بانک‌ها بهار امسال ۲۹۴۰ همت وام دادند؛ سهم خانوارها چقدر بود؟

منبع: تسنیم

رکنا: رئیس‌کل بانک مرکزی با بیان اینکه سیاست‌های اخیر شتاب رشد تورم را نسبت به ماه گذشته به نصف کاهش داده است، از تشدید برخورد با بانک‌های متخلف، افزایش ذخایر اسکناس بانک مرکزی و رشد ۳۰ درصدی تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی خبر داد و گفت: «شاید من بشم «بدمن» دولت»؛ که در واقع هر کسی پول بخواهد می گویم شرمنده نداریم.

 رئیس کل بانک مرکزی در گفت‌وگوی ویژه خبری با تشریح آخرین اقدامات این نهاد برای کنترل تورم و ساماندهی نظام بانکی، از کاهش شتاب تورم، برخورد با بانک‌های متخلف، افزایش ذخایر اسکناس و تامین ارز مورد نیاز بخش‌های مختلف خبر داد.

همتی گفت: «توقف تورم روندی تدریجی است، اما سیاست‌های اخیر موفق شده شتاب رشد آن را نسبت به ماه گذشته به نصف کاهش دهد.»

وی افزود: «به‌رغم برخی پیش‌بینی‌ها مبنی بر وقوع ابرتورم‌های سه‌رقمی، روند فعلی نشان‌دهنده مهار این بحران است.»

همتی در ادامه تاکید داشت: تاکنون چیزی از پول‌های بلوکه‌شده در راستای تفاهم‌نامه آزاد نشده است

رئیس کل بانک مرکزی درباره اقدامات این نهاد برای کنترل شبکه بانکی گفت: «بانک مرکزی اقدامات قاطعی را برای کنترل ترازنامه بانک‌ها، اصلاح سپرده قانونی و ممنوعیت اضافه برداشت آغاز کرده است.»

وی ادامه داد: «برخورد انضباطی با مدیران متخلف، قطع پاداش و حتی سلب صلاحیت آنان، بخشی از تدابیر جدی برای برقراری انضباط مالی و مهار نهایی تورم به شمار می‌رود.»

پیش از این استدلال شده است که ریشه ناترازی بسیاری از بانک‌های کشور نه در حجم املاک و دارایی‌های ثابت، بلکه در اقتصاد واسطه‌گری بانکی نهفته است. در شرایطی که درآمد حاصل از حق‌الوکاله، کارمزدها و سایر درآمدهای عملیاتی، هزینه تجهیز منابع، هزینه عملیات، ریسک اعتباری و هزینه سرمایه را پوشش نمی‌دهد، بانک در فعالیت اصلی خود با کسری ساختاری مواجه است. چنین بانکی حتی اگر تمام دارایی‌های مازاد خود را نیز به فروش برساند، بدون اصلاح مدل درآمدی، دوباره با همان ناترازی روبه‌رو خواهد شد.از این منظر، باید میان سه مساله متفاوت تمایز قائل شد. 

نخست، نقدینگی؛ فروش املاک و دارایی‌های مازاد می‌تواند منابع نقدی لازم را برای کاهش اضافه‌برداشت از بانک مرکزی، بازپرداخت بدهی‌های بین‌بانکی یا تامین تعهدات کوتاه‌مدت فراهم کند. دوم، کیفیت ترازنامه؛ خروج دارایی‌های غیر مولد و تبدیل آنها به دارایی‌های نقد یا درآمدزا، می‌تواند ساختار دارایی‌های بانک را بهبود بخشد و در برخی موارد حتی منجر به شناسایی سود ناشی از فروش شود. اما سومین مساله، یعنی سودآوری عملیاتی، همچنان بدون پاسخ باقی می‌ماند. اگر فعالیت اصلی بانک زیان‌ده باشد، فروش دارایی تنها منبعی برای تامین مالی آن زیان خواهد بود، نه راهکاری برای حذف آن. به بیان دیگر، تفاوت مهمی میان «اصلاح ترازنامه» و «اصلاح مدل کسب‌وکار» وجود دارد. فروش دارایی، ترازنامه را سبک‌تر می‌کند؛ اما مدل درآمدی را تغییر نمی‌دهد. بانکی که از محل عملیات اصلی خود جریان نقدی مثبت ایجاد نمی‌کند، ناگزیر سود حاصل از فروش دارایی‌ها را صرف پوشش هزینه‌های جاری، پرداخت سود سپرده‌ها یا جبران زیان عملیات خواهد کرد. 

