داروهای روزمرهای که در خانهها نگهداری و مصرف میشوند، ممکن است به یکی از منابع مهم آلودگی آب تبدیل شوند. نتایج پژوهش جدید نشان میدهد داروهای بدون نسخه میتوانند سهم قابلتوجهی از آلودگیهای دارویی رودخانهها را تشکیل دهند و برخی از این ترکیبات به اندازهای در محیط آبی بمانند که از رودخانهها به مناطق ساحلی و در نهایت اقیانوس راه پیدا کنند.
پژوهشگران با بررسی رودخانههای اصلی در هنگکنگ دریافتند داروهای بدون نسخه در فصل بارندگی سهم بسیار زیادی از آلودگی دارویی در محیطهای آبی را دارند، در حالی که داروهای تجویزی سهم کمتری را به خود اختصاص میدهند. این یافته، توجهها را به داروهای معمولی و روزمرهای جلب میکند که بسیاری از مردم آنها را کمخطرتر از داروهای تجویزی میدانند.
کِنِث مییی-یی لئونگ، پژوهشگر و استاد دانشگاه «سیتی هنگکنگ» (CityUHK) اظهار کرد: معمولا تصور میشود داروهای تجویزی پیچیده یا محدود شده بیشترین خطر زیستمحیطی را دارند اما یافتههای این پژوهش اهمیت داروهای مصرفی روزمره خانوارها را بیشتر آشکار کرده است.
از آنجا که تاثیر داروها پس از مصرف خوراکی است، این مواد اغلب دارای ویژگیهای مولکولی هستند که امکان جابهجایی آنها در آب را فراهم میکند. همین ویژگی میتواند موجب شود بقایای دارویی در محیطهای رودخانهای حرکت، از دهانه رودخانهها عبور کنند و در نهایت وارد اقیانوس شوند که میتوانند برای اکوسیستمهای دریایی تهدید ایجاد کنند. بقایای دارویی حتی در دریاهای عمیق و مناطق دورافتاده دریایی نیز شناسایی شدهاند.
پژوهشگران اظهار کردند: آلودگی دارویی را نمیتوان فقط مشکل محلی دانست و برای مدیریت آن باید مسیر رودخانه، دهانه و سپس دریا را بهصورت یک زنجیره بههمپیوسته در نظر گرفت.
در این پژوهش، حدود ۸۰ درصد داروهای بررسی شده در محیطهای آبی دارای ویژگیهای «پایداری، تحرک و سمی» تشخیص داده شدند. پاراستامول (استامینوفن)، سیتریزین، سایمتیدین، سیتاگلیپتین و فکسوفنادین نیز به دلیل احتمال بالای پراکنده شدن در محیطهای دریایی، در گروه آلایندههای اولویتدار قرار گرفتند. نکته قابل توجه این بود که چهار آلاینده نخست، همگی داروهای بدون نسخه بودند.
پژوهشگران داروهای بدون نسخه را به دلیل دسترسی آسان و مصرف مداوم، …
