عربستان و اردن درباره کاهش تنش در خلیج فارس گفتگو کردند

نویسنده: احمد عبودوه، متخصص امور خارجی، امنیت و ژئوپلیتیک است. او بر افزایش نفوذ چین در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا، ژئوپلیتیک خلیج فارس، رقابت آمریکا و چین و پیامدهای آن در سراسر جهان تمرکز می کند. او در حال حاضر سرپرست واحد تحقیقات مطالعات چین در مرکز سیاست گذاری امارات (EPC) است.

دیپلماسی ایرانی: عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ۷ اوت توافقنامه دفاع مشترک مکه، معروف به «پیمان مکه»، را امضا کردند. این پیمان تصریح می‌کند که هرگونه حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله به همه اعضا تلقی خواهد شد. این پیمان پیامی را برای ایران و اسرائیل می‌فرستد، در حالی که امنیت منطقه‌ای را از ایالات متحده دور می‌کند.

با این حال، این پیمان دو پرسش کلیدی را بی‌پاسخ می‌گذارد: آیا کشورهای منطقه می‌توانند بدون ایالات متحده بازدارندگی ایجاد کنند؟ و چرا مصر، حداقل فعلاً، با توجه به اینکه با هر سه عضو همکاری نزدیکی داشته، به این پیمان نپیوسته است؟

یک ناتوی خاورمیانه‌ای نیست

پیمان مکه بر اساس توافقنامه دفاع متقابل استراتژیک امضا شده بین عربستان سعودی و پاکستان در سپتامبر گذشته بنا شده است. با این حال، این یک توافق جداگانه است. این توافقنامه جدید شامل ترکیه نیز می‌شود و فضایی را برای پیوستن سایر کشورها باقی می‌گذارد.

این پیمان با ناتو مقایسه شده است. در واقع، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، عنصر دفاع متقابل این پیمان را «از نظر فنی مشابه» بند دفاع جمعی ماده ۵ ناتو توصیف کرد.

با این حال، مقایسه‌ها با ناتو اغراق‌آمیز است. وقتی این موارد کنار گذاشته شوند، این پیمان نسبتاً ناچیز به نظر می‌رسد.

مقامات سعودی دامنه این توافق را کم‌اهمیت جلوه داده‌اند و آن را به عنوان تمرینی برای «توانایی‌های پایدار» به جای یک جبهه دفاعی مشترک علیه هر کشوری معرفی کرده‌اند. ترکیه نیز تأکید کرده است که این پیمان علیه ایران یا هیچ کشور دیگری نیست. پاکستان این توافق را «ماهیت صرفاً دفاعی» توصیف کرده است.

اگرچه پاکستان یک قدرت هسته‌ای است، اما این توافق‌نامه به ترکیه و عربستان سعودی که تحت چتر هسته‌ای آن قرار می‌گیرند، اشاره‌ای نمی‌کند. و اگرچه دفاع متقابل در توافق سپتامبر ۲۰۲۵ بین ریاض و اسلام‌آباد گنجانده شده بود، اسلام‌آباد …

رویداد۲۴| شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان، در دیدار با توشیمیتسو موتگی، همتای ژاپنی خود، در حاشیه سومین نشست گفتگوی راهبردی، بر ضرورت باز و امن ماندن تنگه هرمز، تنگه باب‌المندب و تمامی گذرگاه‌های دریایی و همچنین عاری بودن آنها از هرگونه تهدید، تأکید کرد.

به گزارش فرارو به نقل از خبرگزاری رسمی عربستان (SPA)، وزیر امور خارجه عربستان در این دیدار همچنین بر اهمیت حفظ آزادی کشتیرانی در تمامی آبراه‌های بین‌المللی تأکید ورزید.

شاهزاده فیصل بن فرحان خاطرنشان کرد که امنیت دریایی، اولویتی مشترک و مهم برای هر دو کشور محسوب می‌شود.

