محمدعلی حسین پورفیض، استاد زیستپرتویی دانشکده علوم طبیعی دانشگاه تبریز، در گفتوگو با ایسنا، گفت: کل عالم هستی از عناصر مختلف تشکیل شده که تاکنون ۱۱۸ عنصر شیمیایی شناخته شده است. بیشتر عناصر در شرایط معمول پایدار هستند و انرژی قابل توجهی از خود ساطع نمیکنند، اما برخی عناصر موجود در طبیعت به دلیل ناپایداری هستهای، در شرایط عادی نیز تشعشعاتی از خود ساطع میکنند که به این مواد، مواد رادیواکتیو طبیعی گفته میشود.
وی افزود: عناصر شیمیایی از اتمها تشکیل شدهاند و اتمها نیز از ذراتی مانند الکترون، پروتون و نوترون تشکیل شدهاند. الکترونها در اطراف هسته قرار دارند و هسته نیز از پروتونها و نوترونها تشکیل شده است؛ پروتونها و نوترونها نیز از کوارکها تشکیل شدهاند.
وی اضافه کرد: در حالت کلی، هنگامی که اتمها از یک منبع بیرونی انرژی دریافت میکنند، ممکن است از حالت پایه به حالت برانگیخته بروند و هنگام بازگشت به حالت پایدار، انرژی آزاد کنند. این انرژی میتواند به صورت تابش الکترومغناطیسی منتشر شود و نوع تابش به میزان تغییر انرژی و ویژگیهای اتم بستگی دارد.
پورفیض بیان کرد: تابشهای الکترومغناطیسی طیف گستردهای از امواج را تشکیل میدهند که بر اساس طول موج و فرکانس، از امواج رادیویی و راداری، امواج مایکروویو، مادون قرمز و نور مرئی تا فرابنفش، اشعه ایکس و اشعه گاما را شامل میشود و هر یک از این امواج کاربردهای متفاوتی در زندگی و صنعت دارند.
وی گفت: یکی از تقسیمبندیهای مهم تابشها، تقسیم آنها به دو گروه تابشهای یونساز و غیریونساز است. تابشهای یونساز که اصطلاحاً پرتوهای یونساز گفته میشوند، انرژی کافی برای جدا کردن الکترون از اتمها و ایجاد یون دارند و اشعه ایکس و گاما از مهمترین نمونههای آن هستند. در مقابل، امواج رادیویی، مایکروویو، مادون قرمز و نور مرئی در محدوده پرتوهای غیریونساز قرار میگیرند.
وی ادامه داد: امواج مایکروویو و فرابنفش در بخش غیریونساز طیف الکترومغناطیسی قرار میگیرند، اما میتوانند آثار زیستی متفاوتی بر بدن داشته باشند و مواجهه بیش از حد با آنها، بهویژه در مورد پرتو فرابنفش برای پوست و چشم، میتواند آسیبزا باشد.
پرتوهای طبیعی؛ بخشی از زندگی انسان
این استاد زیستپرتویی با اشاره به …
