بازار تلفن همراه طی یک سال گذشته یکی از نمونههای قابل توجه تغییر قیمت کالاهای مصرفی در ایران است؛ بازاری که بررسی قیمت مدلهای پرمخاطب آن از مرداد ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد افزایش قیمت گوشیها تنها یک تغییر عددی در برچسب کالا نیست، بلکه بازتابی از فشار همزمان نرخ ارز، هزینههای واردات، محدودیتهای عرضه و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان است و در نهایت فاصله میان درآمد خانوار و هزینه تامین یک کالای ضروری و ارتباطی را بیشتر کرده است.
بررسی روند قیمت مدلهای مختلف تلفن همراه در این بازه زمانی نشان میدهد اگرچه شدت افزایش قیمت در همه مدلها یکسان نبوده، اما مسیر کلی بازار به شدت صعودی است و در این میان، رشد قیمت مدلهای میانرده و اقتصادی اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه این گروه سهم قابل توجهی از تقاضای بازار را به خود اختصاص داده و افزایش قیمت آنها مستقیما بر انتخاب بخش بزرگی از مصرفکنندگان اثر میگذارد.
در جدول زیر میزان افزایش قیمت تعدادی از گوشیهای پر مخاطب تلفن همراه در بازار از مرداد ماه سال گذشته تا مرداد ماه امسال بررسی و نسبت افزایش قیمت در آن ذکر شده که نشان دهنده افزایش شدید قیمت تلفن همراه طی بازه زمانی یک ساله و از میزان دو تا چهار برابر قیمت است.
امروز آنچه در بازار موبایل رخ داده را نمیتوان صرفا با عبارت «گرانی گوشی» توصیف کرد. مسئله مهمتر، کاهش قدرت خرید مصرفکننده است. فردی که یک سال قبل با بودجه مشخص امکان خرید یک مدل معین را داشت، امروز ممکن است با همان میزان درآمد ناچار باشد به سراغ گزینهای بسیار ارزانتر برود یا خرید خود را به تعویق بیندازد بنابراین از این منظر، افزایش قیمت موبایل را باید بخشی از روند کوچکتر شدن سبد مصرفی خانوار دانست.
از سوی دیگر نیز ساختار بازار تلفن همراه باعث شده این کالا نسبت به تحولات حوزه واردات و ارز حساسیت بالایی داشته باشد چراکه تلفن همراه در ایران کاملا وابسته به واردات و تولیدات خارجی است؛ بنابراین هرگونه اختلال در ثبت سفارش، تخصیص ارز، ترخیص یا ورود کالا میتواند به سرعت در سطح عرضه و در نهایت قیمت بازار منعکس شود و این در حالی است که در ماههای اخیر نیز گزارشهایی درباره محدودیت یا توقف مقطعی ثبت سفارش تلفن همراه منتشر شد و نگرانیهایی درباره کاهش عرضه و افزایش قیمت ایجاد کرد.
بنابراین، روند قیمت موبایل در یک سال گذشته نشان میدهد که افزایش هزینههای واردات، نوسانات ارزی و محدودیتهای عرضه، در کنار کاهش قدرت خرید خانوار، بازار تلفن همراه را با شرایط پیچیدهای مواجه کرده که در آن رشد قیمت بیشتر ناشی از کاهش عرضه و افزایش قیمت ارز است و در چنین شرایطی، ثبات در فرآیند واردات، تامین ارز و مقررات تجاری و همچنین جلوگیری از ایجاد وقفه در عرضه، میتواند مهمترین پیششرط برای کنترل قیمتهای بازار باشد.
به گزارش مشرق ، پنتاگون «اریک اسلاوین» سردبیر روزنامه نظامی «استارز اند استرایپس» را به همراه «لارا کورت» خبرنگار حوزه خاورمیانه و «مک لدرر» ناشر این نشریه اخراج کرده است؛ اقدامی که درست پس از انتشار گزارشهای انتقادی این رسانه درباره شرایط فاجعهبار ملوانان ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن صورت میگیرد.