او اظهار داشت: پادشاهی عربستان به تلاش‌های خود برای کاهش تنش و جلوگیری از شعله‌ور شدن مجدد تنش‌ها و درگیری‌ها ادامه می‌دهد؛ این تلاش‌ها بر راهکار‌های دیپلماتیک جامع و پایداری متمرکز است که به ریشه‌های بی‌ثباتی در منطقه ما می‌پردازند.

شاهزاده فیصل بن فرحان تأکید کرد: دیپلماسی، گفت‌و‌گو و روش‌های مسالمت‌آمیز همچنان اولویت‌های ما هستند.

وی افزود: ما برای نقش ژاپن در پاسداری از اصول حقوق بین‌الملل، مشارکت‌های بشردوستانه و توسعه‌ای آن، و مواضعش در حمایت از ثبات و راهکار‌های مسالمت‌آمیز، ارزش قائلیم.

احمد بخشایش اردستانی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی، در گفت‌وگو با افکارنیوز،با تأکید بر شکست راهبردی امریکا در برابر ایران،گفت:امریکا در سه مرحله با چالش‌های غیرمنتظره‌ای در تقابل با ایران مواجه شد که هر یک ریشه در واقعیت‌های میدانی داشت.

نماینده مردم اردستان و اصفهان با اشاره به تاب‌آوری ایران در جنگ ۱۲ روزه، تاکید کرد:آمریکا با تصور اینکه می‌تواند ایران را در بازه‌ای کوتاه شکست دهد، اما با پدیده شهرک‌های موشکی مواجه شد، ایران با تجهیز حدود ۲۵۰ شهرک موشکی در سراسر کشور، توانست در برابر حملات، تاب‌آوری بی‌نظیری از خود نشان دهد.

به گفته این نماینده مجلس؛استحکام ساختاری ایران چشمگیر است، چرا که دشمن تصور می‌کرد با هدف قرار دادن رأس نظام، کل ساختار جمهوری اسلامی سقوط خواهد کرد؛ اما در عمل مشخص شد که جمهوری اسلامی ایران دارای ساختاری مستحکم و غیرمتمرکز است که با حذف یک رکن، فرو نمی‌ریزد.

وی با اشاره به اتحاد ملی مردم در برابر بیگانگان،افزود: علی‌رغم وجود انتقادات داخلی، در زمان حمله دشمنان، تمایل مردم به همراهی با مهاجم نبود و در جریان جنگ ۱۲ روزه، شاهد نوعی وحدت ملی در برابر تهدیدات خارجی بودیم.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با تاکید بر تغییر ماهیت جنگ؛ از تقابل مستقیم تا جنگ منطقه‌ای،ادامه داد:در جنگ تحمیلی ۴۰ روزه، ایالات متحده تلاش کرد با هدف قرار دادن زیرساخت‌ها، ایران را به عقب براند، اما ما با تغییر استراتژی، جنگ را منطقه‌ای کردیم، این به معنای آن بود که با هدف قرار دادن زنجیره‌های تأمین کشتی‌های آمریکایی در مناطق استراتژیک از جمله اردن، بحرین، کویت، عربستان و امارات، میدان نبرد را به منطقه گسترش دادیم، هرچه جنگ پیش می‌رفت، تاب‌آوری ایران نه تنها کاهش نیافت، بلکه در بازه‌های ۱۰، ۲۰، ۳۰ و ۶۰ روزه، پایداری خود را اثبات کرد.

بخشایش اظهار داشت:پس از آنکه فشار نظامی به نتیجه نرسید، آمریکا سعی کرد با افزایش فشارهای اقتصادی و روانی، شکاف میان مردم و حکومت را تعمیق کند و با جنگ فرسایشی ۱۳ روزه در تنگه هرمز، اهداف آمریکا از هسته‌ای شدن ایران به باز کردن تنگه هرمز تغییر یافت، اما این هدف نیز …