در چنین شرایطی، دارایی‌های انباشته‌شده به تدریج مصرف می‌شوند، بدون آنکه موتور درآمدزایی بانک اصلاح شده باشد. این وضعیت را می‌توان به شرکتی تشبیه کرد که برای پرداخت حقوق کارکنان، هر سال بخشی از ساختمان یا زمین خود را می‌فروشد. ممکن است صورت‌های مالی آن شرکت برای مدتی سود ناشی از فروش دارایی را نشان دهد، اما هیچ تحلیلگری چنین سودی را نشانه سلامت کسب‌وکار تلقی نمی‌کند. سود حاصل از فروش دارایی، سودی غیرتکرار شونده است؛ درحالی‌که ارزش یک بنگاه اقتصادی بر پایه توان آن در خلق جریان‌های نقدی پایدار از فعالیت اصلی سنجیده می‌شود. از این رو، موفقیت دستورالعمل جدید را نباید صرفا با میزان فروش املاک یا حجم سود شناسایی ‌شده ارزیابی کرد. معیار واقعی آن است که آیا منابع حاصل از واگذاری دارایی‌ها به کاهش ناترازی بانک انجامیده است یا خیر؟ آیا هزینه تجهیز منابع کاهش یافته است؟ آیا اضافه‌برداشت از بانک مرکزی کمتر شده است؟ آیا نسبت هزینه به درآمد بانک بهبود یافته است؟ آیا سود عملیاتی بانک، بدون اتکا به فروش دارایی، به سطحی پایدار رسیده است؟ 

نکته مهم دیگر آن است که این دستورالعمل، خود می‌تواند حامل یک هشدار سیاستی باشد. اگر نظام بانکی برای ادامه فعالیت، ناچار به فروش گسترده دارایی‌های خود شود، این پرسش مطرح می‌شود که پس از پایان این دارایی‌ها، منبع جبران کسری درآمد چه خواهد بود؟ پاسخ به این پرسش، دوباره ما را به همان نقطه آغازین بازمی‌گرداند: اصلاح مدل درآمدی بانک‌ها. بنابراین، دستورالعمل جدید بانک مرکزی را باید شرط لازم برای اصلاح نظام بانکی دانست، اما نه شرط کافی. خروج بانک‌ها از بنگاه‌داری، افزایش نقدشوندگی دارایی‌ها و پاک‌سازی ترازنامه، اقدامی ضروری است؛ اما این اقدامات زمانی به ثبات پایدار منجر خواهند شد که همزمان، اقتصاد واسطه‌گری بانکی نیز اصلاح شود. 

بازنگری در نظام کارمزدها، اصلاح سازوکار حق‌الوکاله، واقعی‌تر شدن قیمت خدمات بانکی، کاهش تکالیف غیر اقتصادی و بهبود مدیریت ریسک اعتباری، اجزای مکمل همین فرآیند هستند. در غیر این صورت، فروش دارایی‌های مازاد بیش از آنکه درمان بیماری باشد، به مُسکنی تبدیل خواهد شد که تنها زمان بروز دوباره علائم را به تعویق می‌اندازد. اصلاح ترازنامه بدون اصلاح موتور درآمدزایی، اگرچه ممکن است تصویر صورت‌های مالی را برای مدتی بهبود بخشد، اما به‌تنهایی قادر به حل مساله بنیادین بانکداری ایران نخواهد بود.

