عسل از آن دسته خوراکیهایی است که قرنها در سفره و فرهنگ غذایی انسان جای داشته و در کنار طعم شیرین و عطر منحصربهفرد، همواره با مجموعهای از باورها درباره خواص و کاربردهایش همراه بوده است. این ماده طبیعی حاصل فرایندی پیچیده در دل کندو است؛ فرایندی که از فعالیت زنبورها و تغذیه آنها از شهد گلها آغاز میشود و در نهایت محصولی را به سفره انسان میرساند که در فرهنگهای مختلف، هم به عنوان ماده غذایی و هم در برخی کاربردهای سنتی مورد توجه بوده است.
با وجود شهرت عسل به عنوان مادهای مفید، همه آنچه درباره خواص آن گفته میشود لزوماً پشتوانه علمی ندارد و شناخت درست فواید، محدودیتهای مصرف و شرایط نگهداری آن میتواند به استفاده آگاهانهتر از این ماده غذایی کمک کند. روز عسل فرصتی است تا از یک سو نگاهی به جایگاه این محصول در تغذیه و سلامت داشته باشیم و از سوی دیگر، مسیر تولید آن و اهمیت زنبورهایی را بررسی کنیم که بدون فعالیت آنها، شیرینی عسل هیچگاه به سفره ما نمیرسید.
«طبیعی بودن» عسل به معنای بیضرر بودن آن نیست
فاطمه حامدی، دکترای تخصصی تغذیه و رژیمدرمانی از دانشگاه علوم پزشکی تبریز همزمان با ۳۱ مرداد روز ملی عسل با اشاره به ارزش تغذیهای عسل، اظهار کرد: عسل یکی از قدیمیترین مواد غذایی مورد استفاده انسان است و علاوه بر قندها، حاوی ترکیبات زیستفعالی مانند پلیفنولها و فلاونوئیدهاست، اما طبیعی بودن آن به معنای بیضرر یا دارویی بودن نیست و درباره بسیاری از ادعاهای رایج پیرامون خواص عسل، شواهد علمی کافی برای نتیجهگیری قطعی وجود ندارد.
وی افزود: یکی از بهترین شواهد علمی درباره عسل، تأثیر آن بر کاهش سرفه و برخی علائم عفونتهای تنفسی فوقانی است. مطالعات و مرورهای نظاممند نشان دادهاند که عسل میتواند شدت و دفعات سرفه، بهویژه در کودکان بالای یک سال، را کاهش داده و به بهبود خواب کمک کند، هرچند کیفیت شواهد در برخی مطالعات پایین است و عسل درمانکننده علت عفونت محسوب نمیشود.
عسل برای گلودرد؛ تسکیندهنده هست، درمانگر نه
وی ادامه داد: عسل در مورد گلودرد نیز میتواند با ایجاد پوشش روی مخاط و کاهش تحریک گلو، تا حدی اثر تسکینی داشته باشد، اما نباید آن را جایگزین درمان پزشکی در عفونتهای جدی یا باکتریایی دانست. همچنین ترکیبات موجود …
