شبنم مشحونی، در گفتوگو با ایسنا، روانشناسی زرد را اینگونه تعریف کرد: روانشناسی زرد به مجموعهای از مطالب، توصیهها و آموزشهایی گفته میشود که با استفاده از مفاهیم روانشناسی، اما بدون پشتوانه علمی کافی یا با تحریف یافتههای پژوهشی، تلاش میکنند راهحلهای ساده، سریع و قطعی برای مسائل پیچیده روان انسان ارائه دهند.
وی افزود: هدف چنین محتواهایی در بسیاری از موارد، بیش از آنکه ارتقای سلامت روان باشد، جذب مخاطب، جلب توجه یا افزایش فروش است و به همین دلیل ممکن است محتوایی که از نظر ظاهری روانشناختی و تخصصی به نظر میرسد، در واقع فاقد مبنای علمی قابل اتکا باشد. این نوع محتوا میتواند بر نگرش افراد نسبت به سلامت روان، روابط و تصمیمگیریهای زندگی تأثیر منفی بگذارد.
وی کاهش اعتماد به روانشناسی علمی، به تأخیر افتادن روند درمان، ایجاد احساس گناه و سرزنش خود، شکلگیری انتظارات غیرواقعبینانه و گسترش اطلاعات نادرست را از جمله آسیبهای روانشناسی زرد عنوان کرد.
مشحونی ادامه داد: جامعهای که بیش از روانشناسی مبتنی بر شواهد به محتوای زرد تکیه کند، با افزایش باورهای نادرست درباره سلامت روان، کاهش مراجعه به متخصصان، اتلاف زمان و هزینه و در نهایت افت کیفیت سلامت روان عمومی مواجه خواهد شد. ترویج سواد روانشناختی، مراجعه به منابع علمی معتبر و دریافت خدمات از متخصصانی که صلاحیت حرفهای دارند، از مهمترین راهکارهای پیشگیری از آسیبهای ناشی از روانشناسی زرد است.
نوجوانان و جوانان در معرض آسیب بیشتری قرار دارند
وی با بیان اینکه روانشناسی زرد میتواند اقشار مختلف جامعه را تحت تأثیر قرار دهد، اظهار کرد: با این حال، نوجوانان و جوانان به دلیل استفاده بیشتر از شبکههای اجتماعی و قرار داشتن در دوره هویتیابی، میتوانند بیش از سایر گروهها در معرض تأثیرات این محتوا قرار گیرند. محتواهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی میتوانند بر اعتماد به نفس، سبک زندگی، نگرش نسبت به خود و دیگران و حتی تصمیمهای این گروه سنی تأثیر بگذارند.
وی ادامه داد: افرادی که با مشکلات روانی مانند وسواس یا افسردگی مواجه هستند نیز ممکن است به دلیل تمایل به پیدا کردن سریع راهحل، بیشتر به چنین محتواهایی مراجعه کنند. همچنین افرادی که سواد روانشناختی پایینتری دارند، ممکن …
