ماما را شاید بتوان یکی از آشناترین چهرههای نظام سلامت برای زنان دانست، اما نقش او بسیار فراتر از همراهی مادر در اتاق زایمان است. ماماها در بسیاری از مراحل زندگی زنان، از مراقبتهای پیش از بارداری و دوران بارداری تا پس از زایمان، سلامت جنسی و باروری و آموزش و مشاورههای مرتبط با سلامت زنان، در خط مقدم ارائه خدمات قرار دارند، نقشی که در نظام مراقبتهای اولیه سلامت، بیش از آنکه به درمان محدود باشد، بر پیشگیری، آموزش و تشخیص بهموقع استوار است.
بخشی از این خدمات در مراکز بهداشت و با هدف پیشگیری و شناسایی زودهنگام بیماریها ارائه میشود؛ از مراقبتهای دوران بارداری و پس از زایمان گرفته تا خدمات مرتبط با سلامت باروری و غربالگریهایی که میتوانند در تشخیص بهموقع برخی بیماریها نقش داشته باشند. اهمیت این خدمات زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم بسیاری از بیماریها، در صورت شناسایی در مراحل اولیه، امکان مدیریت و درمان مؤثرتری دارند. برای نمونه، سازمان جهانی بهداشت بر نقش غربالگری در شناسایی ضایعات پیشسرطانی دهانه رحم و درمان آنها پیش از پیشرفت بیماری تأکید دارد.
از سوی دیگر، یکی از مهمترین مقاطع فعالیت ماما، دوران بارداری و تولد نوزاد است؛ دورهای که مادر علاوه بر مراقبتهای جسمی، به حمایت، آموزش و ارتباط مؤثر با تیم مراقبت نیاز دارد. در همین چارچوب، مدلهای مراقبت مامایی بر تداوم ارتباط مادر با ماما و مراقبت فردمحور در طول بارداری، زایمان و دوره پس از زایمان تأکید دارند؛ رویکردی که سازمان جهانی بهداشت نیز آن را در بهبود تجربه مادر و پیامدهای سلامت مادر و نوزاد مؤثر میداند.
با این حال، بسیاری از زنان هنوز شناخت کاملی از گستره خدمات مامایی و ظرفیتهای موجود در مراکز بهداشتی ندارند؛ موضوعی که ضرورت آگاهیرسانی درباره خدمات قابل دریافت از ماما، اهمیت مراجعه منظم و نقش مراقبتهای پیشگیرانه در سلامت زنان را بیش از پیش نمایان میکند.
فاطمه علیزاده، کارشناس مامایی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به نقش مامای همراه در دوران بارداری، اظهار کرد: نقش مامای همراه در این دوران، حمایت روحی و روانی از مادر باردار است، چرا که مامای همراه در فرآیند زایمان، هیچگونه نقش یا مداخله پزشکی ندارد.
این کارشناس مامایی …
