گوشیهای هوشمند بخش جداییناپذیری از زندگی روزمره شدهاند و بسیاری از افراد روز خود را با بررسی پیامها، شبکههای اجتماعی و اخبار در این دستگاهها آغاز میکنند. با این حال، برخی پژوهشها نشان میدهد که فاصله گرفتن از صفحهنمایش در نخستین ساعت پس از بیدار شدن میتواند به شکلگیری عادتهای سالمتر و شروع آرامتر روز کمک کند.
این ایده که به «قانون یک ساعت» یا Puttering شناخته میشود، ساده است: فرد پس از بیدار شدن، تا یک ساعت سراغ تلفن همراه، رایانه یا سایر دستگاههای دارای صفحهنمایش نرود و این زمان را به فعالیتهای غیر دیجیتال اختصاص دهد.
قانون یک ساعت چیست و از کجا آمده است؟
قانون یک ساعت به این معناست که فرد در نخستین ساعت پس از بیدار شدن از خواب، استفاده از دستگاههای دیجیتال را کنار بگذارد. در این مدت میتوان به فعالیتهایی مانند نوشیدن قهوه، مطالعه کتاب یا روزنامه، انجام کارهای شخصی، پیادهروی، مدیتیشن یا برنامهریزی برای روز پرداخت.
این ایده پس از آن بیشتر مورد توجه قرار گرفت که جف بزوس، مدیرعامل سابق آمازون، در سال ۲۰۱۸ در سخنرانی خود در باشگاه اقتصادی واشنگتن درباره برنامه صبحگاهیاش صحبت کرد. بزوس گفته بود که صبحها ترجیح میدهد با آرامش روزنامه بخواند، قهوه بنوشد و زمانی را به فعالیتهایی اختصاص دهد که به استفاده از تلفن همراه یا سایر دستگاههای دیجیتال نیاز ندارند.
البته بزوس مبتکر قانون یک ساعت نیست، اما سبک زندگی او به شناختهشدن این رویکرد کمک کرد.
صفحهنمایش چگونه میتواند بر مغز تأثیر بگذارد؟
استفاده از تلفن همراه بلافاصله پس از بیدار شدن، لزوماً به معنای آسیب قطعی به مغز نیست؛ با این حال، پژوهشهای مختلف درباره پیامدهای استفاده بیش از حد از صفحهنمایش هشدار دادهاند.
برخی مطالعات، استفاده زیاد از صفحهنمایش را با مشکلاتی در زمینه توجه، یادگیری و حافظه مرتبط دانستهاند. پژوهشها همچنین درباره ارتباط استفاده افراطی از شبکههای اجتماعی با افزایش استرس، مشکلات خواب و برخی پیامدهای نامطلوب سلامت روان هشدار دادهاند.
به همین دلیل، شروع روز با هجوم مداوم پیامها، اعلانها، اخبار و محتوای شبکههای اجتماعی ممکن است فرد را از همان ساعات ابتدایی درگیر محرکهای دیجیتال کند و فرصت شروع آرام و متمرکز روز را کاهش دهد.
در واقع، مسئله اصلی فقط یک ساعت استفاده از تلفن همراه نیست؛ بلکه نوع محتوایی است که فرد در این زمان دریافت میکند. بررسی پیامهای کاری، اخبار نگرانکننده یا شبکههای اجتماعی میتواند ذهن را خیلی زود وارد چرخهای از پاسخگویی، مقایسه، نگرانی و حواسپرتی کند.
چگونه قانون یک ساعت را اجرا کنیم؟
اجرای این قانون در ابتدا ممکن است دشوار باشد، بهویژه برای افرادی که عادت دارند بلافاصله پس از بیدار شدن تلفن همراه خود را بررسی کنند. با این حال، تغییر تدریجی عادت میتواند پایبندی به آن را آسانتر کند.
یکی از مؤثرترین راهکارها، دور کردن تلفن همراه از تختخواب است. به جای اینکه گوشی را روی پاتختی قرار دهید، میتوانید آن را در فاصلهای قرار دهید که برای خاموش کردن زنگ هشدار یا بررسی اعلانها مجبور شوید از تخت خارج شوید.
استفاده از ساعت زنگدار مستقل نیز میتواند وابستگی به تلفن همراه را در زمان بیدار شدن کاهش دهد.
از سوی دیگر، بهتر است برای این یک ساعت جایگزین مشخصی داشته باشید. مطالعه کتاب یا روزنامه، نوشیدن قهوه، انجام حرکات کششی، پیادهروی کوتاه، نوشتن برنامه روزانه یا صرف صبحانه بدون تلفن همراه میتواند گزینههای مناسبی باشد.
مهمتر از همه اینکه لازم نیست این تغییر از همان روز اول کاملاً یکساعته باشد. افرادی که کنار گذاشتن تلفن همراه برای یک ساعت را دشوار میدانند، میتوانند ابتدا از ۱۵ یا ۳۰ دقیقه شروع کنند و بهتدریج این زمان را افزایش دهند.
آیا قانون یک ساعت برای همه ضروری است؟
قانون یک ساعت را نباید یک توصیه پزشکی قطعی یا نسخهای یکسان برای همه افراد در نظر گرفت. شواهد علمی درباره پیامدهای استفاده از صفحهنمایش، بهویژه استفاده بیش از حد و الگوهای ناسالم مصرف، پیچیدهتر از آن است که بتوان بر اساس آن یک قانون ثابت برای همه افراد تعیین کرد.
با این حال، ایجاد فاصله میان زمان بیدار شدن و نخستین مواجهه با صفحهنمایش میتواند برای بسیاری از افراد راهی ساده برای کاهش حواسپرتی و ایجاد یک برنامه صبحگاهی آرامتر باشد.
در نهایت، هدف این قانون حذف فناوری از زندگی نیست؛ بلکه جلوگیری از این است که تلفن همراه از همان نخستین دقایق روز، کنترل توجه فرد را در دست بگیرد. شاید یک ساعت بدون صفحهنمایش نتواند همه مشکلات ناشی از استفاده افراطی از فناوری را برطرف کند، اما میتواند نقطه شروعی ساده برای مدیریت بهتر زمان و توجه در طول روز باشد.
انتهای پیام
