سیدمجید ظهیری، درگفتوگو با ایسنا با اشاره به جایگاه هوش مصنوعی در عرصه پژوهش، اظهار کرد: برخلاف تصور رایج، هوش مصنوعی چندان هم مصنوعی نیست؛ همانگونه که فضای مجازی نیز کاملاً مجازی و دور از واقعیت نیست. هوش مصنوعی در تعامل مستمر و رفتوبرگشتی با میلیاردها انسان شکل میگیرد؛ از کاربران میآموزد و همزمان به آنان آموزش میدهد. از همین رو، این فناوری علاوه بر آنکه ساخته دست بشر است، در شکلدهی به رفتارها، اندیشهها و روندهای علمی نیز نقش سازنده ایفا میکند و توجه به این جنبه از هوش مصنوعی اهمیت فراوانی دارد.
ظهیری با بیان اینکه هوش مصنوعی در درجه نخست یک ابزار است، افزود: همانند هر ابزار دیگری، میتوان از آن استفاده درست یا نادرست داشت. بنابراین نمیتوان صرف وجود این فناوری را مثبت یا منفی دانست، بلکه کیفیت استفاده از آن تعیینکننده آثار و پیامدهایش خواهد بود.
رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی با اشاره به سابقه سوءاستفاده از ابزارهای پژوهشی گفت: سوءاستفاده از امکانات و ابزارهای علمی موضوع تازهای نیست و پیش از ظهور هوش مصنوعی نیز وجود داشته است. همانگونه که در گذشته نیز برخی از ابزارهای پژوهشی به شکل نادرست مورد استفاده قرار میگرفتند، در آینده نیز چنین مواردی وجود خواهد داشت و نباید این مسئله را صرفاً به هوش مصنوعی نسبت داد.
ظهیری با تأکید بر نقش هوش مصنوعی در تسهیل فعالیتهای پژوهشی خاطرنشان کرد: این فناوری فرآیند تحقیق را به شکل قابل توجهی آسانتر کرده است، اما این سهولت به خودی خود نهتنها ایرادی ندارد، بلکه میتواند فرصت ارزشمندی برای پیشرفت علمی باشد.
وی در تشریح این موضوع به فعالیتهای علمی مرحوم علامه امینی اشاره کرد و گفت: در روزگاری که علامه امینی کتاب ارزشمند «الغدیر» را تألیف میکرد، برای استنساخ و دسترسی به منابع، سالها از عمر خود را صرف سفرهای طولانی و تحمل دشواریهای فراوان میکرد. اما امروز همان منابع و حتی آثار بسیار بیشتری در نرمافزارهای علمی همچون نور در اختیار پژوهشگران قرار دارد. بدون تردید این تحول، اتفاقی مبارک و زمینهساز توسعه پژوهش است و نمیتوان آن را امری منفی تلقی کرد.
رئیس پژوهشکده اسلام تمدنی با جمعبندی این مباحث تأکید کرد: نخستین نتیجه آن است که نباید از هوش مصنوعی یک تابو یا پدیده هراسآور ساخت. …