*  مدیرکل اسبق مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پول‌شویی بانک‌مرکزی این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد

بازسازی هم از دسترس خارج شد؟

جهش قیمت مسکن از سال۱۳۹۷ و عدم تطابق قیمت با درآمدها بخشی از شهروندان را به سمت خرید آپارتمان قدیمی و بازسازی آن یا بازسازی محل سکونت خود به‌جای تعویض با آپارتمانی با عمر بنای کمتر سوق داده بود، این موضوع در افزایش تعداد بازسازی آپارتمان‌های با عمر بنای ۱۵ تا ۳۰سال ساخت در شهر انجامید. اگرچه طی ماه‌های اخیر مجدد قیمت مسکن در کشور جهش یافت و با توجه به عدم افزایش دستمزد مطابق تورم، دسترسی بخش قابل‌توجهی از مردم به خانه روز به ‌روز دشوارتر می‌شود، اما این مرتبه این جهش قیمت مسکن، رشد بازسازی را به دنبال نداشته است. امروز «افزایش فقر،‌ کاهش درآمد واقعی و به‌خصوص تورم بالای مصالح ساختمانی» باعث شده حتی «توان بازسازی» نیز از بخش قابل‌توجهی از مردم سلب شود. 

بررسی میدانی «دنیای‌اقتصاد» از فعالان عرصه بازسازی، تامین‌کنندگان مصالح و طراحان فعال در این حیطه کاری از کاهش تقاضا برای بازسازی خانه پس از جنگ ۱۲روزه و تشدید این افت تقاضا برای بازسازی با شروع جنگ اسفند خبر می‌دهد. افت تقاضا برای بازسازی گریبان مالکان واحدهای قدیمی در تمام نقاط کشور را گرفته، اما بررسی‌ها نشان از آن دارد که در مناطق سکونت اقشار کم‌درآمد افت تقاضای بازسازی به مراتب بیشتر بوده است؛ به‌نحوی‌که تقاضای بازسازی خانه‌های قدیمی در مناطق جنوبی پایتخت به صفر میل می‌کند. 

هزینه‌‌های کمرشکن نوسازی

حداقل 4 عامل کلیدی در کاهش تقاضا برای بازسازی خانه‌های قدیمی شناسایی شده است. اولین عامل جهش هزینه بازسازی طی 2سال اخیر و به‌خصوص امسال بوده است. بررسی «دنیای اقتصاد» هزینه بازسازی یک واحد 85متری شامل تعویض کابینت، کفپوش، شیرآلات، نقاشی، در اتاق‌ها، در ورودی، کاشی و سرامیک سرویس بهداشتی و حمام و تعویض پنجره‌ها را تقریبا 900‌میلیون تومان برآورد می‌کند؛ این رقم با تعویض کمدی دیواری به یک‌میلیارد تومان می‌رسد. بنابراین در شرایط کنونی هزینه بازسازی یک مترمربع واحد مسکونی به 11 تا 12‌میلیون تومان به ازای هر مترمربع رسیده است. رقم بازسازی مشابه در سال1402 تقریبا 4‌میلیون تومان به ازای هر مترمربع بود.

صرف هزینه حداقل یک‌میلیارد تومانی برای بازسازی اقتصادی یک واحد میان‌متراژ رقم قابل‌توجهی است، رقمی که بسیاری از خانواده‌های مالک خانه‌های غیر نوساز با عمر بنای 15 تا 30سال ساخت را با چالش تامین هزینه مواجه کرده است. اعداد شوکه‌کننده برای بازسازی از تورم تولید مصالح ساختمانی نشأت می‌گیرد. تورم تولید ساختمان در پایان بهار امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل جهشی 100درصدی یافت؛ ظرف بهار امسال تورم مصالح ساختمانی بیش از 20درصد افزایش یافت. براساس گزارش‌های رسمی قیمت چوب در پایان بهار امسال نسبت به بهار سال قبل تقریباسه‌برابر شد. این موضوع هزینه بازسازی کابینت و کمد دیواری را به شدت افزایش داده است. بخش قابل‌توجهی از چوب مصرفی در تولید کابینت و کمد دیواری در کشور وارداتی از روسیه و ترکیه است، جهش نرخ ارز، جنگ و اختلال در لجستیک هزینه تامین چوب در کشور را به شدت افزایش داده و این موضوع بر هزینه‌های بازسازی افزوده است.

