مهرناز کردفلاحت در گفتوگو با ایسنا، در خصوص اینکه سبک شوخی در خانواده میتواند روی شخصیت و مهارتهای اجتماعی کودکان تاثیر بگذارد، گفت: سبک شوخی در خانواده فقط روی فضای خانه اثر نمیگذارد بلکه بخشی از شخصیت و شیوه ارتباطی کودک را شکل میدهد. کودک از همان سالهای اول زندگی یاد میگیرد که روابط نزدیک چگونه باید باشند. اگر شوخی در خانواده همراه با احترام و احساس امنیت باشد این پیام در ذهن او شکل میگیرد که صمیمیت با اعتماد و پذیرش همراه است، اما اگر شوخیها بیشتر بر پایه طعنه یا تحقیر باشند ممکن است کودک ناخودآگاه یاد بگیرد که در روابط نزدیک باید همیشه مراقب باشد یا ناراحتی خود را پنهان کند. این تجربهها در آینده هم ادامه پیدا میکنند.
این روانشناس افزود: کودکانی که در محیطی با شوخی سالم رشد میکنند معمولا در بزرگسالی از طنز برای کاهش تنش و حل اختلاف استفاده و در روابط اجتماعی انعطاف بیشتری دارند. همچنین بهتر میتوانند تشخیص دهند که یک شوخی از روی صمیمیت بیان شده یا در پشت آن قصد آزار و تحقیر وجود دارد. این مهارت در دوستیها، روابط عاطفی و حتی محیط کار بسیار ارزشمند است. در مقابل اگر یک کودک همیشه نقش هدف شوخی را در خانواده داشته باشد ممکن است همین نقش را در جمع دوستان هم بپذیرد. در روانشناسی این پدیده «تکرار الگوی نقش» نام دارد، یعنی فرد همان جایگاهی را که در خانواده تجربه کرده بهصورت ناخودآگاه در روابط بعدی هم تکرار و همین موضوع میتواند او را در برابر قلدری یا روابط ناسالم آسیبپذیرتر کند. البته این مسیر قطعی نیست و نقش والدین در این میان بسیار تعیینکننده است. زمانی که والدین مرز میان شوخی سالم و آزار را به فرزندان آموزش میدهند و اجازه نمیدهند تمسخر به یک الگوی رفتاری تبدیل شود در واقع از شکلگیری بسیاری از مشکلات ارتباطی در آینده پیشگیری میکنند بههمین دلیل میتوان گفت خانواده اولین جایی است که کودک قواعد نانوشته احترام شوخطبعی و مرزهای ارتباطی را یاد میگیرد و همین قواعد سالها بعد در تمام روابط او دیده خواهد شد.
خطاهای رایج در تشخیص شوخی با تمسخر
کردفلاحت در این باره که والدین چگونه تشخیص دهند که شوخیها سالم است یا به مرز تمسخر و آزار رسیده؟ گفت: در تجربه بالینی یکی از خطاهای رایج این است که والدین شوخی را با خنده …
