به گزارش ایسنا، اگر چه همه پژوهشهای جمعیتی از حرکت ایران به سمت سالمندی حکایت دارند اما پرسش اساسی این است که این روند با چه سرعتی رخ خواهد داد و آینده جمعیت ایران چگونه رقم خواهد خورد؟ پژوهشی با عنوان مطالعه ساختار سنی و وضعیت سالمندی استانهای کشور در افق ۱۴۳۰ که توسط دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور انجام شد، نشان میدهد کاهش باروری تنها به معنای تولد کمتر کودکان نیست بلکه میتواند ساختار سنی کشور را دگرگون کند و سرعت ورود ایران به مرحله سالمندی را افزایش میدهد. در حقیقت آنچه آینده ایران را تحت تأثیر قرار میدهد فقط کاهش جمعیت نیست بلکه تغییر ترکیب جمعیت و افزایش سهم سالمندان در برابر کاهش جمعیت در سنین فعالیت است.
در گزارش قبلی با عنوان گزارش «ایران سریعتر از پیشبینیها پیر میشود» به بررسی سه سناریوی محتمل برای آینده سالمندی ایران پرداختیم و در این گزارش فرصت محدود باقی مانده پیش روی ایران برای برنامهریزی در حوزه سالمندی و فرزندآوری پیش از بسته شدن پنجره جمعیتی میپردازیم.
بررسیهای این پژوهش نشان میدهد هرچه نرخ باروری پایینتر باقی بماند سهم کودکان و نوجوانان در هرم سنی جمعیت کاهش یافته و در مقابل نسبت سالمندان افزایش مییابد به همین دلیل، پژوهشگران تأکید میکنند که استمرار نرخ باروری در حدود ۱.۳ فرزند به ازای هر زن میتواند فرآیند سالمندی را با سرعتی بیش از برآوردها پیش ببرد و زمان بروز بسیاری از پیامدهای اقتصادی و اجتماعی را جلوتر بیندازد.
یکی از مفاهیم این پژوهش "پنجره جمعیتی" است یعنی دورهای که در آن سهم جمعیت در سن کار از سایر گروههای سنی بیشتر است و کشور میتواند از این ظرفیت برای رشد اقتصادی، افزایش بهرهوری و توسعه استفاده کند اما ادامه روند کنونی باروری به تدریج این پنجره را میبندد و با افزایش سهم سالمندان و کاهش جمعیت فعال، نسبت افراد نیازمند حمایت به جمعیت شاغل افزایش مییابد و این وضعیت میتواند بر توان اقتصادی خانوادهها، درآمدهای دولت و توان نظامهای بیمه و بازنشستگی اثر مستقیم بگذارد.
نتایج پژوهش نشان میدهد سالمندی جمعیت صرفاً به افزایش تقاضا برای خدمات درمانی محدود نمیشود. افزایش تعداد سالمندان به معنای رشد نیاز به خدمات مراقبتی، توانبخشی، مراقبت در منزل، مناسبسازی …
