فوری: نرخ سوم بنزین چیست؟ / رمزگشایی از عدد ۱۰ هزار تومانی که بازار را به هم ریخت

بورس24 : این هفته عملکرد بورس آمریکا منفی بوده اما قیمت نفت و فلزات گرانبها رشد کرده است. این هفته وضعیت بازار ارزهای دیجیتال به دلیل تصمیم وزارت خزانه داری آمریکا و تلاش ترامپ برای تصویب شدن یک قانون در حمایت از این بازار مثبت شده و عملکرد شاخص دلار منفی است.

برای درک وضعیت بازارها و پیش بینی روندهای آینده لازم است به عوامل مهمی که بر رفتار سرمایه گذاران تاثیر دارد تمرکز کنیم. در ماه های اخیر تنش های ژئوپلیتیک در خاورمیانه، سیاست های پولی بانک های مرکزی بزرگ و تحولات در بخش فناوری پیشرفته بیشترین تاثیر را بر بازارها داشته اند و بعید نیست این سه عامل همچنان بسیار پراهمیت باشند.

درباره آنچه در جهان در حال وقوع است باید به چند نکته توجه داشت:

نکته نخست این است که آمریکا دست از اقدامات علیه ایران برای وادار کردن این کشور به تسلیم بر نمی دارد و از آنجا که ایران نیز قصد ندارد تسلیم شود تنش ادامه می یابد.

نکته دوم این است که تنش در خاورمیانه به احتمال بسیار زیاد شدت پیدا خواهد کرد. وقتی فشارهای اقتصادی آمریکا زیادتر شود ایران واکنش نشان خواهد داد و آنگاه شرایط نگران کننده تر می شود.

بر مبنای پیش بینی هایی که درباره وضعیت خاورمیانه مطرح است بی ثباتی در بازارها قطعا ادامه می یابد. هفته جاری با آنکه تحولات بزرگ در خاورمیانه رخ نداد نوسان قیمت طلا شدید بود و قیمت نفت هم بالا رفت.

نکته چهارم این است که اگر وضعیت تنگه هرمز تغییر نکند یعنی این تنگه بسته بماند اقدامات بیشتری از سوی خریداران نفت این منطقه و صادرکنندگان نفت آن انجام می شود تا از اهمیت تنگه هرمز برای بازار نفت کاسته شود. این یعنی در ماه های آینده تاثیر بسته بودن تنگه هرمز بر بازار نفت کمتر و کمتر خواهد شد و این به زیان ایران است.

پنجمین نکته این است که حتی اگر بر فرض محال توافق بین ایران و آمریکا حاصل شود و مشکل خاورمیانه بطور کامل حل شود بی ثباتی بازارها از میان نمی رود زیرا موضوع های دیگری وجود دارد که سبب تنش در جهان و نگران می شوند. تعرفه های تجاری، موضوع گرینلند، جنگ اوکراین، رویارویی اروپا و روسیه و ... همگی کانون های تنش هستند.

ششمین نکته این است که اقتصاد جهان از تحولات ماه های اخیر در خاورمیانه به شدت لطمه ندیده است. صندوق بین المللی پول معتقد است نرخ رشد اقتصاد جهان سال جاری تنها کمی پایین تر از سال قبل است. این یعنی به احتمال زیاد عملکرد بورس های بزرگ همچنان مثبت خواهد بود.

هفتمین نکته این است که رشد قیمت برخی دارایی ها از جمله مس نباید این باور را بوجود آورد که وضعیت اقتصاد جهان خوب است. بسیاری اوقات اختلال در عرضه به دلایل مختلف به رشد قیمت ها منجر می شود. در هر حال باید همواره آماده تغییر جهت بازارها بود.

هشتمین نکته این است که حتی در دوران های بحرانی فرصت های سرمایه گذاری فراوان وجود دارد که سودهای بزرگ بدست می دهد. در واقع نوسان قیمت دارایی ها فرصت های بزرگ فعالیت هستند.

