به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو به نقل از وزارت راه و شهرسازی، روز جمعه ۳۰ مرداد ماه ۱۴۰۵، پنل تخصصی با عنوان «آینده اقتصاد و تأمین مالی صنعت ساختمان؛ از سیاستگذاری تا سرمایهگذاری و تعاونیسازی» در حاشیه «همایش آینده صنعت ساختمان» در محل برگزاری بیست و ششمین نمایشگاه بین المللی صنعت ساختمان برگزار شد.
حبیب الله طاهرخانی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی در این نشست با بیان اینکه تجربه دو دهه اخیر نشان داده است افزایش عرضه مسکن بهتنهایی نمیتواند مشکل مسکن کشور را حل کند، گفت: هر نوع عرضهای لزوماً به حل مسئله مسکن منجر نمیشود و سیاستهای این حوزه باید بر اساس توان اقتصادی خانوار و نیاز واقعی جامعه هدف طراحی شود.
وی افزود: این تصور که صرفاً با افزایش تعداد واحدهای مسکونی میتوان مسئله مسکن را حل کرد، یک کلیشه نادرست است. در مقاطعی، بهویژه در اواخر دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰، سالانه نزدیک به یک میلیون واحد مسکونی در مناطق شهری کشور پروانه ساختمانی صادر میشد، اما مسئله مسکن همچنان پابرجا ماند.
تشریح مسئله مسکن
طاهرخانی با اشاره به شرایط بازار مسکن اظهار کرد: در سطح کلان اقتصادی لزوماً با کمبود مطلق واحد مسکونی مواجه نیستیم؛ چراکه حدود ۳۲.۵ میلیون واحد مسکونی در کشور وجود دارد و با کسر حدود ۲.۵ میلیون واحد خالی، نزدیک به ۳۰ میلیون واحد مسکونی در اختیار خانوارها قرار دارد، در حالی که تعداد خانوارهای کشور حدود ۲۷.۱ میلیون خانوار است.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: این اعداد به معنای حل شدن مسئله مسکن نیست، زیرا مسئله اصلی دسترسی خانوارها به مسکن مناسب و استطاعت اقتصادی آنها برای تأمین مسکن است.
وی افزود: تجربه دو دهه اخیر نشان داده است که بخشی از عرضه مسکن فراتر از توان اقتصادی خانوارها بوده است. در برخی مقاطع نیز منابع و ظرفیتهای کشور صرف ساخت واحدهای لوکس شد؛ واحدهایی که بخش قابل توجهی از جامعه امکان دسترسی به آنها را نداشت و بعضاً سالها خالی باقی ماندند.
طاهرخانی با اشاره به تجربه کشورهای توسعهیافته گفت: حتی کشورهایی مانند انگلستان، فرانسه و آلمان نیز همچنان با مسئله مسکن، بهویژه استطاعتپذیری و دسترسی خانوارها به مسکن مناسب، مواجه هستند. بنابراین نمیتوان برای مسئله مسکن راهحلهای ساده و تکبعدی ارائه کرد.
مسکن استیجاری مکمل سیاستهای مالکیت است
وی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به سیاستهای مسکن گفت: نباید سیاست مسکن را صرفاً به مسکن ملکی محدود کنیم. یکی از راهکارهای اصلی برای پاسخگویی به نیاز اقشار کمدرآمد، راهاندازی نظام مسکن استیجاری عمومی و توسعه اجارهداری حرفهای است.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: حتی در کشورهایی که اقتصاد کاملاً آزاد دارند، بخشی از عرضه مسکن در قالب مسکن عمومی انجام میشود و بدون چنین سیاستهایی نمیتوان برای دهکهای کمدرآمد پاسخ مناسبی به نیاز مسکن ارائه کرد.
طاهرخانی با بیان اینکه مسکن صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست، اظهار کرد: به دلیل ابعاد اجتماعی مسکن، دولت نمیتواند به طور کامل از این حوزه کنار برود، اما نقش دولت باید بیشتر تسهیلگری باشد، نه تصدیگری و ساخت مستقیم.
وی ادامه داد: مداخلات دولت باید به گونهای طراحی شود که منابع محدود عمومی و بانکی دقیقاً به جامعه هدف برسد و از اختصاص منابع به طرحها و گروههایی که توان استفاده مؤثر از آن را ندارند، جلوگیری شود.
