توافقنامه اخیر ترانزیتی ایران، افغانستان و تاجیکستان علاوه بر نتایج مثبت بر مراوادت تجاری سه کشور و افزایش حجم تجارت، می تواند بستری برای احیای راهگذر پنج ملت را فراهم و اتصالات اوراسیا را دگرگون کند.
اخیراً افغانستان، ایران و تاجیکستان برای ایجاد راهگذر ترانزیت جادهای سهجانبه به توافق رسیدهاند. بر اساس این توافق، محمولههای تجاری بین تهران و دوشنبه از طریق خاک افغانستان منتقل خواهند شد. براساس اعلام مقامات، این توافقنامه با هدف تسهیل ترانزیت کالا، کاهش موانع حملونقل و تقویت روابط ترانزیتی بین سه کشور امضا شده است. بر اساس طرح پیشنهادی، افغانستان نقش محوری به عنوان مسیر ترانزیت کالاهای تجاری بین ایران و تاجیکستان ایفا خواهد کرد.
افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در قلب منطقه، ظرفیت قابل توجهی برای اتصال آسیای مرکزی به آسیای جنوبی و سایر همسایگان دارد. ایجاد کریدورهای منطقهای که اخیراً در کانون توجهات دولت طالبان قرار گرفته، میتواند تجارت منطقه را تقویت کرده و هزینه حملونقل بار را کاهش دهد؛ با این حال، اجرای چنین ابتکاراتی به ثبات، مدیریت مؤثر و وجود زیرساختهای کافی در داخل کشور بستگی دارد.
به سمت چابهار همچنین بخوانید: چرا کریدور شمال–جنوب با وجود مزیت جغرافیایی ایران هنوز تجاری نشده است؟
در سالهای اخیر و با تشدید رقابت در تجارت جهانی، کشورهای محصور در خشکی مانند تاجیکستان و افغانستان به دنبال مسیرهایی برای اتصال به بنادر بهویژه ایران و پاکستان هستند. از همینرو توافقنامههای دوجانبه مانند ایران با قزاقستان و ازبکستان یا چندجانبه مانند توافقنامه چابهار با حضور افغانستان، به دنبال بهرهگیری از موقعیت بنادر ایران بهویژه چابهار هستند. همچنین بخوانید: تغییر آرایش کریدورهای تجاری پس از جنگ 40 روزه
به باور تهران، چابهار تنها بندر ایران است که اهداف راهبردی خود را برای تبدیل شدن به قطب اصلی تجارت و ترانزیت در میان خلیج فارس، آسیای مرکزی و آسیای جنوبی فراهم میکند. برای تحقق اهداف راهبردی و اقتصادی، ایران نه فقط زیرساختهای چابهار را توسعه داده، بلکه با سایر کشورها نیز برای بهبود بیشتر ظرفیتهای ترانزیتی خود همکاری داشته است. ایران در راستای نفوذ بر بازار آسیای مرکزی و دسترسی به این منطقه، …
