تمامی دشتهای خراسان رضوی به خصوص تربت حیدریه، نیشابور، سبزوار، ترشیز و ... به افت منابع آبی مواجه بوده و ممنوعه بحرانی هستند. این دشتها به یک منطقه بحرانی تبدیل شده که هر روز با ریسک از دست رفتن پایداری زیستی و اقتصادی خود مواجه هستند.
اگر الگوی فعلی برداشت با تمرکز ۸۹ درصدی در کشاورزی و ناتوانی در اجرای طرحهای مهمی نظیر آبخیزداری ادامه یابد، ما نه تنها با کم آبی، بلکه با پدیدهای به نام مرگ بیولوژیک و اقتصادی دشت روبرو خواهیم بود.
یک پژوهشگر آب و رئیس پژوهشکده شرق، با اشاره به وضعیت منابع آب در دشتهای خراسان رضوی گفت: شهرستانهای این استان با اقلیم خشک تا نیمهخشک و کسری مخزن بسیاری یکی از مناطق حساس کشور از نظر منابع آب زیرزمینی به شمار میرود و تداوم روند کنونی برداشت، ضرورت اجرای فوری و همهجانبه طرح سازگاری با کم آبی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
میثم مجیدی، در گفت و گو با ایسنا افزود: بر اساس بررسیهای انجام شده، حدود ۸۹ درصد برداشت آب در بخش کشاورزی، ۸ درصد در بخش شرب و ۳ درصد در بخش صنعت و خدمات انجام میشود.
این ارقام نشان میدهد که بخش کشاورزی، به دلیل سهم بالای مصرف، نقش محوری در کاهش کسری منابع آب و بازگرداندن تعادل به دشت دارد، اما تحقق این هدف تنها بر عهده کشاورزان یا یک دستگاه اجرایی نیست و تمامی دستگاهها، نهادها، بهرهبرداران و شهروندان باید در مسیر سازگاری با کم آبی مسئولیت خود را ایفا کنند.
رئیس پژوهشکده شرق ادامه داد: سازگاری با کم آبی به معنای مدیریت فعال، هوشمند و آیندهنگر منابع آب، اصلاح الگوی مصرف، جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز، افزایش بهرهوری و تقویت مشارکت مردم است. این رویکرد با اقدامات مقطعی برای عبور از بحران تفاوت دارد و باید به عنوان یک برنامه مستمر در حوزه مدیریت منابع طبیعی، کشاورزی، آب شرب، صنعت، خدمات و توسعه شهری دنبال شود.
مجیدی اظهار کرد: در میان دشتهای خراسان رضوی دشتی مانند تربتحیدریه در صورت اجرای همزمان اقدامات اصلاحی و نظارت دقیق بر روند برداشت و مصرف آب، ظرفیت آن را دارد که طی سه سال آینده به سمت جبران کسری مخزن و دستیابی به تعادل آبی حرکت کند. البته این هدف نیازمند برنامهریزی دقیق، تخصیص اعتبارات هدفمند، هماهنگی بین دستگاهی و همراهی جدی بهرهبرداران …