دو تجربه متفاوت از اجرای مسکن مهر
طاهرخانی با اشاره به تجربه اجرای طرح مسکن مهر گفت: این طرح دو وجه متفاوت داشت؛ وجه نخست، ورود دولت از طریق پرداخت تسهیلات بود که عمدتاً در بافتهای موجود و فرسوده شهری به رونق ساختوساز کمک کرد. این بخش که مبتنی بر ارائه تسهیلات به خودمالکان بود، در مدت چند سال به نتیجه رسید.
وی افزود: وجه دیگر مسکن مهر، تصدیگری دولت در ساختوساز بود که تجربه متفاوتی رقم زد. اینکه دولت به صورت مستقیم زمین را مکانیابی کند، پیمانکار انتخاب کند، منابع را مدیریت کند و متعهد به تحویل واحدها باشد، در شرایطی که اقتصاد کشور با شوکهای متعدد مواجه است، میتواند به طولانی شدن پروژهها منجر شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی توضیح داد: افزایش قیمت مصالح و فلزات، کاهش توان اقتصادی خانوارها، محدودیت منابع مالی دولت و مشکلات مربوط به تأمین زیرساختهایی مانند آب، خدمات روبنایی و دسترسیها، از جمله عواملی هستند که میتوانند اجرای پروژههای دولتی را با تأخیر مواجه کنند.
وی تأکید کرد: یکی از درسهای مهم این تجربه آن است که هر نوع عرضهای الزاماً به حل مسئله بازار مسکن کمک نمیکند و نوع، مکان و گروه هدف عرضه باید همزمان مورد توجه قرار گیرد.
بیش از ۶۵۰ هزار واحد مسکونی در سال گذشته عرضه شد
طاهرخانی با اشاره به ظرفیت صنعت ساختمان در کشور گفت: با وجود همه مشکلات، سال گذشته بیش از ۶۵۰ هزار واحد مسکونی عرضه شد که حدود ۲۵۰ هزار واحد از تسهیلات سیستم بانکی استفاده کردند و حدود ۴۰۰ هزار واحد نیز بدون استفاده از منابع بانکی و عمدتاً با تأمین مالی بخش خصوصی ساخته شدند.
وی این آمار را نشانهای از تابآوری صنعت ساختمان دانست و افزود: یکی از ویژگیهای منحصربهفرد این صنعت، گستردگی فعالان اقتصادی و نبود انحصار گسترده در ساختوساز است؛ به همین دلیل تعداد زیادی از فعالان اقتصادی در این حوزه مشارکت دارند.
اصلاح قانون پیشفروش برای تقویت تأمین مالی ساختوساز
معاون وزیر راه و شهرسازی اصلاح قانون پیشفروش ساختمان را یکی از رویکردهای مورد توجه این وزارتخانه عنوان کرد و گفت: انتظار داریم کمیسیون عمران مجلس در این زمینه حمایت کند، چراکه پیشفروش میتواند از ظرفیت سرمایههای بخش خصوصی برای تأمین مالی ساختوساز استفاده کند.
وی افزود: در صورتی که در کنار نظام پیشفروش ساختمان، یک نهاد ضمانتکننده قوی قرار گیرد و دولت نیز برای عرضهکنندگان مسکن استطاعتپذیر و واحدهای متناسب با الگوی مصرف، مشوقها و معافیتهایی در نظر بگیرد، میتوان بخشی از مشکلات تأمین مالی و بازار مسکن را در شرایط کنونی کاهش داد.
طاهرخانی تأکید کرد: فعال شدن ظرفیت پیشفروش، در صورت ایجاد سازوکارهای مناسب برای تضمین حقوق خریداران و فروشندگان، میتواند منابع بخش خصوصی را به سمت ساخت مسکن هدایت و بخشی از محدودیتهای موجود در تأمین مالی پروژهها را برطرف کند.
منابع محدود نباید صرف اهداف نامتناسب شود
وی با انتقاد از این نگاه که باید همه خانوارها را صرفاً از طریق مسکن ملکی خانهدار کرد، گفت: فردی که در دهکهای یک تا سه یا یک تا چهار قرار دارد، ممکن است توان تأمین آورده یا بازپرداخت تسهیلات را نداشته باشد و همزمان با هزینههایی مانند اجاره مسکن، آموزش فرزندان و تأمین هزینههای معیشتی مواجه باشد.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: در طرح مسکن مهر و نهضت ملی مسکن نیز در مواردی مشاهده شد که فرد واجد شرایط دریافت مسکن ملکی بوده، اما به دلیل ناتوانی مالی امکان ادامه مسیر را نداشته و در نهایت امتیاز یا واحد خود را واگذار کرده است.
