به گزارش ایسنا، امضای «توافق دفاعی مشترک مکه» میان عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه را نمیتوان صرفاً یک توافق نظامی میان سه کشور دانست. اهمیت این توافق بیش از آنکه در شمار نیروها، تجهیزات نظامی یا حتی تعهد متقابل اعضای آن خلاصه شود، در تصویری است که از مسیر احتمالی تحولات امنیتی خاورمیانه در سالهای پیشرو ارائه میکند؛ مسیری که در آن کشورهای منطقه، در کنار تداوم روابط امنیتی با قدرتهای فرامنطقهای، به دنبال ایجاد سازوکارهای مستقلتر برای مدیریت تهدیدات و تأمین امنیت خود هستند.
این توافق در مکه و در شرایطی امضا شده است که منطقه خاورمیانه طی حدود ۱۵ ماه گذشته دو جنگ مستقیم را علیه ایران تجربه کرده است؛ جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ و سپس جنگی که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران آغاز شد و بعد از چندین دهه به یک رویارویی گستردهتر در سطح منطقهای انجامید؛ چرا که علاوه بر ایران و رژیم صهیونیستی و آمریکا، پایگاهها و منافع نظامی ایالات متحده در کشورهای منطقه و مسیرهای انرژی و کشتیرانی را نیز در معرض پیامدهای مستقیم جنگ قرار داد.
در چنین شرایطی، توافق مکه را باید بخشی از یک روند بزرگتر و تلاشی برای شکل دادن به یک معماری امنیتی جدید در خاورمیانه دید؛ معماری که هنوز نه جایگزین کامل نظم آمریکایی حاکم بر منطقه شده و نه از آن جداست، اما نشانههای حرکت به سمت چندلایه و منطقهایشدن آن هر روز آشکارتر میشود.
روز گذشته توافق مذکور توسط سران سه کشور عربستان سعودی، ترکیه و جمهوری اسلامی پاکستان به امضا رسید؛ توافقی که نشان میدهد سه کشور با در نظر داشتن منافع مستقل خود، محتاطانه به سوی نوعی بازدارندگی جمعی در پاسخ به تحولات سیاسی، امنیتی ماههای اخیر حرکت میکنند.
پیمان مکه؛ یک توافق جدید قائم بر روابط قدیمی
مهمترین بند این توافق تصریح میکند که حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر کدام از آنها تلقی خواهد شد. توافق مکه همچنین بر تقویت همکاریهای دفاعی، بازدارندگی مشترک، همکاری در صنایع دفاعی و مقابله با تروریسم تأکید دارد و حق دفاع مشروع مطابق ماده ۵۱ منشور سازمان ملل را مورد تأکید قرار میدهد. در عین حال، جزئیات اجرایی مربوط به اینکه هر کشور در صورت حمله به عضو دیگر دقیقاً چه اقدام نظامی الزامآوری باید انجام …