هفته آینده

هفته آینده آخرین هفته ماه جاری میلادی است و در آن مجموعه ای بزرگ از داده ها از اقتصاد آمریکا و اروپا منتشر می شود و محتوای گزارش ها در کنار اخبار خاورمیانه و اظهارنظرهای ترامپ بیشترین اثر را بر بازارها خواهد داشت. این هفته سمپوزیوم جکسون هاول در آمریکا در روزهای پنجشنبه تا شنبه برگزار می شود. در این سمپوزیوم مقامات بانک مرکزی آمریکا، اساتید دانشگاه، مقامات بانکی از بیش از 70 کشور و .. حضور خواهند داشت و سخنرانی هایی درباره وضعیت مالی و پولی اقتصاد آمریکا و جهان انجام می شود. دیدگاه هایی که رییس بانک مرکزی آمریکا در این سمپوزیوم بیان می کند بسیار مهم است.

تقویم اقتصاد جهان

روز دوشنبه خبر مهمی از اقتصاد جهان منتشر نمی شود.

روز سه شنبه در آمریکا شاخص اعتماد مصرف کنندگان، شاخص قیمت مسکن، وضعیت فروش خانه و شاخص فعالیت های تولیدی فدرال رزرو ریچموند منتشر می شود. همچنین در آلمان نرخ رشد اقتصاد در سه ماهه دوم سال جاری اعلام می شود.

روز چهارشنبه در آمریکا تغییرات ذخیره نفت در هفته جاری، نرخ رشد اقتصاد در سه ماهه دوم سال جاری، سفارش کالاهای بادوام، مصرف و در آمد شخصی و دو معیار از تورم که بسیار مورد توجه بانک مرکزی است منتشر خواهد شد.

روز پنجشنبه وضعیت بازار کار آمریکا در هفته جاری، موجودی انبارهای عمده فروشی، شاخص فعالیت های تولیدی فدرال رزرو شیکاگو و شاخص فعالیت های تولیدی فدرال رزرو کانزاس اعلام می شود. همچنین در آلمان شاخص اعتماد مصرف کنندگان اعلام خواهد شد.

روز جمعه نرخ تورم در ژاپن، نرخ رشد اقتصاد کانادا و پنج شاخص از اقتصاد منطقه یورو منتشر می شود: شاخص جو تجاری، شاخص اعتماد مصرف کنندگان، شاخص اعتماد اقتصادی، شاخص اعتماد در بخش تولید و خدمات.

به گزارش اقتصاد معاصر؛ قیمت نفت در معاملات روز جمعه هرچند کاهش یافت اما همچنان در آستانه ثبت دومین رشد هفتگی متوالی قرار دارد. تداوم نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه نفت خاورمیانه، مهم‌ترین عامل حمایت از قیمت‌ها در بازار نفت است.

بهای هر بشکه نفت برنت پس از رشد 2.4 درصدی در معاملات روز گذشته، امروز 14 سنت کاهش یافت و به 93 دلار و 64 سنت رسید. نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز که پنجشنبه 2.3 درصد رشد کرده بود، با کاهش 21 سنتی در سطح 86 دلار و 62 سنت معامله شد.

برنت طی پنج جلسه معاملاتی اخیر بیش از 7 درصد و نفت آمریکا بیش از 8 درصد افزایش قیمت داشته‌اند و هر دو به بالاترین سطوح خود از 24 ژوئیه رسیده‌اند. نگرانی از اختلال عرضه در خاورمیانه

ادامه تنش‌های منطقه‌ای و احتمال کاهش عرضه از سوی تولیدکنندگان بزرگ نفت خاورمیانه، از جمله عربستان سعودی، عراق، امارات متحده عربی و کویت، همچنان یکی از مهم‌ترین محرک‌های بازار نفت محسوب می‌شود.

جیووانی استانوو، تحلیلگر مؤسسه یو بی اس، با اشاره به بالا ماندن سطح تنش‌ها در خاورمیانه، اظهار کرد که احتمال بروز اختلالات بیشتر در عرضه همچنان وجود دارد و کاهش صادرات نفت منطقه می‌تواند محدودیت عرضه در بازار جهانی را تشدید کند.

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بازار، وضعیت تنگه هرمز است؛ مسیر راهبردی که بخش قابل توجهی از تجارت جهانی نفت از آن عبور می‌کند. بر اساس آخرین داده‌های کشتیرانی، تنها 9 کشتی در روز چهارشنبه از این آبراه عبور کردند؛ رقمی که فاصله قابل توجهی با سطح تردد پیش از جنگ دارد.