وی گفت: در چنین شرایطی، منابع محدود دولت و تسهیلات بانکی لزوماً به هدف اصلی سیاست حمایتی اصابت نمیکند؛ بنابراین سیاستهای مسکن باید متناسب با توان اقتصادی خانوارها و شرایط واقعی آنها طراحی شود.
مسکن؛ کالایی پیچیده با ابعاد اقتصادی و اجتماعی
طاهرخانی با تأکید بر ضرورت پرهیز از سادهسازی مسئله مسکن اظهار کرد: مسکن یکی از پیچیدهترین کالاهای موجود است که به طور همزمان ابعاد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی دارد و نمیتوان این مسئله را صرفاً به تأمین زمین یا افزایش تعداد واحدهای ساختهشده تقلیل داد.
وی افزود: حتی زمین نیز زمانی در بازار مسکن ارزشمند است که دسترسی مناسب و زیرساختهای لازم را داشته باشد. زمینی که فاصله زیادی از مراکز اقتصادی و خدماتی دارد و زیرساخت و آمادهسازی لازم برای آن فراهم نشده است، به تنهایی نمیتواند مشکل مسکن را حل کند.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: در سیاستگذاری مسکن باید عواملی مانند دسترسی به خدمات، زیرساخت، اشتغال، موقعیت مکانی، توان اقتصادی خانوار و الگوی مصرف به صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد.
آینده صنعت ساختمان به ساخت واحدهای جدید محدود نیست
طاهرخانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آینده صنعت ساختمان گفت: حتی اگر در سالهای آینده به تعادل نسبی میان تولید و عرضه مسکن برسیم، این موضوع به معنای تعطیلی یا توقف صنعت ساختمان نخواهد بود.
وی افزود: بخش مهمی از صنعت ساختمان در کشورهای مختلف به سمت تعمیر، نگهداری، بازسازی و بههنگامسازی واحدهای موجود حرکت کرده است. ساختمانها پس از ۱۰، ۱۵ یا ۲۰ سال استفاده نیازمند تعمیر و نوسازی میشوند و همین موضوع، تقاضای مستمری برای محصولات و خدمات ساختمانی ایجاد میکند.
معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: محصولاتی مانند تجهیزات ساختمانی، شیرآلات، کاشی، لوازم بهداشتی و سایر مصالح و تجهیزات ساختمانی، حتی در صورت کاهش سرعت ساخت واحدهای جدید، همچنان بازار و تقاضای خود را خواهند داشت.
ضرورت هدفمند شدن سیاستهای تأمین مسکن
طاهرخانی در پایان تأکید کرد: افزایش عرضه مسکن باید هدفمند باشد و سیاستگذاری در این حوزه نیز باید از کلیشههای سادهانگارانه فاصله بگیرد.
وی افزود: مسئله اصلی صرفاً تعداد واحدهای مسکونی نیست، بلکه باید مسکنی متناسب با توان اقتصادی خانوار، الگوی مصرف، نیاز واقعی جامعه و شرایط اقتصادی کشور تأمین شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: توسعه مسکن استیجاری عمومی و اجارهداری حرفهای، اصلاح قانون پیشفروش و ایجاد سازوکارهای ضمانت، استفاده هدفمند از منابع عمومی و بانکی، بهرهگیری از ظرفیت سرمایههای بخش خصوصی و توجه به نوسازی واحدهای موجود، میتواند در کنار ساخت مسکن جدید، به پاسخگویی مؤثرتر به نیاز خانوارها و ایجاد تعادل در بازار مسکن کمک کند.
به گزارش مشرق، امیر دریادار شهرام ایرانی روز جمعه در آیین گرامیداشت شهید جاویدالاثر عماد هرمزی از شهدای نیروی دریایی ارتش در مصلای نوشهر افزود: شهدای نیروهای مسلح جان خود را فدای مردم و ایران اسلامی کردند و امروز نیز همرزمان آنان با همان روحیه و انگیزه در مسیر دفاع از کشور ایستادهاند.