این ناو آمریکایی که از نوامبر گذشته در طولانیترین مأموریت تاریخ ناوهای هواپیمابر این کشور در منطقه غرب آسیا مستقر شده، در هفتههای اخیر به کانون رسوایی ارتش آمریکا تبدیل شده است. گزارشهای منتشرشده حاکی از آن است که شرایط پرسنل نظامی مستقر در این ناو به دنبال این ماموریت طولانی مدت وخیم شده و شماری از ملوانان این ناو اقدام به خودکشی کرده یا تلاش کردهاند خود را از عرشه به دریا بیندازند.
روزنامه استارز اند استرایپس در گزارشهای خود ضمن افشای ابراز تمایل ملوانان به خودکشی، فشار خانوادههای خدمه بر «هونگ کائو» مقام ارشد غیرنظامی نیروی دریایی آمریکا را نیز پوشش داده بود. با این حال، دولت ترامپ این گزارشها را «اغراقآمیز و غیرصادقانه» خوانده و به جای رسیدگی به بحران، به سرکوب رسانههای افشاگر روی آورده است.
اسلاوین سردبیر اخراجشده این نشریه تأکید کرده که برکناری وی اقدامی تلافیجویانه به دلیل دفاع از استقلال تحریریه و اعلام این موضع بوده که «سانسور اخبار برای نیروهای نظامی خط قرمز است».
این سرکوب رسانهای در حالی تشدید میشود که «شان پارنل» سخنگوی پنتاگون پیشتر اعلام کرده بود وزارت جنگ محتوای این نشریه را از «حواشی منحرفکننده» پاکسازی خواهد کرد و آن را به مأموریت «گزارشدهی برای نیروهای رزمی» محدود میسازد؛ رویکردی که ناقدان آن را تلاشی آشکار برای خفه کردن صدای منتقدان در ارتش آمریکا میدانند.
در واکنش به این اقدام، سه سناتور دموکرات با ارسال نامهای به «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا خواستار پاسخگویی درباره «تضعیف استقلال» این روزنامه شدند و هشدار دادند اعتماد نیروهای نظامی به این نشریه مستلزم حفظ مرز میان روزنامهنگاری مستقل و دستگاه تبلیغاتی پنتاگون است.
گفتنی است بحران در ناو آبراهام لینکلن در حالی علنی شده که آمریکا در ماههای اخیر با تشدید تنشآفرینی در منطقه غرب آسیا، این ناو را به بهانه عملیات نظامی در منطقه نگه داشته و خدمه آن را در شرایط فرسایشی طولانیمدت قرار داد. کارشناسان معتقدند فرسودگی نیروها و افزایش نارضایتیها در صفوف ارتش آمریکا، نشانهای از پیامدهای سیاستهای جنگافروزانه واشنگتن در منطقه است.
دلار هفته پایانی مرداد را در محدوده ۱۸۸ هزار تومان آغاز کرد و پس از چند روز نوسان فشرده، در میانه هفته با جهش حدود سه هزار تومانی به ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. ماندگاری اسکناس آمریکایی در این محدوده نشان میدهد بازار همچنان تحت تأثیر تقاضای احتیاطی قرار دارد و معاملهگران چشمانتظار سیگنال تازهای برای تعیین مسیر بعدی هستند.
برای معاملات شنبه، محدوده ۱۸۹ تا ۱۹۱ هزار تومان مهمترین محدوده کوتاهمدت دلار محسوب میشود. تثبیت بالای مرز ۱۹۰ هزار تومان میتواند انتظارات افزایشی را تقویت کند و در صورت تداوم فشار خرید، محدوده ۱۹۲ تا ۱۹۴ هزار تومان بهعنوان مقاومت بعدی مورد توجه قرار گیرد.
در مقابل، انتشار اخبار مثبت سیاسی یا نشانهای از کاهش تنش میتواند بخشی از تقاضای احتیاطی را از بازار خارج کند. در چنین شرایطی، عقبنشینی دلار به محدوده ۱۸۷ تا ۱۸۸ هزار تومان دور از انتظار نیست.