پیش از آغاز جنگ، حدود یک‌پنجم مصرف جهانی نفت از طریق تنگه هرمز جابه‌جا می‌شد و هرگونه محدودیت پایدار در این مسیر می‌تواند آثار قابل توجهی بر عرضه جهانی و قیمت انرژی داشته باشد. کاهش ذخایر سوخت آمریکا

تنش‌های منطقه‌ای علاوه بر بازار نفت خام، بازار فرآورده‌های نفتی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کاهش دسترسی پالایشگاه‌ها به نفت خام می‌تواند موجودی فرآورده‌های سوختی را تحت فشار قرار دهد.

بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، ذخایر سوخت‌های تقطیری این کشور، شامل گازوئیل و نفت گرمایشی، هفته گذشته برای سومین هفته متوالی کاهش یافت.

با این حال، ذخایر نفت خام آمریکا برخلاف انتظار بازار افزایش یافت و در هفته گذشته 4.4 میلیون بشکه بیشتر شد؛ موضوعی که می‌تواند تا حدی از شدت فشار صعودی بر قیمت نفت بکاهد./تسنیم

اقتصاد۲۴ ـ ناترازی بنزین طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت پالایش و پخش کشور تبدیل شده است؛ موضوعی که با وجود صرف هزینه‌های گسترده برای افزایش تولید و بهبود کیفیت سوخت، به دلیل مجموعه‌ای از عوامل ساختاری، مدیریتی و زیرساختی، عمیق‌تر شده است.

بررسی روند مصرف بنزین در کشور نشان می‌دهد فاصله میان تولید و تقاضا صرفاً یک مسئله تولیدی نیست، بلکه ریشه در مجموعه‌ای از سیاست‌های اجرایی و ساختاری دارد. شکست توسعه حمل‌ونقل عمومی، تداوم قاچاق سوخت، ناکارآمدی برخی سازوکار‌های ترافیکی و فرسودگی گسترده ناوگان، از مهم‌ترین عواملی هستند که به افزایش مصرف بنزین و تشدید ناترازی دامن زده‌اند.

اواخر پاییز سال گذشته، با تصویب هیئت وزیران مقرر شد نرخ بنزین در جایگاه‌ها برای استفاده از کارت اضطراری و مصرف مازاد بر ۱۶۰ لیتر سهمیه‌ای، از نیمه آذرماه به ۵۰۰۰ تومان افزایش یابد. بر اساس این مصوبه، استفاده از سهمیه اول و دوم بنزین تنها با کارت سوخت شخصی امکان‌پذیر بود و وزارت نفت نیز موظف شد نرخ سوم بنزین جایگاه‌ها را به‌صورت فصلی اعلام کند.

با گذشت چندین ماه از اجرای این طرح، بار دیگر زمزمه‌هایی درباره اتخاذ تصمیم‌های جدید در حوزه بنزین به گوش رسید. مسئولان تأکید دارند که مدیریت مصرف بنزین نیازمند تدوین راهبرد‌های جدید است؛ چراکه دولت این فرآورده را با قیمتی پایین‌تر از هزینه واقعی در اختیار مردم قرار می‌دهد و برای آن یارانه نیز تخصیص می‌یابد. از این رو، برای ایجاد توازن میان تولید و مصرف، اتخاذ راهکار‌های جدید اجتناب‌ناپذیر است. مصرف روزانه بنزین از ۱۴۰ میلیون لیتر عبور کرد

آمار‌ها نشان می‌دهد مجموع مصرف بنزین در فاصله ۱۲ تا ۱۶ مردادماه به حدود ۶۶۸ میلیون لیتر رسیده است؛ آماری که تصویر روشنی از وضعیت تقاضا در شبکه توزیع سوخت کشور ارائه می‌دهد.

در روز ۱۲ مرداد، مصرف بنزین به ۱۴۰ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر رسید که بالاترین رقم در این بازه زمانی بود. روز ۱۳ مرداد، میزان تقاضا با اندکی کاهش به ۱۳۱ میلیون و ۹۰۰ هزار لیتر رسید، اما در ۱۴ مرداد بار دیگر افزایش یافت و به ۱۳۷ میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر رسید.