وی با اشاره به حملات دشمن و شهادت جمعی از نیروهای مسلح افزود: دشمن اگر شهیدی از ما گرفت، ناجوانمردانه این کار را انجام داد، اما باید بداند که فرزندان ایران اسلامی با تمام توان در میدان حضور دارند و در برابر تهدیدات عقبنشینی نخواهند کرد.
پیشینه چند هزار ساله قدرت دریایی ایران
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش در ادامه با اشاره به پیشینه تاریخی قدرت دریایی ایران گفت: پیشینه قدرت دریایی ایران به هزاران سال پیش بازمیگردد و بر اساس مطالبی که درباره تاریخ این سرزمین مطرح شده، ایرانیان از حدود ۶ هزار سال پیش در عرصه دریا حضور و قدرت داشتهاند.
امیر دریادار ایرانی افزود: شاید برای برخی این پرسش مطرح باشد که چرا از سابقه تاریخی قدرت دریایی ایران سخن گفته میشود؛ زیرا این موضوع نشان میدهد که ارتباط ایرانیان با دریا موضوعی جدید نیست و ریشه در تاریخ و تمدن این سرزمین دارد.
وی با اشاره به مناطق جنوبی کشور و پیشینه تاریخی آنها اظهار کرد: آن خطهای که امروز در آبادان و مناطق جنوبی کشور شاهد آن هستیم، در طول تاریخ محل حضور و فعالیت ایرانیان بوده و در مقاطع مختلف نیز نقش مهمی در دفاع از کشور داشته است.
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش ادامه داد: همان مناطقی که در گذشته در عرصه دریا نقشآفرین بودند، در هشت سال دفاع مقدس نیز درخشیدند و امروز نیز سیستان و بلوچستان و هرمزگان در حوزه دریایی و دفاع از امنیت کشور نقش مهمی دارند.
امیر دریادار ایرانی با اشاره به اهمیت راهبردی مناطق جنوبی کشور گفت: امروز تنگهها و آبراههای راهبردی کشور برای جمهوری اسلامی ایران اهمیت ویژه دارند و نیروی دریایی با حضور مقتدرانه خود در این مناطق، مأموریت دفاع از منافع ملی و امنیت کشور را دنبال میکند.
«تنگه احد ولایت»؛ درس مهم تاریخ
وی با اشاره به تعبیر «تنگه احد ولایت» اظهار کرد: شاید این پرسش مطرح شود که چرا از «تنگه احد ولایت» سخن گفته میشود؛ در تاریخ اسلام، مسلمانان در جنگ احد زمانی آسیب دیدند که بخشی از آنان به فرمان پیامبر اکرم(ص) عمل نکردند.
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش افزود: این حادثه تاریخی به ما میآموزد که وقتی تکلیفی بر عهده ما گذاشته میشود، باید آن را بهدرستی انجام دهیم و از مسیر تعیینشده خارج نشویم.
امیر دریادار ایرانی گفت: یکی از تکالیفی که بر عهده نیروهای مسلح قرار گرفته، حفظ اشراف و تسلط بر مناطق دریایی و جلوگیری از نزدیک شدن تهدیدات به مرزهای کشور است و به لطف خدا و تلاش فرزندان این ملت، این مأموریت با جدیت دنبال میشود.
وی افزود: اجازه نمیدهیم دشمن از خطوط و مرزهای کشور عبور کند و تا امروز نیز به لطف هوشیاری و آمادگی نیروهای مسلح، دشمن نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند.
دشمن اجازه نزدیک شدن به خاک ایران را ندارد
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با اشاره به آمادگی نیروهای مسلح گفت: یکی از تکالیف ما این است که دشمن نتواند به خاک مقدس جمهوری اسلامی ایران نزدیک شود و اگر بخواهد چنین اقدامی انجام دهد، با پاسخ نیروهای مسلح مواجه خواهد شد.
امیر دریادار ایرانی تأکید کرد: امروز فرزندان ملت ایران در دریا ایستادهاند و اجازه نخواهند داد دشمن قدمی از قدم بردارد.
وی افزود: نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با تمام توان در میدان هستند و همانگونه که پیش از این نیز اعلام کردهایم، اگر دشمن با تمام قوا وارد میدان شود، ما نیز با تمام قوا ایستادهایم.