طلا، همزمانی دلار و اونس جهانی
بازار طلا در هفته گذشته از دو مسیر همزمان حمایت شد؛ نخست رشد دلار داخلی و دوم افزایش اونس جهانی. طلای ۱۸ عیار که هفته را در محدوده ۱۹ میلیون تومان سپری میکرد، در پایان هفته وارد کانال ۲۰ میلیون تومان شد.
این همزمانی اهمیت زیادی برای معاملات شنبه دارد. در شرایطی که دلار در نزدیکی سقفهای اخیر قرار گرفته و اونس جهانی نیز در سطوح بالایی معامله میشود، طلا همچنان ظرفیت حفظ قیمتهای بالا را دارد. با این حال، هرگونه اصلاح در دلار یا اونس میتواند باعث افزایش عرضه و شناسایی سود در بازار داخلی شود.
سکه، حساسترین بازار در برابر اخبار
سکه امامی یکی از مهمترین برندگان رشد هفته گذشته بود. قیمت سکه که در ابتدای هفته عمدتاً در محدوده ۱۸۹ تا ۱۹۰ میلیون تومان قرار داشت، در ادامه تا کانال ۱۹۵ میلیون تومان و سپس در معاملات پنجشنبه وارد محدوده ۲۰۲ میلیون تومان شد.
رشد همزمان ارزش ذاتی طلا و دلار، موتور اصلی صعود سکه بود؛ اما در چنین شرایطی باید به حباب سکه نیز توجه داشت. هرچه فاصله قیمت بازار با ارزش ذاتی بیشتر شود، حساسیت سکه به اصلاح قیمت دلار و اونس افزایش پیدا میکند؛ بنابراین شنبه برای سکه میتواند روزی دوطرفه باشد؛ تثبیت دلار و اونس در سطوح بالا، شانس ماندگاری سکه در کانالهای فعلی را افزایش میدهد، اما کاهش ریسک سیاسی میتواند موجی از شناسایی سود را به بازار وارد کند.
ریسک سیاسی، متغیر تعیینکننده شنبه
بازارهای داخلی اکنون بیش از گذشته به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهند. تشدید تنشها، تحریمهای جدید، بنبست مذاکرات یا افزایش نگرانی درباره تحولات منطقهای میتواند تقاضای احتیاطی برای دلار و طلا را افزایش دهد.
در مقابل، هر خبر معتبر درباره کاهش تنش، ازسرگیری مذاکرات یا بهبود چشمانداز دیپلماتیک میتواند مسیر بازار را تغییر دهد. به همین دلیل، معاملات شنبه بیش از آنکه صرفاً تابع روند تکنیکال باشند، به شدت به اخبار و انتظارات سیاسی وابسته خواهند بود.
شنبهای برای احتیاط
سناریوی غالب برای شنبه ۳۱ مرداد، ادامه نوسان طلا، دلار و سکه در سطوح بالاست؛ اما بازار در شرایطی قرار دارد که فاصله میان «ادامه صعود» و «اصلاح کوتاهمدت» بسیار کم شده است.
در بازار ارز، محدوده ۱۹۰ هزار تومان مرز روانی مهمی است. در بازار طلا، تثبیت بالای کانال ۲۰ میلیون تومان اهمیت دارد و در بازار سکه نیز حفظ کانال ۲۰۰ میلیون تومان میتواند نشانه تداوم قدرت خریداران باشد.
در مجموع، اگر ریسک سیاسی افزایش یابد، دلار میتواند به سمت محدوده ۱۹۲ تا ۱۹۴ هزار تومان حرکت کند و طلا و سکه نیز تحت تأثیر آن قرار گیرند. اما اگر سیگنالهای سیاسی مثبت وارد بازار شود، احتمال اصلاح دلار تا محدوده ۱۸۷ تا ۱۸۸ هزار تومان و بهدنبال آن تعدیل قیمت طلا و سکه وجود دارد. بنابراین، بازار شنبه بیش از هر چیز، بازار خبر، انتظارات و مدیریت ریسک خواهد بود.