همچنین مصرف بنزین در روز ۱۵ مرداد ۱۳۵ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر گزارش شد و در نهایت، در روز ۱۶ مرداد، با کاهش به ۱۲۲ میلیون و ۳۰۰ هزار لیتر رسید. بر این اساس، میانگین مصرف روزانه بنزین در این پنج روز بیش از ۱۳۳ میلیون لیتر بوده است. دامنه نوسان مصرف نیز ۱۸ میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر گزارش شده و بیشترین میزان مصرف به روز ۱۲ مرداد و کمترین میزان به روز ۱۶ مرداد اختصاص داشته است. سه سناریو برای مدیریت مصرف

در چنین شرایطی، دولت برای مدیریت مصرف و ایجاد تعادل در بازار بنزین، سه الگو را در دست بررسی دارد. به گفته رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، در روش نخست قیمت بنزین تغییری نمی‌کند، اما بنزین تنها تا سقف تولید روزانه، یعنی ۱۲۱ میلیون لیتر، در جایگاه‌ها توزیع می‌شود و پس از پایان این میزان، نازل‌ها خاموش خواهند شد.

در روش دوم، ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین تولیدی روزانه میان خودرو‌های موجود تقسیم می‌شود و افرادی که بیش از سهمیه خود نیاز داشته باشند، باید بنزین مورد نیازشان را با نرخ آزاد خریداری کنند. این روش تا حدودی مشابه طرحی است که قرار بود در کرمان اجرا شود.

در روش سوم، سهمیه بنزین به جای خودرو‌ها به افراد اختصاص می‌یابد؛ به این معنا که همه مردم، چه خودرو داشته باشند و چه نداشته باشند، از سهمیه بنزین برخوردار خواهند شد. حرکت تدریجی به سمت اصلاح یارانه‌ها

رویکرد دولت در زمینه هدفمندی یارانه‌ها، رساندن یارانه به مصرف‌کننده نهایی است و سیاست‌های مرتبط با این رویکرد به‌تدریج در حال عملیاتی شدن است. با این حال، مسئله بنزین پیچیدگی‌های خاص خود را دارد؛ زیرا هرگونه تصمیم درباره قیمت یا سهمیه‌بندی آن می‌تواند به‌صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر قیمت سایر کالا‌ها و خدمات اثر بگذارد. از این رو، تصمیم‌گیری در این زمینه نیازمند بررسی دقیق و اجرای تدریجی است.

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهوری، نیز با تأکید بر این موضوع گفته است اصلاح ساختاری قیمت بنزین با جنگ رمضان متوقف شد، اما با تعدیل سهمیه‌ها در دو مرحله، ۱۰ میلیون لیتر صرفه‌جویی صورت گرفت. به گفته وی، در ادامه و پس از بررسی‌های کارشناسی و تعامل با نهاد‌های امنیتی و سایر قوا، نرخ چهارم برای بنزین تعیین شد.

عارف همچنین تاکید کرد که دولت قصد ندارد سهمیه نخست بنزین را کاهش دهد، اما سهمیه دوم باید به‌تدریج کاهش یابد؛ چراکه راهبرد دولت در بلندمدت حرکت به سمت آزادسازی قیمت‌هاست. در همین زمینه، کارگروهی در دولت با حضور چند وزیر در حال بررسی موضوع و اتخاذ تصمیم‌های اجماعی است. با این حال، ممکن است برخی تصمیمات نهایی در جلسه سران قوا یا شورای عالی امنیت ملی بررسی و تصویب شود.

در حال حاضر، هیچ‌یک از سه مدل مطرح‌شده به تصویب نهایی دولت نرسیده است، اما پیش‌بینی می‌شود دولت طی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده تصمیم نهایی خود را اتخاذ کند. با این حال، مسئولان تأکید کرده‌اند که پیش از اجرای هر تصمیم، جزئیات آن با مردم در میان گذاشته خواهد شد و قرار نیست تصمیمی بدون اطلاع‌رسانی قبلی و به‌صورت ناگهانی اجرا شود.

در مجموع، ناترازی بنزین دیگر صرفاً یک مسئله تولیدی نیست، بلکه نتیجه انباشت مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری در حوزه حمل‌ونقل، الگوی مصرف، قاچاق سوخت و فرسودگی ناوگان است. بنابراین، حل پایدار این چالش تنها از مسیر افزایش تولید و عرضه امکان‌پذیر نیست و به اصلاح الگوی مصرف، ارتقای بهره‌وری، سرمایه‌گذاری در بخش تقاضا و مشارکت همه ذی‌نفعان در فرآیند تصمیم‌سازی نیاز دارد. منبع: ایسنا