شهید هرمزی؛ دریادلی که ماهها در مأموریت بود
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش در بخش دیگری از سخنان خود با گرامیداشت یاد شهید عماد هرمزی اظهار کرد: شهید هرمزی از جمله نیروهایی بود که ماهها از خانواده دور بود و حتی حدود ۱۰ ماه مرخصی نرفته بود.
وی افزود: وقتی از خانواده شهید هرمزی سخن میگوییم، باید بدانیم که این شهید و دیگر شهدای نیروی دریایی، ماهها در مأموریت بودند و با وجود دوری از خانواده، با آمادگی کامل وظیفه خود را انجام میدادند.
امیر دریادار ایرانی ادامه داد: شهید هرمزی و دیگر شهدای ما میدانستند که مأموریت دشواری در پیش دارند، اما با روحیهای مثالزدنی پای کار ایستادند و انجام وظیفه را بر هر چیز دیگری مقدم دانستند.
وی با اشاره به گفتوگوی خود با یکی از افسران عملیات ناوشکن گفت: وقتی از او پرسیدم که در حال رفتن به دل دشمن هستی، پاسخ داد همان کاری را انجام میدهم که از من انتظار میرود، حتی اگر بازنگردم.
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش افزود: این میزان از ایمان، تعهد و آمادگی نشان میدهد که نیروهای دریایی جمهوری اسلامی ایران چگونه برای انجام مأموریت و دفاع از کشور آماده هستند.
همرزمان شهدا برای ادامه راه آنان همقسم هستند
امیر دریادار ایرانی با اشاره به حضور جمعی از نیروهای نیروی دریایی در این مراسم گفت: بخشی از بدنه نیروی دریایی امروز در اینجا حضور دارند و همه ما همقسم هستیم که راه شهدا را ادامه دهیم.
وی تصریح کرد: امروز مسئولیت ما سنگینتر است، زیرا باید در برابر خون عزیزانی که جان خود را برای کشور فدا کردند، مسئول باشیم و با قدرت از ایران اسلامی دفاع کنیم.
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش گفت: شهدای ما امروز از نظر فیزیکی در میان ما نیستند، اما راه، آرمان و روحیه آنان همچنان در میان همرزمانشان زنده است.
قدرت مردم ایران، دشمن را زمینگیر کرده است
امیر دریادار ایرانی در ادامه با تأکید بر نقش مردم در اقتدار کشور اظهار کرد: قدرت و اراده مردم ایران اسلامی امروز دشمن را زمینگیر کرده است.
وی افزود: این مردم عزیز هستند که با انسجام و ایستادگی خود دشمن را سر جای خود نشاندهاند و اجازه ندادهاند دشمن بتواند به اهدافش دست پیدا کند.
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش ادامه داد: دشمن هر روز تهدید میکند که فردا اقدامی انجام خواهد داد، اما در عمل به دلیل انسجام و قدرت مردم و نیروهای مسلح نتوانسته است آنچه را که ادعا میکند، عملی کند.
امیر دریادار ایرانی با تأکید بر ضرورت حفظ وحدت و انسجام ملی گفت: دشمن به دنبال آن است که به این انسجام ضربه بزند و اگر بتواند میان مردم و نظام فاصله ایجاد کند، به هدف خود نزدیک میشود؛ بنابراین حفظ وحدت و انسجام کشور یک وظیفه همگانی است.
وی تأکید کرد: هیچ سخنی نباید به این انسجام و نظام مقدس کشور آسیب بزند و همه باید بدانیم که در برابر دشمن، وحدت و همدلی مردم بزرگترین سرمایه کشور است.
نیروی دریایی؛ ادامهدهنده راه شهدا
فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش با اشاره به شهدای ناو دنا و دیگر شهدای نیروی دریایی اظهار کرد: همه شهدایی که تقدیم شدند، ماهها از خانوادههای خود دور بودند و با وجود همه دشواریها، مأموریت خود را انجام دادند.
وی افزود: امروز همرزمان این شهدا در دریا و سایر مناطق مأموریتی ایستادهاند و اجازه نخواهند داد خون شهدا فراموش شود.
امیر دریادار ایرانی گفت: مسئولیت ما در قبال شهدا این است که با حفظ آمادگی، دانش، ایمان و روحیه جهادی، مسیر آنان را ادامه دهیم
وی در پایان با تأکید بر اهمیت شایستگی و مسئولیتپذیری گفت: اگر علم و مسئولیت دفاع از کشور را بر عهده گرفتهایم، باید لیاقت علمداری و انجام این مسئولیت را نیز داشته باشیم و کشتی کشور را در مسیر درست به پیش ببریم.
