نان چهارسنگ از جمله نانهای سنتی شهرستان میبد و بخش ندوشن است که در گذشته بیشتر توسط دامداران و در محدوده مالگاههای مرتعی تهیه میشده، اما به دلیل ماندگاری بالا، کیفیت مطلوب و ارزش غذایی مناسب، به مرور جایگاه خود را در میان اهالی منطقه حفظ کرده و امروزه نیز در محیطهای شهری و روستایی ندوشن تهیه و مصرف میشود.
این نان با استفاده از تنوری ویژه به نام «چهارسنگ» پخته میشود که ساختار آن شامل حفر گودالی در زمین و نصب چهار قطعه سنگ گرانیتی در داخل آن است. سنگهای مورد استفاده در این شیوه پخت، به دلیل مقاومت بالا در برابر حرارت، نقش اصلی را در انتقال گرما به خمیر ایفا میکنند و ضخامت آنها نیز برای کنترل میزان حرارت و جلوگیری از سوختن نان اهمیت دارد.
فرآیند آمادهسازی نان چهارسنگ اگرچه مشابه دیگر نانهای سنتی با تهیه خمیر آغاز میشود، اما مرحله پخت آن تفاوت قابل توجهی دارد. در این شیوه، مقداری خمیر ترش شده از پخت قبلی به عنوان خمیرمایه به خمیر جدید افزوده شده و پس از حدود دو ساعت نگهداری در شرایط مناسب، خمیر آماده طبخ میشود.
پس از آماده شدن خمیر، چانههایی با وزن تقریبی دو کیلوگرم تهیه شده و پس از پهن شدن با دست به سطح سنگهای داخل تنور چسبانده میشوند. در ادامه، با تنظیم آتش در مرکز تنور و استفاده از قطعات سنگی کوچک در قسمت پایینی، حرارت کنترل شده و پس از حدود ۲۰ دقیقه، بخش عمده فرآیند پخت انجام میشود. در مرحله …
