زکریای رازی؛ روایت مردی که پدر تاریخ علم نام گرفت

امید رجبی در گفت‌وگو با ایسنا ضمن گرامیداشت روز داروساز، به شخصیت چند بعدی زکریای رازی اشاره و اظهار کرد: رازی فقط یک پزشک نبود، او شیمیدانی برجسته بود که پزشکی را با نگاه آزمایشگاهی پیش برد. شیفتگی او به شیمی باعث شد تا به کشف الکل دست یابد؛ این ماده اگرچه در ابتدا به عنوان یک ترکیب شیمیایی شناخته شد اما به زودی به یکی از ارکان اصلی داروسازی تبدیل گشت، زیرا هم خاصیت ضدعفونی‌کنندگی داشت و هم در جراحی‌ها به عنوان یک عامل بیهوشی مورد استفاده قرار گرفت.

وی افزود: از ویژگی‌های کمتر گفته‌شده درباره رازی، تلاش خستگی‌ناپذیر او در طول زندگی‌اش است. او عمر خود را صرف درمان بیماری‌های گوناگون کرد و همواره در پی ارائه نوآوری‌های تازه به جهان علم بود؛ برخی منابع احتمال می‌دهند که نابینایی او در اواخر عمر، بر اثر تماس‌های مداوم با مواد شیمیایی و بخارات سمی رخ داده باشد که خود نشان‌دهنده عمق درگیری عملی او با آزمایش‌ها و پژوهش‌های شیمیایی است.

زکریای رازی علم را از پراکنده‌گویی به نظم سیستماتیک رساند

این عضو هیأت علمی گروه داروسازی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به لقب «پدر تاریخ علم» برای زکریای رازی، خاطرنشان کرد: دلیل این جایگاه والا، فراتر از کشفیات و مهارت در  رشته‌های گوناگون بود؛ رازی نخستین کسی است که روش علمیِ سیستماتیک را به جهان پزشکی و شیمی آورد. به این معنا که او نخست تمامی میراث علمی گذشتگان را با دقت فراوان مطالعه و گردآوری کرد، سپس آنها را دسته‌بندی نمود و آزمایش‌های گذشتگان را بارها و بارها تکرار کرد تا صحت آنها را بیازماید. او پس از هر آزمایش، پرسش‌های خود را به‌صورتی شفاف مطرح می‌کرد و وقتی به پاسخی می‌رسید، آن را به زبانی گویا و قابل‌فهم در کتاب می‌نوشت تا برای نسل‌های بعد به یادگار بماند و آنها …