دومین عامل فروکش تب بازسازی طی یک سال اخیر را باید از اولویت خارج شدن این هزینه در قیاس با سایر هزینه‌های زندگی و در شرایط واهمه از آینده جست‌وجو کرد. همزمان با جهش هزینه مصالح و رقم بازسازی، توان مالی مالکان آپارتمان‌های سالخورده متناسب با رشد هزینه‌ها افزایش نداشته است. حتی اگر توان مالی خانواده‌ای متناسب با تورم افزایش یافته باشد و خانواده پس‌انداز داشته باشد، در شرایطی که سایه جنگ و افزایش چالش‌های اقتصادی بر آینده کشور سایه‌افکنده، عمده افراد ترجیح به حفظ پس‌انداز به‌عنوان پشتیبان امور ضروری را می‌دهند. درواقع ریسک جنگ و بحران اقتصادی بازسازی خانه‌های قدیمی را از اولویت مالکان خارج کرده است.

عامل سوم کاهش بازسازی را باید در نبود ابزار تامین مالی کارآ جست‌وجو کرد. اگرچه تسهیلات بازسازی به دارندگان خانه‌های قدیمی اعطا می‌شود، اما این تسهیلات به 3 علت کارآیی خود را از دست داده است. در شرایطی که هزینه بازسازی معمولی یک واحد 85 متری به یک‌میلیارد تومان رسیده، سقف تسهیلات بازسازی (جعاله) 280‌میلیون تومان شده است که این رقم تنها 30درصد هزینه بازسازی را پوشش می‌دهد. البته بانک مرکزی در مصوبه‌ای به تاریخ 27 مرداد ماه، سقف وام جعاله را به 400 میلیون تومان افزایش داد؛ البته احتمالا ابلاغ این سقف تسهیلات جدید حداقل یک ماه زمان‌ می‌برد و هنوز مالکان خانه‌های قدیمی از مزیت این رشد سقف وام تسهیلات بهره‌مند نشده‌اند. 

 وام تعمیرات خانه (بازسازی) در سال1402 برابر 160‌میلیون تومان بود که این رقم حدود 64درصد هزینه بازسازی یک واحد میان‌متراژ را کفاف می‌داد. با اعمال سقف جدید وام تعمیرات، سهم این وام از کل هزینه بازسازی یک واحد تقریبا 40درصد می‌شود که همچنان نسبت به سهم این تسهیلات در سال 1402 اندک است.  همچنین سهم وام بازسازی (جعاله) از کل تسیهلات بانکی در سال گذشته تنها 0.2درصد شد، این سهم در دهه90 تقریبا 0.6درصد بود. این اعداد آب رفتن سهم تسهیلات بازسازی از کل تسهیلات بانکی را نشان می‌دهد. میزان ارزش واقعی وام جعاله (بازسازی) در بهار امسال منفی 70درصد شد، عدم تقویت وام بازسازی نسبت به تورم از دلایل مهم از دسترس خارج شدن بازسازی برای بخش قابل‌توجهی از مالکان خانه‌های قدیمی است. ترمیم جای بازسازی را گرفت

مالکان خانه‌های قدیمی در میانه از دست دادن قدرت بازسازی خانه‌هایشان به تعمیرات ضروری روی آورده‌اند؛ به‌عنوان نمونه بازسازی کابینت‌های قدیمی جای تعویض کابینت را گرفته است. هزینه بالای نقاشی باعث شده است تا برخی مالکان به کاغذدیواری دیوار پذیرایی اکتفا کنند و تغییر کف‌پوش‌های قدیمی بخشی از خانه یا تعویض شیرآلات ضروری‌تر در اولویت قرار گیرد.  خانوارها به جای اینکه کابینت عوض کنند، کابینت را تعمیر می‌کنند یا به جای نقاشی کامل، بخش‌هایی از دیوار را کاغذ دیواری می‌کنند یا به جای خرید کامل شیرآلات حمام و دستشویی، شلنگ یا سردوش را نو می‌کنند یا به جای نصب کمددیواری اتاق خواب،‌فقط در کمد را عوض می‌کنند. این مطلب برایم مفید است 0 نفر این مطلب را پسندیده اند کپی شد

