رضا اخلاصمند در گفتوگو با ایسنا با تشریح وضعیت منابع آب زیرزمینی استان همدان اظهار کرد: بررسی روند تغییرات سطح آب زیرزمینی در دشتهای استان نشان میدهد که طی سالهای گذشته، روند کلی سطح آب زیرزمینی عمدتاً نزولی بوده است.
وی افزود: البته سطح آب زیرزمینی در تمام سالها به یک شکل تغییر نکرده و تحت تأثیر عواملی مانند میزان بارش، شرایط اقلیمی و میزان برداشت، در برخی سالها افزایش یا کاهش داشته است، اما اگر روند بلندمدت را در نظر بگیریم، جهت کلی تغییرات نزولی است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان گفت: در دو دهه اخیر، یکی از عوامل اصلی افت سطح آب زیرزمینی این بوده که میزان برداشت از آبخوانها بیشتر از میزان تغذیه آنها بوده است. از سوی دیگر، وقوع خشکسالیهای شدید نیز باعث شده تغذیه طبیعی منابع زیرزمینی کاهش پیدا کند.
اخلاصمند با اشاره به کسری مخزن آبخوانهای استان، ادامه داد: در مجموع حدود ۶ میلیارد مترمکعب کسری تجمعی مخزن آب زیرزمینی در استان داریم که بخش قابل توجهی از آن مربوط به آبخوانهای کبوترآهنگ و قهاوند است.
وی تصریح کرد: کسری مخزن آبخوان کبوترآهنگ حدود یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون مترمکعب و کسری مخزن آبخوان قهاوند حدود یک میلیارد و ۸۵۲ میلیون مترمکعب است.
وی اضافه کرد: میزان کسری مخزن در این دو آبخوان هم به دلیل افت قابل توجه سطح آب و هم به دلیل وسعت آنهاست؛ چراکه این دو آبخوان از نظر وسعت نسبت به برخی آبخوانهای دیگر استان قابل توجه هستند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان درباره تفاوت شرایط آبخوانها نیز گفت: برای مقایسه وضعیت آبخوانها فقط نمیتوان به افت سطح آب توجه کرد، بلکه متغیرهای مختلفی مانند میزان تغذیه، میزان تخلیه، ضریب ذخیره آبخوان و میزان تأثیرپذیری آن از بارش و جریانهای سطحی باید مورد توجه قرار گیرد.
اخلاصمند افزود: برخی آبخوانها وابستگی بیشتری به بارش و جریانهای سطحی دارند. برای مثال آبخوانهای تویسرکان و همدان-بهار از این نظر تأثیرپذیری بیشتری دارند و به همین دلیل واکنش آنها به دورههای ترسالی و خشکسالی نیز متفاوت است.
وی ادامه داد: در دوره ترسالی مانند سال ۱۳۹۸، جبران افت سطح آب در آبخوانهایی که تأثیرپذیری بیشتری از بارش دارند بهتر اتفاق افتاد، اما همین آبخوانها در دورههای خشکسالی نیز میتوانند افت بیشتری را تجربه کنند.
اخلاصمند درباره وضعیت بارش استان نیز اظهار کرد: در حال حاضر ۱۲ ایستگاه تبخیرسنجی و ۱۶ ایستگاه بارانسنجی فعال تحت نظر شرکت آب منطقهای همدان وجود دارد و از ابتدای مهرماه ۱۴۰۴ تا ۲۶ مردادماه سال جاری، ۳۲۴.۴ میلیمتر بارش ثبت شده است.
وی افزود: میزان بارش در مدت مشابه سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ برابر با ۲۸۵.۱ میلیمتر و میانگین بلندمدت ۳۴۲ میلیمتر بوده است؛ بنابراین بارش امسال نسبت به سال گذشته افزایش داشته، اما همچنان از میانگین بلندمدت کمتر است.
اخلاصمند تأکید کرد: افزایش بارش نسبت به سال گذشته به تنهایی به معنای جبران کسری مخزن نیست، زیرا میزان تغذیه آبخوان به عواملی مانند نوع و شدت بارش، میزان نفوذ آب، شرایط زمین و میزان برداشت بستگی دارد.
وی با تأکید بر اینکه مسئله آب زیرزمینی یک مسئله بلندمدت است، گفت: وقتی روند گذشته را بررسی میکنیم، مشخص است که ادامه برداشت بیشتر از تغذیه طبیعی آبخوانها نمیتواند پایدار باشد.
اخلاصمند بیان کرد: استان همدان در اقلیم نیمهخشک قرار دارد و بخش مهمی از اقتصاد استان به کشاورزی وابسته است. کشاورزی نیز نیازمند آب است و با توجه به محدودیت بارندگی، بخش قابل توجهی از نیاز آبی از منابع زیرزمینی تأمین میشود.
اخلاصمند خاطرنشان کرد: در صورت ادامه روند فعلی، کسری مخزن و افت سطح آب زیرزمینی میتواند افزایش پیدا کند و پیامدهایی مانند فرونشست زمین، ایجاد فروچاله و کاهش کیفیت آب را به همراه داشته باشد.
انتهای پیام
