قواعد سنتی حاکم بر تجارت نفت خام خاورمیانه در حال فروپاشی است و بعید به نظر میرسد که بازار به مدل سنتی فوب بازگردد؛ به نوشته نشریه بررسی اقتصادی خاورمیانه، بازار منطقه در آینده مبهمتر خواهد شد، سیگنالهای کشتیها خاموش میشوند، مناقصهها اهمیت بیشتری پیدا میکنند و مذاکرات دوجانبه درباره کرایه حملونقل به رویه معمول تبدیل میشود.
درگیریها میان آمریکا و ایران، اعتماد بازار به عادی شدن جریان نفت از طریق تنگه هرمز را تضعیف کرده است. از منظر ژئوپلیتیک، مهمترین پرسش همچنان این است که چه کسی کنترل آینده تنگه هرمز را در دست خواهد گرفت؟
به نوشته نشریه بررسی اقتصادی خاورمیانه (میس)، در حال حاضر، بنبست موجود بازارها را در وضعیت نگرانی نگه داشته است. ایران انتخابات پیش روی آمریکا را فرصتی برای افزایش اهرم فشار خود و تعیین شرایط آینده کشتیرانی از طریق تنگه هرمز میداند؛ اهداف حداکثری اسرائیل همچنان محقق نشده و اقتصاد جهانی نیز با شدیدترین بحران تاریخ بازار فرآوردههای نفتی مواجه است؛ به طوری که حاشیه سود پالایشی فرآوردهها به سطوح بیسابقهای رسیده است. این وضعیت حاکی از آن است که بحران تنگه هرمز فقط یک بحران نفت خام نیست، بلکه به همان اندازه یک بحران در بازار فرآوردههای نفتی نیز محسوب میشود.
صرف نظر از اینکه پایان این بحران چگونه رقم بخورد، بازگشت به نظام پیش از جنگ در زمینه فروش و قیمتگذاری نفت خام بسیار بعید به نظر میرسد. اعتماد به ثبات جریان نفت از طریق تنگه هرمز، هسته اصلی سازوکارهای پیش از جنگ بود اما اکنون این اعتماد از بین رفته است. در حال حاضر، ریسک بارگیری نفت باعث شکلگیری ترتیبات موقتی مانند فروشهای فوری و تحویل محمولهها از طریق کشتی به کشتی شده است. اجرای راهبردهای پوشش ریسک نیز دشوارتر شده، زیرا ناهماهنگی میان تاریخهای معامله و بارگیری، بر آشفتگی بازار افزوده است.
فرسایش تدریجی مدل فروش فوب (FOB) در منطقه اکنون تقریباً کامل شده است؛ چه بحران تنگه هرمز به یک راهحل روشن برسد و چه نرسد. در حالی که اوضاع همچنان در حال تغییر است، این پرسش مطرح میشود که آینده نظام تجارت نفت خام خاورمیانه چگونه خواهد بود؟
مرگ مدل فوب همچنین بخوانید: ریشه بحرانهای ارزی امروز جهان با پایه انرژی
از نظر ژئوپلیتیک، …
