همان یک جمله، مرا برای لحظهای به فکر فرو برد؛ مگر میشود کسی را نشناخت و با این همه صبر و حوصله پای حرفهایش نشست؟ مگر میشود درد و دغدغه آدمی را که حتی چهرهاش را نمیبینی، اینگونه جدی گرفت؟ آن زن شاید از سر نگرانی، اضطراب یا حتی در لحظهای که احساس کرده بود دیگر پناهی ندارد، شماره ۱۴۸۰ را گرفته بود؛ اما حالا میدانست آن سوی خط، کسی هست که قرار نیست عجله کند و تماس را به پایان برساند.
اینجا قرار نیست کسی قضاوتش کند، نظر شخصیاش را به او تحمیل کند یا حرفهایش را برای دیگری بازگو کند. قرار است فقط شنیده شود، شنیده شدنی از جنس صبوری و اعتماد. شاید مسئلهای که با خود آورده، همان لحظه حل نشود، اما دستکم میداند صدایی آن سوی خط هست که با جان و دل به حرفهایش گوش میدهد و متناسب با دغدغه و شرایطش، راهکاری علمی و تخصصی پیش پایش میگذارد. شاید گاهی تمام چیزی که یک انسان خسته نیاز دارد، همین باشد، کسی که نجاتش نمیدهد، اما کمک میکند خودش راه نجات را پیدا کند.
امروز سری به مرکز مشاوره علامه امینی تبریز، محل پاسخگویی خط ۱۴۸۰ بهزیستی زدم، بیشتر از هر چیز، کنجکاو بودم بدانم خطی که در روزهای جنگ، بیش از همیشه مورد توجه و مراجعه مردم قرار گرفته بود، در پشت صحنه چه ساختاری دارد و چه کسانی پاسخگوی صداهایی هستند که گاهی از دل نگرانی، اضطراب و تنهایی به آن سوی خط میرسند.
هرچند فرصت گفتوگو با بسیاری از مشاوران را نداشتم، چرا که بیشترشان در همان لحظه مشغول پاسخگویی به تماسها بودند، اما چیزی که بیش از همه توجهم را جلب کرد، آرامش چهرههایشان بود. آرامشی که شاید بخشی از آن، لازمه همین حرفه باشد، چرا که چگونه میتوان به آدمی که در اوج نگرانی و آشفتگی به دنبال یک پناه میگردد، آرامش هدیه داد، اگر خودت آرام نباشی؟
اینجا افرادی نشستهاند که شاید هرگز چهره فرد آن سوی خط را نبینند، نامش را ندانند و از زندگیاش چیزی جز چند دقیقه درد دل نشنوند، اما باید آنقدر آرام و صبور باشند که بتوانند بخشی از این آرامش را از پشت یک تلفن، به زندگی انسانی دیگر منتقل کنند.
در گفتوگوی کوتاهی که با کارکنان مرکز داشتم، تقریباً همه بر یک موضوع تأکید داشتند، بخش قابلتوجهی از تماسهای خط ۱۴۸۰ به اختلافات و مسائل خانوادگی، کودکان و نوجوانان اختصاص دارد، از چالشها و تعارضات میان زوجین گرفته تا اختلافات میان اعضای خانواده و مشکلاتی که آرامش خانه را تحت تأثیر قرار میدهد. به گفته کارکنان، در مقابل، تماسهای مرتبط با اضطراب و افسردگی سهم کمتری از تماسهای این خط را به خود اختصاص میدهد.
مشاوره آنلاین در آستانه ورود به مراکز مشاوره بهزیستی
سیدحسن موسویچلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور در گفتوگو با ایسنا با اشاره به نقش خط ۱۴۸۰ در شرایط جنگ اظهار کرد: این خط فرصتی برای مردم بود تا بهصورت شبانهروزی و رایگان با یک خط متعلق به دولت تماس بگیرند و مسائل و مشکلات خود را مطرح کنند. خط ۱۲۳ اورژانس اجتماعی نیز در این شرایط در مسیر اعتمادسازی مردم نقش داشت.
وی افزود: سازمان بهزیستی در این شرایط تلاش کرد خدمات خود را صرفاً به افراد تحت پوشش محدود نکند، چرا که در چنین شرایطی موظف بودیم در کنار مردم باشیم و دسترسی آنان به خدمات مورد نیاز را تسهیل کنیم.
معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی کشور با تأکید بر ضرورت توسعه خدمات مشاوره از راه دور گفت: صدای مشاور و مراکز مشاوره را تقویت میکنیم، چرا که معتقدیم خدمات از راه دور میتواند دسترسی مردم به خدمات تخصصی را افزایش دهد.
وی از فراهم شدن مقدمات صدور مجوز ارائه خدمات مشاوره آنلاین توسط مراکز مشاوره خبر داد و گفت: مکاتبات و جلسات مربوط به این موضوع با وزارت امور اقتصادی و دارایی و درگاه ملی صدور مجوزها انجام شده و با بارگذاری سامانه، مراکز مشاوره نیز میتوانند از این ظرفیت استفاده کنند.
