علیاکبر کوششگران در سلسله جلسات که با موضوع «خراسان؛ دیدهها و شنیدهها»، در مکتب بافت مشهد برگزار شد، اظهار کرد: برای شناخت مساجد تاریخی خراسان باید از نگاه صرفا کالبدی و مذهبی به این بناها فاصله گرفت و آنها را در پیوند با زندگی اجتماعی، فرهنگ و باورهای مردم مورد بررسی قرار داد.
وی با اشاره به مفهوم انسان خراسانی، افزود: پیوند انسان خراسانی با فضاهای عمومی و محوری مساجد، بخشی از حافظه جمعی این منطقه را شکل داده است و مسجد در بسیاری از شهرها و روستاهای خراسان، فراتر از یک فضای عبادی، بخشی از ساختار اجتماعی و فضایی شهر محسوب میشود.
مدیر گروه معماری و شهرسازی دانشگاه مشهد با اشاره به چالشهای مدیریت میراث فرهنگی در کشورهای در حال توسعه، گفت: یکی از مسائل مهم، وجود نوعی پارادوکس میان دوره سنت و مفهوم مدرن میراث فرهنگی است. بخش عمدهای از مصادیق میراث فرهنگی متعلق به دورههایی پیش از شکلگیری مدرنیسم است. مفهوم «میراث فرهنگی» مفهومی مدرن است که با نگاه انسان معاصر تعریف شده است. در کشورهای در حال توسعه، این پارادوکس میان ریشههای سنتی آثار و ابزارهای مدرن مدیریت میراث فرهنگی، بهویژه در مساجد خود را نشان میدهد. در بسیاری از نقاط، ازجمله اصفهان، شاهد نوعی تقابل میان جنبه عبادی و جنبه گردشگری مساجد تاریخی هستیم؛ بهگونهای که گاهی وجه عبادی و معنوی بنا در برابر جنبه تماشایی و گردشگری آن کمرنگ میشود.
میراث ملموس بدون میراث ناملموس کامل نیست
کوششگران با تفکیک میان میراث ملموس و غیرملموس، تصریح کرد: میراث ملموس شامل مجموعه ساختههای بشر است، در حالی که میراث غیرملموس، رفتارها، باورها و شیوههای زیست را دربرمیگیرد.
مدیر گروه معماری و شهرسازی دانشگاه مشهدبا اشاره به چالش اصلی در میراث فرهنگی جهانی، خاطرنشان کرد: چالش اصلی این است که در رویکردهای موجود به میراث فرهنگی جهانی، توجه زیادی به رفتارها میشود اما در بسیاری از موارد، باورها و جهانبینیهایی که در شکلگیری یک اثر نقش داشتهاند، مورد توجه کافی قرار نمیگیرند. …
