این دکتر داروساز بیان کرد: داروهای لاغری توانستهاند در درمان چاقی و اضافهوزن همراه با بیماریهای متابولیک، جایگاه مهمی پیدا کنند، با این حال، استفاده از آنها بدون شناخت علمی، میتواند به سوء مصرف، انتظار غیر واقعبینانه، عوارض گوارشی شدید، کمآبی، افت قند خون و حتی خطرات جدیتر منجر شود.
وی افزود: در حال حاضر با یک انفجار تقاضا در حوزه آمپولهای لاغری روبرو هستیم، زیرا این داروها که در اصل برای مدیریت بیماریهای پیچیده متابولیک دیابت و چاقی مفرط طراحی شده بودند، به یک فرهنگ مصرف عمومی تبدیل شدهاند، به طوریکه مردم این داروها را نه به عنوان یک درمان، بلکه به عنوان یک راه میابر برای زیبایی میبینند.
قادری با بیان اینکه مصرف داروهای لاغری باید بر اساس اندیکاسیون پزشکی باشد، نه صرفاً برای کاهش چند کیلو وزن به صورت خودسرانه، تصریح کرد: در دنیای پزشکی مدرن، تجویز این داروهای سیستمیک بر اساس شاخص توده بدنی (BMI) و مشکلات همبسته با وزن تعیین میشود، نه صرفاً یک عدد ثابت از وزن، همچنین طبق پروتکلهای استاندارد بینالمللی، تجویز این داروها زمانی توصیه میشود که افراد با BMI بیشتر از ۳۰(یعنی افراد دچار چاقی) باشند و یا افرادی که با BMI بیشتر از ۲۷ به شرط داشتن حداقل یک اختلال مرتبط با وزن، همچون فشار خون بالا، اختلال چربی خون، دیابت نوع ۲ یا آپنه خواب مواجه باشند.
وی ادامه داد: بیشتر آمپولهای لاغری مدرن، از خانواده داروهایی هستند که با نام علمی آگونیست گیرنده GLP-۱ شناخته میشوند، این داروها با تقلید از عملکرد هورمون طبیعی «پپتید شبهگلوکاگون-۱» که در دستگاه گوارش ترشح میشود، چندین مسیر از جمله کنترل اشتها، تنظیم قندخون و تغییر عملکرد معده را مدیریت میکنند، زیرا کنترل اشتها با اثر بر مرکز کنترل اشتها در مغز، احساس سیری را افزایش و میل به غذا را کاهش میدهند، همچنین تغییر در عملکرد معده، سرعت تخلیه غذا از معده را کاهش داده و باعث میشوند فرد برای مدت طولانیتری احساس سیری کند و تنظیم قند خون با تحریک ترشح انسولین و مهار تولید گلوکاگون، سطح قند خون را در افراد مبتلا به دیابت پایدار میکنند.
این دکتر داروساز با بیان اینکه داروهای لاغری اغلب در دو دسته بندی جای میگیرند، توضیح داد: آگونیستهای تکگانه (Single Agonists) نسل کلاسیک، از جمله داروهای لاغری محسوب میشوند که تنها بر گیرنده GLP-۱ اثر میگذارند، همچنین این دسته، از داروهای بسیار شناخته شده و با سابقه هستند و اساس مدیریت چاقی مدرن محسوب میشوند، مکانیسم این دارو، تحریک گیرنده GLP-۱ در مغز (برای کاهش اشتها)، در پانکراس (برای تنظیم قند خون) و همچنین در دستگاه گوارش (برای کند کردن حرکت غذا) است و نمونههای موجود آن در ایران شامل ملیتاید (Melitide)، ویکیتاید (Vikitide)، ماسیزا (Masiza) میشوند که نحوه تزریق آنان معمولاً روزانه هر روز در یک ساعت مشخص هستند.
وی ادامه داد: دسته دیگری از داروی لاغری، شامل آگونیستهای دوگانه (Dual Agonists) نسل جدید و قدرتمند میشوند، که این داروها پیشرفتهترین دسته هستند، زیرا علاوه بر گیرنده GLP-۱، روی گیرنده GIP نیز اثر میگذارند، ترکیب این دو هورمون باعث میشود اثر کاهش وزن بسیار شدیدتر و کنترل قند خون دقیقتر باشد، مکانیسم این دارو، اثر همزمان بر دو مسیر هورمونی برای افزایش شدید حس سیری و کند کردن تخلیه معده است و نمونههای موجود آن در ایران، زیکورپا (Zicorpa) و اسپارتینا (Spartina) هستند، همچنین نحوه تزریق آن معمولاً هفتگی (یکبار در هفته) انجام میشود.