آیین گرامیداشت شهید جاویدالاثر «عماد هرمزی» از شهدای نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران روز جمعه با حضور امیر دریادار شهرام ایرانی، فرمانده نیروی دریایی راهبردی ارتش، مسئولان، نیروهای مسلح، خانوادههای شهدا و مردم در مصلای نوشهر برگزار شد.
ناوشکن «دنا» نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در جریان بازگشت از رزمایش بینالمللی «میلان ۲۰۲۶» در هند، در آبهای بینالمللی اقیانوس هند هدف حمله قرار گرفت.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در پی این حمله، ۱۰۴ نفر از دریادلان و کارکنان ناوشکن دنا به شهادت رسیدند، ۲۰ نفر مفقودالاثر شدند و ۳۴ نفر نیز مجروح شدند. از میان شهدا، پیکر ۸۴ نفر برای تشییع و خاکسپاری به کشور بازگشت و تعدادی از دریادلان نیز همچنان در شمار شهدای مفقودالاثر قرار دارند.
گزارشهای منتشرشده درباره تشییع شهدای دنا نیز تأکید دارند که این ناوشکن در آبهای بینالمللی اقیانوس هند هدف قرار گرفت و تعدادی از پیکرهای شهدا به کشور بازگشت، در حالی که پیکر شماری دیگر همچنان مفقودالاثر است.
این حادثه یکی از سنگینترین حوادث برای نیروی دریایی ارتش در جریان درگیریهای اخیر بود؛ حادثهای که نام ۱۰۴ دریادل شهید را در تاریخ دفاع از منافع و امنیت دریایی ایران ماندگار کرد.
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزای دانشجو، محمدرضا واعظ مهدوی در همایش «انرژی، معیشت و امنیت ملی» اظهار کرد: ما در یک جنگ ظالمانه قرار داریم و تهاجم همهجانبهای از سوی دو قدرت بزرگ اتمی به کشور ما صورت گرفته است. در این شرایط، بسیار مهم است که مدیریت و ساختارهای اجرایی کشور را به نحوی طراحی کنیم که در برابر این شرایط منعطف باشند.
وی افزود: در میانمدت بعید است وضعیت به شکلی باشد که بتوان گفت شکست خوردهایم یا پیروز شدهایم. از نظر فیزیکی پیروزی با ماست، اما از نظر روانی طرف مقابل زیر بار آن نمیرود. بنابراین باید مدیریتهایمان را به شکلی سازمان دهیم که بتواند این شرایط را برای یک دوره چندساله، چهار ساله، پنج ساله و کمتر یا بیشتر، تحمل و مدیریت کند.
معاون اسبق سازمان برنامه و بودجه ادامه داد: در چنین شرایطی، تثبیت وضعیت مردم، تثبیت اشتغال و فعال نگه داشتن صنایع به نحوی که بتوانند کار خود را ادامه دهند و ساختار زندگی تودههای مردم مختل نشود، بسیار اهمیت دارد.
واعظ مهدوی با اشاره به برخی دستاوردهای سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی در حوزه رفاه اجتماعی گفت: انقلاب اسلامی با شعارها و مفاهیم بالایی به پیروزی رسید و از ابتدای پیروزی، نهادهای مختلفی برای بهبود رفاه اجتماعی در کشور شکل گرفت. جهاد سازندگی، حساب ۱۰۰ امام و کمیته امداد ایجاد شدند و ساختار شبکه بهداشت و درمان کشور نیز شکل گرفت.
وی افزود: مدارس شبانهروزی سازمان پیدا کردند و ظرفیتهای اجتماعی رشد و گسترش یافت. در برخی از این محورها به دستاوردهای ارزندهای رسیدیم. در حوزه بهداشت و درمان دستاوردهای ما بسیار ارزنده است و در حوزه آموزش عمومی و شاخص توسعه انسانی نیز دستاوردهای قابل توجهی داشتهایم، اما متأسفانه به محض اینکه به یک دستاورد و موفقیت میرسیم، میخواهیم آن را خراب کنیم.
