واردات بیش از نیاز، بازار حبوبات را اشباع کرد
رئیس انجمن حبوبات ایران با بیان اینکه انجمن در حال حاضر با چند مشکل جدی مواجه است که انتظار داریم این مسائل از طریق رسانهها به گوش مسئولان برسد، به وضعیت تولید داخلی اشاره و اظهار کرد: طی دو سال گذشته از نظر برداشت محصولات حبوبات مشکل جدی نداشتهایم و سال زراعی خوبی را پشت سر گذاشتهایم. یکی از سالهایی که در تولید لوبیا چیتی با مشکل مواجه شدیم، سال زراعی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ بود، اما در دو سال اخیر برداشت مناسبی داشتهایم. در کنار تولید مناسب داخلی، میزان واردات نیز بیش از حد معمول بوده است. البته واردکننده حرفهای، بازار را میشناسد و میداند چه زمانی و چه مقدار کالا وارد کند، اما بخشنامه مرتبط با رفع تعهد ارزی صادرکنندگان موجب شد حجم واردات افزایش یابد و کالا بیش از نیاز وارد کشور شود.
به گفته وی، تولید داخلی حبوبات حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار تن است و سالانه حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تن نیز واردات انجام میشود. در مجموع مصرف سالانه کشور حدود ۹۰۰ تا ