به گزارش ایسنا، طرح جدید تغذیه دانشجویان که قرار است از سال تحصیلی جدید در دانشگاهها اجرایی شود، در ماههای اخیر به یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث میان دانشجویان، شوراهای صنفی و مسئولان حوزه آموزش عالی تبدیل شده است؛ طرحی که موافقان آن بر ضرورت اصلاح شیوه تأمین و ارائه غذای دانشجویی و توجه به واقعیتهای اقتصادی تأکید دارند و در مقابل، منتقدان نسبت به پیامدهای افزایش هزینه غذا، نحوه تأمین منابع و بهویژه انتقال ریسک تورمی به دانشجویان هشدار میدهند.
خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) این موضوع را در میزگردی با عنوان «بررسی طرح جدید تغذیه دانشجویان» بررسی کرد و "علیرضا حمامی"، دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران، "محمدهادی نجفیان"، دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علم و صنعت ایران و "فاطمهسادات دریاباری"، عضو شورای صنفی خوابگاه معینیان دانشگاه علامه طباطبایی، به بیان دیدگاهها، دغدغهها و نقدهای خود درباره این طرح پرداختند.
حمامی: طرح جدید تغذیه دانشجویان، ریسک تورمی را به دانشجو منتقل میکند
علیرضا حمامی، دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران، در این نشست با اشاره به نگرانی بخش قابل توجهی از دانشجویان نسبت به اجرای طرح جدید تغذیه از مهرماه، بر ضرورت شفافسازی ابعاد این طرح تأکید کرد و گفت: هنوز برای فضای دانشجویی بسیاری از جزئیات اتفاقاتی که طی دو، سه ماه گذشته رخ داده، مشخص نیست و پاسخگویی مسئولان صندوق رفاه دانشجویان و سازمان امور دانشجویان نیز همچنان با ابهام همراه است.
وی در ادامه اظهار کرد: من علیرضا حمامی، دانشجوی دانشگاه تهران و دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران هستم و به نمایندگی از قشر کثیری از دانشجویانی که نسبت به اجرای طرح جدید تغذیه از مهرماه نگرانی دارند و با آن مخالف هستند، در این میزگرد حضور پیدا کردهام.
حمامی ادامه داد: ابتدا میخواهم درباره بحث شفافیت صحبت کنم. فضای دانشجویی همچنان نسبت به صحبتهایی که طی دو، سه ماه گذشته مطرح شده، ابهام دارد. هنوز خیلی از مسائل را نمیدانیم و جزئیات بسیاری از اتفاقاتی که افتاده مشخص نیست. پاسخگوییای که باید از سوی مسئولان صندوق رفاه دانشجویان و سازمان امور دانشجویان صورت بگیرد نیز همچنان برای فضای دانشجویی گنگ است. به نظرم این نکتهای است که همه دانشجویان میتوانند روی آن اتفاق نظر داشته باشند.
انتقال ریسک تورمی به دانشجو
دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با بیان اینکه موضوع «انتقال ریسک تورمی» مهمترین مسئله مورد اعتراض جامعه دانشجویی است، گفت: دانشگاه تهران جمعیت بسیار زیادی دارد و فکر میکنم حدود ۲۵ هزار دانشجو داشته باشیم که در سنوات مجاز رفاهی قرار میگیرند و دغدغه این موضوع را دارند. با توجه به اینکه از سال گذشته سلفهای مکملی که به صورت پایه و ابتدایی در داخل دانشگاه وجود داشت، دیگر در اختیار دانشجو نبود، لذا بحث انتقال ریسک تورمی به دانشجو به مهمترین مسئله تبدیل شده و به نظر من این اعتراض بحق است.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی کشور افزود: به نظر من باید به ظرف و مظروف اقتصاد ایران توجه کرد. یک مثال کوچک میزنم؛ صندوق رفاه دانشجویان در شهریورماه سال ۱۴۰۴، میانگین نرخ غذا را حدود ۱۱۰ هزار تومان تعیین کرده بود. فکر میکنم دانشگاه تهران نیز حدود ۳۰ هزار تومان روی این مبلغ گذاشته بود و در مجموع، غذا با رقمی حدود ۱۴۰ هزار تومان از طریق سلفهای متمرکز دانشجویی پخت و در اختیار دانشجویان قرار میگرفت.
حمامی ادامه داد: جلوتر که آمدیم، با نرخهای آزادسازی که در دیماه سال گذشته انجام شد و تورم پایه و نقطه به نقطه ماهانه، این رقم در بهمنماه به حدود ۲۵۰ هزار تومان رسید و در نهایت در اردیبهشتماه به ۳۵۰ هزار تومان افزایش پیدا کرد. یعنی در کمتر از پنج ماه، با توجه به تعطیلیهایی که پیش آمد و اگر بخواهیم حضور دانشجویان را در دانشگاه چهار ماه در نظر بگیریم، حدود ۳۳۰ درصد افزایش در رقم غذای سلف دانشجویی داشتیم.
وی با اشاره به منابع در نظر گرفته شده برای اجرای طرح جدید تغذیه اظهار کرد: با توجه به رقمهایی که الان وجود دارد، یعنی ۲۲ همتی که برای این موضوع اختصاص دادهاند و به قولی چهار همت هم برای پوشش رقم تورمی در نظر گرفته شده، من حساب و کتاب کردهام که اگر قرار باشد در این ۱۲ ماه تعدیل قیمتی به صورت روتین اتفاق بیفتد ــ همانطور که در گذشته در بهمنماه هر سال برای سلفهای دانشجویی یک نرخ تعدیل داشتیم ــ این رقم اصلاً از تورم جا میماند.
حمامی افزود: بر اساس محاسباتی که انجام دادهایم، در خردادماه حداقل روزانه باید بین ۸۴۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان به هزینه غذایی که دانشجو دریافت میکند، از جیب خودش اضافه شود. حساب کنید که این رقم چه عدد وحشتناکی خواهد شد. اگر واقعاً قرار باشد همین میزان بودجه وجود داشته باشد و همین شرایط اقتصادی حاکم باشد، مشخص نیست این وضعیت چگونه میتواند پاسخگوی نیاز دانشجویان باشد.
ظرف و مظروف اقتصاد ایران با هم نمیخواند
دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با بیان اینکه کشور در شرایط تحریم، تورم و جنگ قرار دارد، گفت: اصلاً این ظرف و مظروف با هم نمیخواند. ما حتی یک مطالعه پایهای درباره دانشگاههایی که در اقتصادهای آزاد جهان فعالیت میکنند انجام دادیم و بررسی کردیم که وقتی در این کشورها جنگ یا اتفاق خاصی رخ میدهد، آیا به سمت آزادسازی میروند یا خیر. این اتفاق اساساً رخ نمیدهد.
وی افزود: واقعاً عجیب است که الان ما شاهد یک طیف آزادسازی قیمت، نه فقط در سلفهای دانشجویی بلکه به صورت کلی در کشور هستیم که به شکل مستقیم یا غیرمستقیم روی این موضوع هم اثر میگذارد.
حمامی با اشاره به پیامدهای احتمالی این وضعیت اظهار کرد: با توجه به اتفاقاتی که سال گذشته افتاده، من بعید نمیدانم یک اعتراض وسیع، چه صنفی، چه رفاهی و چه حتی سیاسی، داخل دانشگاه رخ دهد. با این ارقامی که دوستان در نظر گرفتهاند، من بر مبنای اقتصادی صحبت میکنم و مطمئن هستم این تعدیل، تورم را پوشش نخواهد داد و ما شاهد یکسری اعتراضهای گسترده در داخل دانشگاه خواهیم بود.
وی ادامه داد: همین الان نیز در فضای رسانهای گروهها و افرادی از دانشجویان هستند که در حال برنامهریزی برای پاییز سال آینده و اتفاقات دیگر هستند؛ البته من نمیدانم نگاه سیاسی و صنفی آنها نسبت به برخی مسائل چیست.
ضرورت توجه به تحولات جهانی بازار غذا
حمامی با اشاره به اثرگذاری تحولات جهانی بر بازار مواد غذایی گفت: اتفاقات جهانی نیز بر بحث غذا تأثیر میگذارد. نبود کودهای شیمیایی در حال حاضر بر بازار کشاورزی در سطح جهان تأثیر گذاشته است. بنابراین وقتی برای سلف دانشجویی و غذای آزاد برنامهریزی میکنید، باید هم نگاهتان به داخل کشور باشد و هم نگاهتان به خارج از کشور.
وی افزود: قطعاً با توجه به آماری که من خواندهام و صحبتهایی که با پژوهشکدهها و اندیشکدههای مختلف داشتهام، در ابتدای سال آینده افزایش قیمت دیگری خواهیم داشت که خارج از این سازوکار اتفاق خواهد افتاد. من نمیدانم دقیقاً این تورم چقدر افزایش پیدا میکند و چه میزان از آن رقمی که الان در بودجه دیده شده قرار است این افزایش را پوشش دهد، اما این موضوع باید مورد توجه قرار گیرد.
ابهام درباره تفاوت رویکرد وزارت علوم و وزارت بهداشت
دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با اشاره به موضع وزارت بهداشت درباره طرح جدید تغذیه دانشجویان گفت: در همان روزی که رئیس سازمان دانشجویان اعلام کردند مُصر هستند این طرح را اجرا کنند، فردای آن روز، فکر میکنم آقای دکتر حبیبی، معاون دانشجویی و فرهنگی وزارت بهداشت، در گفتوگو با برخی رسانهها اعلام کردند ما اصلاً زیرساخت لازم برای پذیرش ریسک تورمی و اجرای این طرح را نداریم؛ البته در ادامه این میزگرد دوستان درباره این موضوع صحبت خواهند کرد.
وی افزود: این موضوع برای خود من و خیلی از دانشجویان سؤال بود که یک وزارتخانه به نام وزارت بهداشت که ساختار بودجهای جداگانهای دارد و تعداد دانشجویانش نیز کمتر است -البته نمیخواهم قضاوت کنم- اما به هر حال از نظر زیرساختی شرایطی دارد که حتی ممکن است در برخی حوزهها از دانشگاههای وزارت علوم قویتر باشد، با این حال اصلاً زیر بار این موضوع نرفته است.
حمامی ادامه داد: شخصا صحبتی با دکتر حبیبی یا مسئولان وزارت بهداشت نداشتهام، اما این موضوع قابل تأمل است که حتی در جلسه هیئت وزیران، فکر میکنم در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۴۰۴، در ماده ۷۳ لوایح بودجهای که مطرح شده، آمده است که ذینفع نهایی طبق قانون، هم در وزارت بهداشت و هم در وزارت علوم باید دانشجو باشد. سؤال این است که چرا وزارت بهداشت این موضوع را اجرا نمیکند، در حالی که به نظر من ساختار آن حتی قویتر و درآمدهای پایدارتر دارد، اما وزارت علوم اصرار دارد این طرح را اجرا کند؟
وی گفت: وزارت علوم دستگاه عریض و طویلتری دارد، دانشجویان بیشتری دارد و ضعفهای زیرساختی و موارد دیگر در آن بیشتر نمود پیدا میکند. این برای من یک علامت سؤال باقی گذاشته که چرا این طرح در وزارت بهداشت اجرایی نشده، اما اینجا دوستان مصر هستند آن را اجرا کنند.
دانشجویان دانشگاه تهران چند لایه بالاتر نگاه میکنند
حمامی در ادامه با اشاره به تفاوت نگاه دانشجویان دانشگاه تهران به مسائل صنفی گفت: هر دانشگاهی اقتضائات خودش را دارد. دانشگاه تهران از دیرباز نسبت به بسیاری از مسائل، نگاه بلندتری داشته است. درباره سایر دانشگاهها نمیدانم به چه صورتی است، اما معمولاً در دانشگاه تهران در کنار نگاه صنفی، نگاههای سیاسی نیز غلبه دارد.
وی افزود: پرسشی که اکنون مطرح میشود این است که نقد شما چیست و پیشنهادتان چیست و چرا این اتفاق در حال رخ دادن است؟ بچههای ما از چند لایه بالاتر به موضوع نگاه میکنند و میپرسند چرا در شرایطی که کشور درگیر یکسری مسائل است، ناگهان طرحی ارائه میشود که اصلاً در راستای اتفاقاتی که در جریان است نیست و با آنها همخوانی ندارد.
حمامی تصریح کرد: الان خوابگاههایی داریم که در جنگ تحمیلی گذشته آسیبهای بسیار شدیدی دیدهاند. وزارت علوم و سازمان به جای اینکه تمرکزشان را روی این موضوع بگذارند، تمرکزشان روی بُعد دیگری است. این یکی از انتقادات بسیار جدی است که در نگاه صنفی و سیاسی دانشجویان دانشگاه تهران وجود دارد؛ اینکه اصل مطلب جای دیگری است، اما نگاه شما به سمت دیگری رفته است.
چرا به سمت تولید نارضایتی میرویم؟
دبیر شورای صنفی خوابگاههای سطح شهر دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه نقد دانشجویان صرفاً به سازمان امور دانشجویان و صندوق رفاه محدود نمیشود، گفت: این موضوع برای ما یک مسئله بزرگتر است؛ چون نگاه ما، نگاه کشوری است و معمولاً نگاهها به سمت دانشگاه تهران است.
وی ادامه داد: فراتر از نقدی که اکنون به سازمان دانشجویان و صندوق رفاه وارد میشود، نگاه ما فرا دانشگاهی است. سؤال این است که چرا در این مواقع حساس و در این بزنگاههایی که اتفاقات مختلف در حال رخ دادن است، به سمت تولید نارضایتی میروید؟
حمامی افزود: اگر قرار است این طرح اجرایی شود، باید دید در چه ساختاری قرار است اجرا شود. در ساختاری که تورم سه درصدی یا ۱۰ درصدی نیست و از سال گذشته تا امروز با تورمهای ۱۵۷ درصدی، ۱۳۵ درصدی، ۲۰۰ درصدی و حتی ۴۰۰ درصدی در برخی حوزهها مواجه بودهایم، این مسئله خودش به بیثباتی دامن میزند.
ریشههای بیاعتمادی؛ از یارانه نقدی تا تغذیه دانشجویی
حمامی با بیان اینکه این شرایط موجب ایجاد بیاعتمادی در جامعه شده است، اظهار کرد: ابتدا یک بیاعتمادی گسترده در لایه جامعه ایجاد شده و در شش ماه گذشته نیز پاسخگویی کافی صورت نگرفته است؛ نه دولت پاسخگو بوده و نه وزارت رفاه. دقیقاً همین اتفاق را در اینجا هم میبینیم.
