI بیش از ۸ درصد افزایش یافتهاند و هر دو شاخص به بالاترین سطح خود از ۲۴ ژوئیه رسیدهاند. این افزایش پس از رشد بیش از ۲ درصدی هر دو شاخص در جلسه معاملاتی قبلی رخ داده است. الجزیره: چین و روسیه چگونه میتوانند برنامه ترامپ برای منزوی کردن ایران را ناکام بگذارند؟ / اهرم فشار ترامپ بر پکن و مسکو، دو شریک تجاری مهم ایران، محدود است / روسیه هماکنون تحت تحریمهای گسترده آمریکا قرار دارد و تا حد زیادی خارج از چارچوب اقتصادی تحت رهبری آمریکا فعالیت میکند/ چین نیز بارها نشان داده است که هرگاه منافع اقتصادیاش ایجاب کند، حاضر است تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرد ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۹:۰۳ الجزیره نوشت: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید کرده است هر کشوری را که به ایران یک «راه نجات اقتصادی» ارائه دهد، از نظر مالی مجازات خواهد کرد. او همچنین از آغاز یک «روز D اقتصادی» علیه تهران سخن گفته است. به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: این تهدید، شش ماه پس از آغاز درگیری پرهزینه آمریکا با ایران، تازهترین تلاش ترامپ برای استفاده از قدرت اقتصادی آمریکا در راستای اهداف سیاست خارجی اوست؛ آن هم پس از مجموعهای از جنگهای تجاری پرهزینه در نیمه نخست دوره دوم ریاستجمهوریاش. با این حال، تحلیلگران میگویند اهرم فشار ترامپ بر چین و روسیه، دو شریک تجاری مهم ایران، محدود است. روسیه هماکنون تحت تحریمهای گسترده آمریکا قرار دارد و تا حد زیادی خارج از چارچوب اقتصادی تحت رهبری آمریکا فعالیت میکند. چین نیز بارها نشان داده است که هرگاه منافع اقتصادیاش ایجاب کند، حاضر است تحریمهای آمریکا را نادیده بگیرد. رویترز: در تهدید ترامپ علیه کسانی که به ایران کمک میکنند، حتی متحدان واشنگتن که در میانجیگری مذاکرات صلح نقش داشتهاند هم ممکن است در این دایره قرار بگیرند ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۵۸ رویترز نوشت: دونالد ترامپ تهدید اقتصادی خود علیه ایران را گسترش داده و آن را شامل هر کشور یا نهادی کرده است که به تهران آنچه را او «شریان حیاتی» توصیف کرده، ارائه دهد. او تهدید کرده است کشورها و نهادهایی که به ایران در صادرات نفت یا باز نگه داشتن کانالهای مالی و تجاری کمک کنند، با «پیامدهای اقتصادی عظیم» مواجه خواهند شد. به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است: با این حال، ترامپ نام هیچ کشور مشخصی را مطرح نکرد و توضیح نداد که چگونه این تهدید را به اقدامات عملی تبدیل خواهد کرد؛ آن هم در حالی که دامنه این تهدید از قاچاق نفت و انتقالات مالی گرفته تا صرافیها و شرکتهای پوششی گسترش یافته است. به گزارش رویترز، حتی متحدان واشنگتن که در میانجیگری مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران نقش داشتهاند نیز ممکن است در این دایره قرار بگیرند. رویترز: تنها ۷ کشتی روز پنجشنبه از تنگه هرمز عبور کردند ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۵۰ رویترز خبر داد که تنها ۷ کشتی روز پنجشنبه از تنگه هرمز عبور کردند. به گزارش «انتخاب»؛ خبرگزاری رویترز به نقل از شرکت دادههای کشتیرانی کپلر گزارش داد که تردد کشتیها از تنگه هرمز روز پنجشنبه کاهش یافت و تنها ۷ کشتی از این تنگه عبور کردند. ادعای ترامپ: اگر لازم بود ۱۰۰ بار دیگر نیز به ایران حمله میکردم / ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت؛ اگر ایران سلاح هستهای