موسویچلک با اشاره به فعالیت حدود سه هزار مرکز مشاوره خصوصی در کشور خاطرنشان کرد: این مراکز نیز میتوانند با دریافت مجوزهای لازم، خدمات مشاوره آنلاین ارائه دهند و به این ترتیب ظرفیت ارائه خدمات از راه دور افزایش یافته و دسترسی مردم به خدمات مشاورهای تسهیل خواهد شد.
اختلافات زوجین؛ بیشترین موضوع تماس با خط ۱۴۸۰
ایرج سلطانی از کارشناسان خط ۱۴۸۰ بهزیستی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه بخش قابلتوجهی از تماسهای این خط به آسیبهای اجتماعی و مشکلات خانوادگی اختصاص دارد، گفت: در صورت آزاد بودن خطوط، تماسگیرنده بهصورت مستقیم به مشاور متصل میشود و میتواند مسائل و دغدغههای خود را مطرح کند.
وی با بیان اینکه بیشتر مشکلات خانوادگی مطرحشده در تماسها مربوط به روابط زوجین است، اظهار کرد: دخالت اطرافیان، اختلافات و موضوعات شخصیتی از جمله مواردی است که در بسیاری از این مشکلات دیده میشود. برخی افراد با اختلالات شخصیتی، وابستگی فردی، بدبینی و شکاکیت، اختلالات هیجانی و رفتاری مواجه هستند و در کنترل هیجانات خود مشکل دارند.
سلطانی ادامه داد: در برخی موارد، فرد نمیتواند از همسر خود حمایت و دفاع کند، مسئولیتپذیری کافی ندارد یا با بیشفعالی و سایر اختلالات رفتاری مواجه است و در مجموع، بخش قابلتوجهی از مشکلات خانواده میتواند از چنین مسائلی نشأت بگیرد.
وی افزود: روانشناس بر اساس توضیحاتی که فرد در تماس تلفنی ارائه میدهد، میتواند تشخیص دهد که آیا فرد با اختلال شخصیتی مواجه است و نیاز به درمان دارد یا خیر. در برخی موارد نیز لازم است فرد علاوه بر دریافت مشاوره، تحت دارودرمانی قرار گیرد تا نسبت به مشکل خود آگاهی بیشتری پیدا کند و بتواند از تشدید اختلافات و درگیریهای خانوادگی جلوگیری کند.
کارشناس خط ۱۴۸۰ بهزیستی همچنین با اشاره به ارائه خدمات حضوری در مرکز مشاوره علامه امینی تبریز، گفت: در طبقه پایین این مرکز، خدمات مشاوره حضوری با حداقل هزینه ارائه میشود تا افراد بتوانند مشکلات خود را پیگیری و برای حل آنها اقدام کنند. حتی پرداخت مبلغی جزئی برای دریافت خدمات مشاوره میتواند موجب شود فرد احساس کند برای حل مشکل خود هزینه کرده و در نتیجه، پیگیری بیشتری برای رفع آن داشته باشد.
وی با بیان اینکه به اعتقاد شخصی من، خدمات حوزه سلامت روان نیازمند یک نظام جامعتر است، تأکید کرد: باید مراکزی شکل بگیرد که در قالب یک کلینیک جامع روانشناسی و روانپزشکی، امکانات مختلف مورد نیاز افراد را در اختیار آنها قرار دهد، بهگونهای که خدمات روانشناسی، روانپزشکی و دارودرمانی در کنار یکدیگر ارائه شود.
سلطانی ادامه داد: جامعه به چنین مراکزی نیاز دارد، چرا که بسیاری از افراد توان مالی کافی برای دریافت خدمات تخصصی ندارند و در نتیجه، روند درمان و پیگیری مشکلات خود را بهصورت نیمهکاره رها میکنند. این مسئله میتواند در ادامه به افزایش اختلافات خانوادگی، طلاق و آسیبهای اجتماعی منجر شود.
۹۰ درصد تماسهای خط ۱۴۸۰ از سوی بانوان است
وی خاطرنشان کرد: اگر خدمات روانشناسی، روانپزشکی و دارودرمانی بهصورت جامع و در کنار یکدیگر ارائه شود، میتوان امیدوار بود بخش قابلتوجهی از مشکلات افراد و خانوادهها برطرف شود و به اعتقاد من، شاید بتوان تا ۵۰ درصد از این مسائل را از این طریق حل کرد.
کارشناس خط ۱۴۸۰ بهزیستی، درباره امکان انتخاب مشاور بر اساس جنسیت گفت: اگر خانمی در زمان تماس تمایل نداشته باشد با مشاور آقا صحبت کند یا با او احساس راحتی نداشته باشد، میتواند به خطوطی که مشاوران خانم در آنها پاسخگو هستند، متصل شود.
سلطانی با اشاره به ترکیب تماسگیرندگان خط ۱۴۸۰ اظهار کرد: حدود پنج تا ۱۰ درصد تماسگیرندگان را آقایان و حدود ۹۰ درصد را بانوان تشکیل میدهند.
به گزارش ایسنا، در مرکز مشاوره علامه امینی تبریز، ۱۵ مشاور بهصورت شبانهروزی و ۲۴ ساعته در حال پاسخگویی به تماسهای مردمی و ارائه خدمات مشاورهای درباره مسائل و مشکلات مختلف هستند.
انتهای پیام