قادری اظهار کرد: در بیماران مناسب و تحت نظر پزشک، داروهای لاغری میتوانند فوایدی از جمله کاهش وزن قابل توجه، بهبود کنترل قند خون، کاهش اشتها و پرخوری، کاهش خطر برخی پیامدهای قلبی عروقی در گروههای خاص و کمک به اصلاح سبک زندگی( وقتی همراه با رژیم و ورزش استفاده شوند) داشته باشند، اما باید تأکید کرد که این داروها جایگزین تغذیه سالم و فعالیت بدنی نیستند.
وی با بیان اینکه شایعترین عوارض آمپولها و داروهای لاغریآمپول، گوارشی هستند، ادامه داد: تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، درد شکمی، نفخ، سوءهاضمه و احساس پری زودرس از جمله عوارضی هستند که معمولاً در شروع درمان یا هنگام افزایش دوز بیشتر دیده میشوند و اغلب خفیف تا متوسط هستند.
این دکتر داروساز تاکید کرد: هرچند بسیاری از افراد این داروهای لاغری را تحمل میکنند، اما برخی عوارض مهم از جمله پانکراتیت، بیماری کیسه صفرا، کمآبی و آسیب کلیه، افت قندخون، تشدید عوارض گوارشی، واکنش حساسیتی شدید، مسائل مرتبط با تیروئید و بارداری را به دنبال دارند.
وی ادامه داد: تحقیقات نشان میدهد که با وجود اینکه بخش عمده وزن از دست رفته در پی مصرف آمپولهای لاغری از چربی است، اما عدم مدیریت صحیح میتواند منجر به از دست رفتن قابل توجهی از عضله شود، همچنین برخی بررسیها نشان میدهند که حدود ۲۰ درصد تا ۵۰ درصد از کل وزنِ کم شده در طول درمان با این داروها، ممکن است از توده بدون چربی (شامل عضلات، استخوان و آب بدن) باشد.
این دکتر داروساز، بیان کرد: آمپولهای لاغری با کاهش شدید اشتها، باعث میشوند شما کالری بسیار کمی دریافت کنید، وقتی بدن با کمبود شدید انرژی مواجه میشود و پروتئین کافی دریافت نمیکند، برای تامین انرژی خود، ممکن است شروع به شکستن بافتهای عضلانی کند، از دست دادن عضله صرفاً یک مسئله زیبایی نیست، بلکه میتواند عوارضی از جمله کاهش متابولیسم (سوخت و ساز)، ضعف بدنی و خستگی، تغییر شکل بدن را به دنبال داشته باشد.
وی در ادامه گفت: خبر خوب این است که این خطر با رعایت دو اصل علمی بسیار مانند تمرینات مقاومتی، مصرف پروتئین کافی کاهش مییابد، زیرا شما نباید فقط ورزشهای هوازی (مثل پیادهروی یا دویدن) انجام دهید، تمرینات با وزنه یا تمرینات مقاومتی (مثل کار با کش یا وزنه های بدنسازی) سیگنال لازم را به بدن میفرستند تا با وجود کاهش کالری، عضلهها را حفظ کند، تمرینات مقاومتی منظم میتواند بخش بزرگی از این کاهش عضله را جبران کند، همچنین از آنجایی که آمپولهای لاغری اشتها را کم میکنند، شما احتمالاً کمتر غذا میخورید، بنابراین، هر لقمهای که میخورید باید پروتئین بالا داشته باشد، پروتئین، بلوکهای سازنده عضله هستند. باید با مشورت متخصص تغذیه، مقدار پروتئین مورد نیاز خود را که معمولاً در دوران لاغری بالاتر از حالت عادی است، محاسبه و تامین کنید.
قادری در پایان با اشاره به نکاتی در رابطه با مصرف ایمن داروهیا لاغری، خاطرنشان کرد: قبل از شروع مصرف دارو، پزشک باید مواردی همچون سابقه پانکراتیت، بیماری صفراوی، گاستروپارزی، بیماری کلیه، سابقه خانوادگی MTC یا MEN۲، داروهای همزمان بهویژه انسولین و سولفونیل اوره را بررسی کند، همچنین هنگام افزایش دوز، باید تدریجی افزایش پیدا کند و وعدههای غذایی بهتر است کوچکتر باشند و از غذاهای خیلی چرب و حجیم پرهیز شود، همچنین آب کافی مصرف شود و علائم گوارشی پایش شوند.
انتهای پیام