به گزارش جام جم آنلاین؛ طنز آیتمی یکی از قالب‌هایی است که تلویزیون ایران در دوره‌های مختلف تجربه کرده و نمونه‌های موفقی نیز از آن به یادگار مانده است؛ قالبی که برخلاف سریال‌های داستان‌محور، به جای دنبال کردن یک قصه ممتد، موقعیت‌های مستقل و متنوعی را در هر قسمت پیش روی مخاطب قرار می‌دهد. با این حال، «با عرض معذرت» در فصل دوم تلاش کرده این ساختار را تا حدی تغییر دهد و با بازگرداندن برخی کاراکترها و لوکیشن‌های ثابت، فاصله میان طنز آیتمی و کمدی موقعیت را کمتر کند .

در این میان، پرداختن به موضوعات روز، هجو شخصیت دونالد ترامپ، نقد برخی سیاست‌های آمریکا و در کنار آن، شوخی با آسیب‌ها و رفتارهای اجتماعی، بخش دیگری از رویکرد سازندگان این مجموعه است. فصل دوم «با عرض معذرت» پس از تولید در مشهد، طبق اخبار منتشر شده، در جدول پخش شبکه دو قرار گرفته و قرار است از ابتدای شهریور، در روزهای زوج روی آنتن برود. به همین بهانه با محمدرضا حاجی‌غلامی، کارگردان و محمدجواد میری، سرپرست نویسندگان «با عرض معذرت » گفت‌وگو کردیم تا درباره تغییرات ساختاری فصل جدید، شیوه کار اتاق نویسندگان، نسبت طنز با اتفاقات روز، هجو ترامپ و نگاه اجتماعی این مجموعه بیشتر بدانیم .

از طنز آیتمی تا کمدی موقعیت

محمدرضا حاجی‌غلامی، کارگردان مجموعه «با عرض معذرت»، درباره ویژگی‌های ساختاری و فرمی این اثر اظهار کرد: این مجموعه از ابتدا با ساختار طنز آیتمی طراحی شده است و اساس طنز آیتمی نیز بر موقعیت‌های کاملاً مجزا و بدون وابستگی دراماتیک یا پیوستگی داستانی شکل می‌گیرد؛ مدلی که در دنیا و همچنین در دوره‌های گذشته تلویزیون خودمان سابقه داشته است. امروزه نیز گرچه به واسطه فضای مجازی، کلیپ‌ها و طنزهای کوتاه فرم کارها تغییر کرده، اما ساختار آیتم‌های مستقل همچنان وجود دارد .

وی افزود: ما در این اثر بر پایه همان ساختار گذشته که آیتم‌ها جدا از یکدیگرند پیش رفتیم و ارتباط میان بخش‌ها از طریق ویدیوگرافیک برقرار می‌شود. با این حال، تفاوت عمده این است که آیتم‌ها در قسمت‌های مختلف در یک فضای مستقل ادامه پیدا می‌کنند؛ برای مثال آیتم کاخ سفید و ترامپ یا آیتم تیمارستان و تراپیست در قسمت‌های بعد تداوم دارند و برخی کاراکترها از ثبات برخوردارند تا مخاطب بتواند ارتباط خود را با اثر حفظ کند .

حاجی‌غلامی با اشاره به تفاوت فصل دوم با دوره نخست ادامه داد: در دوره دوم، کار به پختگی بیشتری رسیده است. تلویزیون پس از مدت‌ها دوری از طنز آیتمی دوباره به این ساختار بازگشت و ما در این دوره، میان طنز آیتمی و کمدی موقعیت حرکت کردیم .