داشت، از آن استفاده میکرد و اسرائیل و تمام خاورمیانه را نابود میکرد ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۴۶ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از آمریکاییها خواست افزایش قیمت سوخت ناشی از جنگ را تحمل کنند و درباره حمله به ایران گفت اگر برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای لازم میبود، ۱۰۰ بار دیگر نیز این کار را انجام میداد. به گزارش «انتخاب»؛ بخشهایی از ادعاهای وی به شرح زیر است: ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت و ما کنترل تنگه هرمز را در اختیار داریم. اگر ایران سلاح هستهای داشت، از آن استفاده میکرد و اسرائیل و تمام خاورمیانه را نابود میکرد. ایران هنوز تعدادی موشک و پهپاد دارد، اما ظرفیت تولید آنها در مقایسه با پنج ماه قبل بسیار پایین است ایرانیها به کشورهای تقریباً بیطرفی موشک شلیک کردند که هیچکس نمیدانست تا چه اندازه در این درگیری دخیل هستند. ایرانیها همه را هدف قرار دادند و اگر بمب هستهای داشتند، از آن علیه همه استفاده میکردند. ایران به یک قدرت سلطهگر در خاورمیانه تبدیل شده که دیگران را مورد زورگویی قرار میدهد. روسیه: فقط تهران درباره مذاکره با آمریکا تصمیم میگیرد؛ ما بر هیچکس فشاری وارد نمیکنیم، چه ایران باشد و چه هر کشور دیگری / آنها خودشان تصمیم میگیرند ۱۴۰۵/۰۵/۳۰ - ۰۸:۱۱ ایرنا: سفیر و نماینده دائم روسیه در سازمان ملل متحد تاکید کرد: ایران کشوری مستقل است و خود درباره مذاکره با آمریکا تصمیم گیری میکند. «واسیلی نبنزیا» عصر پنجشنبه به وقت محلی در جمع خبرنگاران در نیویورک در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به روابط دوجانبه میان ایران و روسیه، مسکو بر تهران فشار وارد میکند تا تلاش کند مذاکرات را از سر بگیرد و به این جنگ پایان دهد، گفت: روسیه، بهعنوان یک اصل، بر هیچکس فشاری وارد نمیکند؛ چه ایران باشد و چه هر کشور دیگری. ایران یک کشور مستقل است. آنها خودشان تصمیم میگیرند. نماینده روسیه در سازمان ملل افزود: ما درباره این موضوع نیز صحبت کردیم و میدانیم که منشا این درگیری در کاری که ایران انجام داده یا انجام نداده نیست، بلکه در تجاوز بیمحابا و بدون دلیلی است که ایالات متحده علیه ایران انجام داد. و فکر نمیکنم این ایران بوده باشد که از اجرای توافقهایی که میان ایالات متحده و ایران با کمک میانجیها حاصل شده بود، عقبنشینی کرده باشد. نبنزیا تاکید کرد: بنابراین فکر نمیکنم ما باید ایران را بهخاطر این موضوع مقصر بدانیم. اما این مساله در شورای امنیت در حال بررسی است. امسال این اتفاق نیفتاد، اما مطمئنم که در ماههای آینده به آن رسیدگی خواهیم کرد. در واکنش به کارزار اقتصادی آمریکا علیه ایران: نگران اقتصاد روسیه نباشید سفیر روسیه در سازمان ملل درباره کارزار اقتصادی آمریکا علیه ایران و پیامدهای آن برای سایر کشور و نیز موضع روسیه در این زمینه گفت: ما آنقدر تحریم و وعده برای منزوی کردن اقتصاد روسیه دیدهایم که دیگر توجه زیادی به آنها نمیکنیم، چون توانستهایم خود را با هر تحریمی که آنها اعمال کردهاند یا هر تهدیدی که در این مسیر شنیدهایم، سازگار کنیم. فکر میکنم از عهده این موضوع هم برخواهیم آمد. نگران اقتصاد روسیه نباشید. واکنش نماینده روسیه به ادعای ترامپ درباره تنگه هرمز نبنزیا در واکنش به ادعای ترامپ درباره تنگه هرمز و اعلام کردن آن به عنوان قلمرو آمریکا نیز با لبخندی طعنه آمیز گفت: رئیسجمهور ترامپ ادعاهای ارضی متعددی درباره نقاط مختلف جهان مطرح کرده است. امروز ما در نمایندگی دانمارک با نامزدهای دبیرکلی سازمان ملل گفتوگو داشتیم. نام اتاقی که در آن جلسه برگزار شد، «گرینلند» بود. آیا این موضوع شما را یاد چیزی نمیاندازد؟ سفیر روسیه افزود: او (ترامپ) درباره ونزوئلا و بخشهای دیگری از جهان نیز صحبت کرده است. نمیدانم چنین اقدامی چگونه میتواند مطابق با حقوق بینالملل انجام شود. اما به هر حال، رئیسجمهور ترامپ بهتر از هر کسی میداند چه میگوید. حالا باید ببینیم او قصد دارد این موضوع را چگونه عملی کند! یمن: از عبور ۴۸ کشتی متعلق به عربستان در بابالمندب جلوگیری کردیم؛ ۸ نفتکش را هم هدف قرار دادیم ۱۴۰۵/۰۵/۲۹ - ۲۳:۲۵
سخنگوی دولت یمن اعلام کرد نیروهای مسلح این کشور با جلوگیری از عبور ۴۸ کشتی از دریای سرخ و دریای عرب و هدف قرار دادن هشت کشتی نفتی دیگر، موفق شدهاند محاصره دریایی کاملی علیه عربستان اعمال کنند. ادعای ونس: فشارهای اقتصادی بر ایران، محاسبات آنها را درباره نوع توافق با ما، تغییر میدهد/ اکنون وارد مرحله جدیدی شدهایم که در آن مؤثرترین ابزار ما، «فشار اقتصادی» است ۱۴۰۵/۰۵/۲۹ - ۲۲:۴۵ جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا ادعا کرد: ما به لطف تلاشهای گسترده و طاقتفرسایی که ارتش ما و کارکنان بخش تجاری انجام دادهاند، توانستهایم مقادیر زیادی نفت و گاز را از طریق تنگه هرمز منتقل کنیم. آنچه محقق شده، با وجود اینکه نیاز داریم حجم بیشتری از انرژی از تنگه هرمز عبور کند، یک موفقیت بزرگ محسوب میشود.
وی گفت: تنگه هرمز اصلیترین اهرم فشاری است که ایران در اختیار دارد. ما به ادامه این رویکرد ادامه خواهیم داد، زیرا معتقدیم این بهترین راه برای دستیابی به هدف نهایی در نهایت است.
او مدعی شد: با وجود تیراندازیهای ایران به کشتیهای تجاری، توانستهایم خروج مقادیر زیادی نفت و گاز از طریق تنگه هرمز را تضمین کنیم. ما باید عبور مقادیر بیشتری از محمولههای انرژی از طریق تنگه هرمز را تضمین کنیم. اگر بتوانیم حجم کافی از نفت و گاز را از تنگه هرمز منتقل کنیم و همزمان ایرانیها را به دلیل هدف قرار دادن کشتیهای تجاری مجازات کنیم، این امر فشار اقتصادی قابلتوجهی بر آنها وارد خواهد کرد.
ونس ادعا کرد: فشارهای اقتصادی بر ایران، محاسبات آنها را درباره نوع توافق یا ترتیباتی که مایلاند با ما منعقد کنند، تغییر میدهد. فشارهای اقتصادی باعث خواهد شد ایران به این فکر کند که آیا میخواهد اقتصادش برای همیشه در وضعیت خفگی باقی بماند یا ترجیح میدهد روابط بهتری با غرب ایجاد کند.
معاون ترامپ مدعی شد: اگر ایران بر تیراندازی به کشتیها اصرار داشته باشد، ما تمام تلاش خود را برای جلوگیری از آن انجام خواهیم داد. ما تا حد زیادی موفق شدهایم عملیات تیراندازی ایران علیه کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را متوقف کنیم. اکنون وارد مرحله جدیدی شدهایم که در آن، مؤثرترین ابزار ما فشار اقتصادی است که میتوانیم بر آنها اعمال کنیم.
ونس مدعی شد: اکنون در مرحله جدیدی قرار داریم و توانمندیهای نظامی متعارف ایران را از بین بردهایم و فشارهای عظیمی بر پایه صنعتی آنها که برای تولید تسلیحات مورد استفاده قرار میگیرد، وارد کردهایم. این مرحله به توازن دقیقی نیاز دارد؛ زیرا در حالی که ما بر آنها فشار اقتصادی وارد میکنیم، آنها نیز تلاش خواهند کرد فشار مشابهی بر ما وارد کنند. هفتههای گذشته ثابت کرد که ایرانیها فشار این اقدامات را بسیار بیشتر از آنچه ما احساس کردیم، متحمل شدهاند.