واعظ مهدوی با اشاره به موضوع فقر انرژی اظهار کرد: یکی از دستاوردهای مهم کشور در سالهای بعد از پیروزی انقلاب، موضوعی است که امروزه بسیاری از کشورها در آن مشکل دارند و آن «فقر انرژی» است.
وی گفت: در انگلستان گزارشها و مطالعات متعددی درباره آثار فقر انرژی منتشر شده است. مطالعات برخی محققان نشان داده کسانی که در کودکی دچار فقر انرژی هستند، یعنی در زمستانهای سرد آسیب میبینند، در بزرگسالی جرم بیشتری انجام میدهند، حضور بیشتری در زندانها دارند و رفتارهای ضداجتماعی بیشتری از خود نشان میدهند.
این کارشناس اقتصادی با تشریح تعاریف مختلف فقر انرژی گفت: در یک تعریف، افرادی که در پرسشنامهها اعلام میکنند از هزینههای انرژی متأثر هستند و پول زیادی بابت انرژی پرداخت میکنند، در معرض فقر انرژی قرار دارند. در تعریف دوم، کسانی که بیش از ۱۰ درصد هزینه خانوار خود را برای مصارف انرژی پرداخت میکنند، در معرض فقر انرژی هستند و در تعریف سوم نیز پرداخت هزینههای انرژی باعث میشود خانوار از میانه ۶۰ درصد درآمدی خارج شود.
وی افزود: بنابراین، دو شاخص بر اساس درآمد و یک شاخص نیز بر اساس احساس فقر وجود دارد. در تعریف دوم که راحتتر است، خانوارهایی که بیش از ۱۰ درصد هزینههای خود را بابت انرژی پرداخت میکنند، در معرض فقر انرژی قرار دارند.
واعظ مهدوی با اشاره به وضعیت فقر انرژی در کشورهای مختلف گفت: در انگلستان، کانادا و بسیاری از کشورهای دیگر جمعیت قابل توجهی در معرض فقر انرژی قرار دارند. در سالهای مختلف، بیش از ۶۰۰ هزار خانوار در انگلستان در معرض فقر انرژی بودهاند و حدود دو میلیون کودک نیز با این مسئله مواجه بودهاند.
وی ادامه داد: مطالعاتی که در ایران انجام شده و همچنین گزارشی که اخیراً درباره شاخص فقر انرژی منتشر شده، نشان میدهد که در ایران تقریباً فقر انرژی وجود ندارد. در استان کرمان حدود ۱۱ درصد و در استان سیستان و بلوچستان حدود ۹ درصد هزینه خانوار بابت انرژی پرداخت میشود.
ایران در زمینه دسترسی به برق و گاز دستاورد قابل توجهی داشته است
معاون اسبق سازمان برنامه و بودجه با اشاره به توسعه شبکه برق و گاز در کشور گفت: تقریباً پوشش برق در کشور ما صددرصد شده و برقرسانی روستاها و دسترسی به برق در همه روستاها و مناطق کشور فراهم شده است. همچنین در هیچ جای دنیا شبکه گازرسانی مانند ایران شکل نگرفته و روستاییان، اقشار کمبرخوردار و مردم نقاط مختلف کشور به گاز دسترسی دارند.
وی افزود: اگرچه قیمتها در سال ۱۳۹۰ با حذف یارانههای انرژی بهشدت افزایش پیدا کرد، اما در بررسیهایی که در سالهای ۱۳۹۸، ۱۳۹۹، ۱۴۰۰ و سالهای اخیر انجام شده، سهم هزینههای انرژی در سبد خانوار مجدداً کاهش یافته و به حدود ۱۴ درصد رسیده است و تنها ۳.۵۸ درصد جمعیت هزینه بالاتری بابت انرژی پرداخت میکنند.
واعظ مهدوی تأکید کرد: انرژی ارزان در کشور ما یک مزیت است؛ این موضوع عیب یا ایراد نیست، بلکه یک زمینه رفاهی است که برای مردم فراهم شده است. مردم روستاهای ما اکنون انرژی خود را بهراحتی تأمین میکنند.