به گفته او، این رویکرد در لوکیشن‌های ثابت شکل گرفته و زمان هر آیتم نیز طولانی‌تر شده است: زمان آیتم‌ها به بیش از چهار تا پنج دقیقه رسیده و همین موضوع نشان می‌دهد کار تا حدی به کمدی موقعیت نزدیک شده و ترکیبی میان این دو فرم ارائه می‌دهد. در نتیجه، مخاطب با کاراکترها و لوکیشن‌های ثابت مثل مطب تراپیست که تنها مراجعان آن تغییر می‌کنند، ارتباط برقرار می‌کند و به جای پایان‌بندی خیلی سریع، داستان پخته‌تر پیش می‌رود .

پشت «با عرض معذرت» یک اتاق نویسندگان واقعی است

اما رسیدن به چنین ساختاری فقط به تغییر در اجرا و کارگردانی محدود نمی‌شود. محمدجواد میری، سرپرست نویسندگان مجموعه «با عرض معذرت » درباره چگونگی ایجاد لحن واحد میان موقعیت‌های مختلف توضیح داد: ما در این مجموعه یک اتاق نویسندگان واقعی تشکیل دادیم که صرفاً به همکاری متکثر چند نویسنده در عرض یکدیگر خلاصه نمی‌شد؛ بلکه زنجیره‌ای از ایده‌پردازان، پژوهشگران و نویسندگان در کنار تیم تولید گرد هم آمدند و چرخه کاملی از ایده‌پردازی و همفکری شکل گرفت .

وی ادامه داد: این انسجام در تمام مراحل از سوژه‌یابی و ایده‌پردازی اولیه تا نگارش و ویرایش جمعی جریان داشت؛ به این معنا که متن هر نویسنده متناسب با توانمندی همکاران دیگر بازخوانی و تقویت می‌شد .

میری معتقد است حضور سایر عوامل نیز در شکل‌گیری لحن نهایی مجموعه مؤثر بوده است: نگاه دقیق تهیه‌کننده، طراح و کارگردان در ایجاد و تقویت موقعیت‌های دراماتیک و این رفت‌وبرگشت‌های پیوسته موجب شد تا ضمن حفظ تنوع قلم‌ها و موقعیت‌های سریال، لحن و حال‌وهوای اثر یکدست بماند. بنابراین هر آیتم محصول یک کار جمعی منسجم است که توسط یک نفر نهایی و پیاده‌سازی شده است .

چرا ترامپ به یکی از شخصیت‌های «با عرض معذرت» تبدیل شد؟

یکی از متفاوت‌ترین بخش‌های فصل جدید، آیتم‌هایی است که به دونالد ترامپ و سیاست‌های آمریکا اختصاص دارد؛ موضوعی که به گفته حاجی‌غلامی، انتخاب آن از ابتدا با هدف عبور از شوخی‌های سطحی صورت گرفته است .

کارگردان «با عرض معذرت» در این باره گفت: تلویزیون در بخش‌هایی نیازمند ورود به حوزه طنز سیاسی است و نویسندگان ما در این مجموعه یک آیتم را به این حوزه اختصاص دادند. انتخاب شخصیت ترامپ امکانی فراهم می‌کرد تا بسیاری از موضوعات سیاست بین‌الملل نقد یا هجو شوند .

او افزود: تیم نویسندگان ابتدا پژوهش ویژه‌ای پیرامون این شخصیت انجام دادند تا از مسائل سطحی فراتر رفته و به شکل عمیق‌تری به موضوعات اساسی مثل سیاست‌ها و استعمار آمریکا بپردازند؛ البته با تلفیق جذابیت‌های کمدی و سرگرم‌کننده تا برای مخاطب عام نیز ملموس باشد .

