در نگاه اول، توضیح حمله موشکی غافلگیرکننده ایران به پایگاه آمریکایی در اردن دشوار به نظر میرسید. این حمله عملاً به وقفه شکننده در نبرد مستقیم آمریکا و ایران پایان داد و واشنگتن را بر آن داشت تا حملات خود را در داخل ایران از سر بگیرد. به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از بیبیسی، اگر اولویت تهران آتشبس باشد، توضیح این حمله دشوار است. اما اگر رهبران ایران به این باور برسند که یک رویارویی کنترلشده میتواند اهرم راهبردی بیشتری ارائه دهد، این تصمیم درکشدنیتر میشود. یک توضیح احتمالی این است که تهران معتقد است با وجود خطرها، یک جنگ محدود منافع آن را بهتر تأمین میکند.
امروز به نظر نمیرسد هیچیک از طرفین برای یک جنگ تمامعیار آماده باشند. واشنگتن تمایل کمی برای یک درگیری منطقهای بسیار گستردهتر که میتواند زیرساختهای انرژی منطقه را تهدید کند، کشورهای بیشتری را درگیر کند، قیمت نفت را بالاتر ببرد و منابع نظامی ایالات متحده را بیشتر تحت فشار قرار دهد، نشان داده است.
ایران همچنین ممکن است سعی کند از یک جنگ تمامعیار اجتناب کند زیرا دفاع هوایی ضعیف، زیرساختهای صنعتی آسیبپذیر و اقتصاد تحت فشار تحریمها، بازسازی خسارات را دشوار و پرهزینه میکند. ایران ممکن است به این نتیجه رسیده باشد که این امر، فضایی برای یک راهبرد مبتنی بر نه پیروزی نظامی، بلکه فشار مداوم ایجاد میکند.
یک آتشبس طولانیمدت در شرایط فعلی میتواند تهران را در موقعیت ضعیفتر قرار دهد. محاصره دریایی بنادر ایران از سوی ارتش ایالات متحده ادامه خواهد یافت، تحریمها پابرجا خواهند ماند و ایران همچنان تا حد زیادی از بازارهای بینالمللی انرژی محروم خواهد شد.
در همین حال، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر و دیگر کشورهای صادرکننده نفت و گاز در منطقه میتوانند به تدریج صادرات عادی خود را از سر بگیرند، در حالی که ایران از نظر اقتصادی منزوی باقی میماند. یک درگیری محدود میتواند این چشمانداز را برای ایران تغییر دهد.
اگرچه ایران هزینه نظامی و اقتصادی سنگینی میپردازد، اختلال در تنگه هرمز و از طریق حوثیها، فشار در اطراف باب المندب همچنان بر کشتیرانی جهانی، هزینههای بیمه و بازارهای انرژی تأثیر میگذارد. حتی عدم قطعیت محدود، دولتها، صاحبان کشتی و واردکنندگان را مجبور میکند تا به خواستههای ایران توجه کنند. در واقع، تهران ممکن است معتقد باشد که هنوز اهرم فشار دارد.
به نظر میرسد ایران همچنین در تلاش است تا بحث دیپلماتیک را تغییر شکل دهد. به جای پذیرش آزادی نامحدود ناوبری، بارها اعلام کرده کشتیرانی باید تحت قوانینی که با ایران توافق شده یا توسط آن اداره میشود، انجام شود. اگر این تفسیر درست باشد، هدف تهران ممکن است این باشد که هر گونه بازگشایی تنگه هرمز در آینده، نشاندهنده نفوذ ایران باشد، نه بازگشت به وضعیت قبل از جنگ. یک درگیری محدود و مداوم به ایران اجازه میدهد فشار را برای دستیابی به این هدف حفظ کند.
از دیدگاه تهران، زنده نگه داشتن بحران در سطحی پایینتر از آستانه جنگ تمامعیار، ممکن است نسبت به پذیرش آتشبس که تحریمها، محاصره و انزوای اقتصادی را تا حد زیادی بدون تغییر باقی میگذارد، ارجحیت داشته باشد. همچنین ممکن است محاسبات داخلی وجود داشته باشد.
ایران همچنان با نرخ تورم بسیار بالا، بیکاری و مشکلات اقتصادی مواجه است. هیچیک از این موارد به این معنی نیست که این راهبرد بدون هزینههای قابل توجه است. ایران همچنان حملات نظامی مکرر و عدم قطعیت اقتصادی را تحمل میکند و هیچ تضمینی وجود ندارد که تعادل فعلی بتواند حفظ شود.
این تناقض اصلی پیش روی تهران است. یک درگیری کنترلشده در حال حاضر ممکن است اهرم فشار بیشتری نسبت به یک صلح ناقص ارائه دهد، اما درگیریهای کنترلشده عادت دارند از کنترل خارج شوند. ایران ممکن است معتقد باشد که میتواند تشدید تنش را به اندازه کافی دقیق تنظیم کند تا فشار بر ایالات متحده، بازارهای جهانی انرژی و دیپلماسی منطقهای را حفظ و در عین حال از جنگ تمامعیار اجتناب شود.
اما این محاسبه خطرات زیادی هم به همراه دارد. فراتر از احتمال یک جنگ بسیار گستردهتر، یک درگیری طولانیمدت بدون پایان مشخص میتواند به تدریج حمایت بینالمللی را برای یک پاسخ شدیدتر تقویت کند. در حال حاضر نشانههایی وجود دارد که این درگیری در حال گسترش است.
عربستان سعودی که ابتدا سعی در پرهیز از دخالت مستقیم داشت، حملاتی را علیه گروههای شیعه متحد ایران در عراق انجام داده و علیه حوثیها اقدام نظامی کرده است. اگر اختلال در تجارت جهانی و بازارهای انرژی ادامه یابد، سایر کشورهایی که تاکنون سعی در حاشیه ماندن داشتهاند، میتوانند تمایل بیشتری به حمایت از تلاشها برای افزایش فشار بر ایران داشته باشند.
برخی دولتها همچنین ممکن است به این نتیجه برسند که تحمل هزینههای یک واکنش قویتر، بهتر از تحمل بحرانهای مکرری است که بر کشتیرانی بینالمللی و تأمین انرژی تأثیر میگذارند.
اینکه آیا این احتمالات – از جمله مشارکت فعال کشورهای بیشتر – درست از آب درمیآیند یا نه، هنوز مشخص نیست. بخش زیادی از موضوع به این بستگی دارد که آیا تهران قادر است اقدامات سنجیده را بدون ایجاد واکنشی که محاسبات سیاسی و نظامی آمریکا را اساساً تغییر دهد، حفظ کند یا نه. حمله غیرمنتظره بعدی میتواند مسیر درگیری را تعیین کند. برچسب هاسیاست و جهان کپی لینک کوتاه لینک کپی شد