وی گفت: نفت و منابع کشور متعلق به خود مردم است. این منابع، انفال و مشاع هستند و مردم کشور در آنها سهم دارند و از این سهم استفاده میکنند. ما در کشور یک قدم برداشتیم تا یکی از منابع ارزشمند ثروت ملی به خود مردم برسد؛ چرا میخواهید آن را قطع یا گران کنید؟
درآمد دولت باید از محل مالیات تأمین شود
واعظ مهدوی با انتقاد از برخی روشهای تأمین درآمد دولت اظهار کرد: انرژی ارزان امروز یک زمینه رفاهی برای مردم است و این انرژی وجود دارد و مشکلی هم ایجاد نکرده است. قرار نیست وزارت نفت، شرکت نفت یا هر دستگاه دیگری برای خودش درآمد کسب کند.
وی افزود: اولین اصل مالیه عمومی این است که تنها درآمد مشروع دولتها، درآمد مالیاتی است. کسب درآمد از محل فروش ارز، خلاف و آسیب است. درآمدزایی از محل خودگردانی بیمارستانها و هزینههای بهداشتی و درمانی نیز کار اشتباهی بوده است. کسب درآمد از محل ثبتنام دانشآموزان غلط است.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: جرائم برای بازدارندگی است، نه برای درآمد دولت. کسب درآمد از محل جرائم، درآمدی خلاف است. دولت باید زمینههای کار و اشتغال را فراهم کند، مشاغل فعال شوند، کارخانهها کار کنند و خدمات ارائه شود و دولت مالیات آنها را دریافت کند.
وی با بیان اینکه درآمدهای گمرکی نیز نباید با هدف تأمین کسری بودجه افزایش پیدا کند، گفت: حتی گمرکات و درآمدهای گمرکی برای تنظیم بازار و دادن مجوز واردات هستند، نه اینکه سود بازرگانی و درآمد گمرکی افزایش یابد تا کسری بودجه دولت تأمین شود. همه اینها خلاف اصول مالیه عمومی و نظام بودجه است.
تأمین کسری بودجه از محل افزایش قیمتها به مردم فشار وارد میکند
واعظ مهدوی اظهار کرد: تأمین کسری بودجه از محل بالا بردن نرخ ارز، افزایش واردات و سود بازرگانی و گمرک، جرائم، یارانه سوخت و افزایش تعرفهها، روشهای نادرستی است. این اقدامات در واقع دزدی از جیب مردم و نشاندهنده ضعف توان مدیریت، برنامهریزی و بودجه است.
وی تأکید کرد: نباید دستاوردی را که در کشور در زمینه نبود فقر انرژی و فراهم شدن رفاه انرژی ایجاد شده، فدای کسری بودجه کنیم.
معاون اسبق سازمان برنامه و بودجه با اشاره به نحوه انعکاس افزایش قیمت انرژی در افکار عمومی گفت: در گزارشهایی که در تلویزیون ارائه میشود، گفته نمیشود که میخواهیم این پول را برای کسری بودجه افزایش دهیم، بلکه گفته میشود این پول متعلق به خانوارهاست. بنابراین، افزایش هزینهها لزوماً به معنای تأمین کسری بودجه نیست.
وی افزود: اخیراً در جلسهای، یکی از مسئولان میگفت با سازمان برنامه درباره ۱۴ میلیارد دلار اختلاف نظر داشته است. ما گفتیم این ۱۴ میلیارد دلار باید از ابتدا تا انتهای زنجیره یارانه قرار گیرد و به جای نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان، با نرخ بالاتری محاسبه شود، اما در نهایت رقم پایینتری مطرح شده بود. من گفتم همان ۱۴ میلیارد دلار؛ دقیقاً نکته همین است.
واعظ مهدوی ادامه داد: متأسفانه همیشه اینگونه به دولتها گفته میشود که این منابع را هدفمند و جابهجا میکنیم و پول را بابت یارانه، کالا و بهبود شرایط زندگی پرداخت خواهیم کرد، اما عملاً این مسیر درست و قابل قبول نیست.
وی گفت: برنامه نشان میدهد هر ریالی که دولت از محل افزایش نرخ ارز یا افزایش قیمتها درآمد کسب میکند، میتواند به پیدایش کسری با ضریب ۳.۲ تا ۳.۵ برابر منجر شود. بنابراین، این روشها فقط بحران ایجاد میکنند و بحران را ناپایدارتر میسازند.
واعظ مهدوی در پایان پیشنهاد کرد: باید نبود فقر انرژی در کشور و فراهم بودن رفاه انرژی را یک دستاورد ارزنده تلقی کنیم و اجازه ندهیم این دستاورد به دلیل کسری بودجه یا سیاستهای نادرست از بین برود.