حاجی‌غلامی با اشاره به ظرفیت این آیتم‌ها تأکید کرد: اعتقاد دارم آیتم‌های بسیار خوبی تولید شده که نه‌تنها برای مخاطب داخلی ارزش دارد، بلکه می‌تواند به یک زبان بین‌المللی تبدیل شود .

« ترامپت» قرار نیست تاریخ مصرف داشته باشد

محمدجواد میری نیز از زاویه نویسندگی به همین موضوع نگاه کرد و گفت: هماهنگ بودن متن با نبض اتفاقات روز فی‌نفسه امری منفی نیست، اما آنچه مانع تاریخ‌مصرف‌دار شدن اثر می‌شود، تبدیل این وقایع ظاهراً مقطعی به حافظه و خاطره‌ای ماندگار است .

سرپرست نویسندگان «با عرض معذرت» ادامه داد: هر یک از رویدادهای روزمره محملی برای تبیین یک منطق کلان به شمار می‌رود تا مشخص شود سیستم حکمرانی آمریکا چگونه می‌اندیشد و چه درکی از متحدان و دشمنان خود دارد .

او درباره فرآیند شکل‌گیری ایده‌های مربوط به ترامپ توضیح داد: ما بر مبنای پژوهش درباره تاریخ استعمارگری آمریکا، ویژگی‌های شخصیتی و بحران‌های روان‌شناختی ترامپ، موقعیت‌هایی مستقل از اخبار صرف خلق کردیم و سپس آن را با نشانه‌ها و رویدادهای روز غنی‌سازی نمودیم؛ در واقع مسیر ایده‌پردازی از تلفیق تحلیل کلان ساختار حاکمیت آمریکا، شخصیت‌شناسی ترامپ و وقایع روز شکل گرفت .

حاجی‌غلامی نیز درباره افزایش سهم این آیتم‌ها در فصل جدید گفت: با توجه به شرایط جنگی، تعداد آیتم‌های مربوط به ترامپ افزایش یافت، تا جایی که در برخی قسمت‌ها دو آیتم به او اختصاص دارد .

وی این رویکرد را نوعی پیش‌دستی رسانه‌ای دانست و عنوان کرد: این اتفاق رسانه ما را از حالت تدافعی خارج کرده و در موضع پیش‌دستی قرار داده است؛ اینکه در اوج بحران و شرایط سنگین، این جسارت و روحیه وجود داشته باشد که از دریچه کمدی به موضوع نگاه شود و با طرف مقابل مواجهه صورت گیرد، نشانه بارز امید و قدرت رسانه‌ای است .

به گفته کارگردان، در اجرای این بخش‌ها نیز تلاش شده کیفیت بصری اثر حفظ شود: از نظر بصری و اجرایی نیز تلاش کردیم با دکوپاژ مناسب و بهره‌گیری بهینه از فضای دکور اتاق بیضی و طراحی شخصیت‌های جذاب، محتوای مدنظر را با کیفیت تصویری استاندارد به مخاطب منتقل کنیم .

قرار نیست فقط با صنف‌ها شوخی شود

اما جهان «با عرض معذرت» فقط به سیاست خارجی و ترامپ محدود نمی‌شود. بخش قابل توجهی از آیتم‌های این مجموعه در فضاهایی مانند تیمارستان، مدرسه و انجمن ترک اعتیاد شکل می‌گیرد؛ لوکیشن‌هایی که می‌توانستند بهانه‌ای برای شوخی مستقیم با یک صنف یا گروه اجتماعی باشند .

میری درباره رویکرد نویسندگان در این زمینه گفت: ما در لوکیشن‌هایی نظیر تیمارستان، انجمن معتادان یا مدرسه اساسا دغدغه نقد صنفی نداشتیم؛ بلکه همه این فضاها بهانه‌ای برای نقد اجتماعی و پرداختن به آسیب‌های مشترک میان همه اقشار جامعه بود . مسائلی چون سرمایه‌سالاری، سطحی‌نگری، خودباختگی یا فرهنگ‌های غلطی که در فضای اجتماعی و مجازی پدید می‌آید، برای ما بسترساز خلق موقعیت‌های کمیک شد .

میری درباره نمونه‌های مشخص این رویکرد توضیح داد: در آیتم انجمن ترک اعتیاد تمرکز بر اعتیادهای متعددی بود که در زیست حقیقی و مجازی با آن مواجهیم و در لوکیشن تیمارستان نیز به رفتارهای جنون‌آمیز و شتاب‌زده انسان امروز پرداختیم و هدف، نقد عارضه‌های عمومی جامعه بود .

بداهه؛ تا جایی که اسکلت قصه آسیب نبیند

یکی از ویژگی‌های مهم تولید طنز آیتمی، تنوع شخصیت‌ها و امکان خلق موقعیت‌های پیش‌بینی‌نشده است؛ موضوعی که به همان اندازه می‌تواند فرصت باشد، ممکن است انسجام متن را نیز تهدید کند. حاجی‌غلامی درباره نحوه مدیریت این مسئله گفت: تنوع بازیگران و تیپ‌های مختلف از اقتضائات اصلی طنز آیتمی است، زیرا بازیگران باید توانایی ایفای شخصیت‌های متعدد را داشته باشند. ما در این فصل برخی کاراکترها را ثابت کردیم تا شخصیت‌ها بهتر پرداخت شوند .

او درباره میزان بداهه‌پردازی بازیگران نیز اظهار کرد: باور من بر این است که اسکلت و خط اصلی داستان باید به‌طور کامل حفظ شود تا مفهوم آسیب نبیند، اما دست بازیگر کمدی نیز برای خلق لحظات نو باید باز باشد . شخصاً این فرصت را در اختیار بازیگران قرار می‌دهم؛ حتی اگر از ده فرصت بداهه دو مورد به موقعیت‌های طلایی تبدیل شود، ارزش دارد و مابقی را می‌توان در تدوین مدیریت کرد .

فصل دوم چقدر از تجربه فصل اول فاصله گرفته است؟

کارگردان «با عرض معذرت» فصل دوم را تجربه‌ای پخته‌تر از دوره نخست می‌داند؛ تجربه‌ای که به گفته او، در بخش‌های مختلف تولید ارتقا پیدا کرده است . حاجی‌غلامی در این باره تأکید کرد: در فصل دوم در تمام ابعاد شامل فیلم‌نامه، کارگردانی، ریتم، طراحی صحنه و لباس ارتقای کیفیت رخ داده و از تجربه فصل اول درس گرفته‌ایم .

با این حال، او معتقد است ساختار آیتمی ذاتا امکان واکنش یکسان همه مخاطبان به تمام بخش‌ها را از بین می‌برد: در ساختار طنز آیتمی همواره طبیعی است که مخاطب با برخی بخش‌ها ارتباط بیشتری برقرار کند و از برخی آیتم‌ها کمتر استقبال نماید؛ چراکه با یک قصه ممتد و بلند روبه‌رو نیستیم و باید دید در نهایت بازخورد کلی مخاطبان نسبت به این تجربه چگونه خواهد بود .

بر اساس گفته‌های کارگردان و سرپرست نویسندگان؛ « با عرض معذرت» حالا در فصل دوم، میان دو مسیر حرکت می‌کند؛ از یک سو همچنان به ریشه‌های طنز آیتمی و موقعیت‌های مستقل وفادار است و از سوی دیگر، با تثبیت کاراکترها، لوکیشن‌ها و طولانی‌تر شدن آیتم‌ها تلاش می‌کند مخاطب را بیش از گذشته با جهان هر موقعیت همراه کند. در سوی دیگر نیز اتاق نویسندگان تلاش کرده موضوعات روز، از تحولات سیاسی تا آسیب‌های اجتماعی، صرفا به شوخی‌های مصرف‌شدنی تبدیل نشوند؛ رویکردی که نتیجه نهایی آن با تماشای فصل جدید روشن‌ خواهد شد. تیزر فصل جدید را در ادامه خواهید دید.

کد ویدیو دانلود فیلم اصلی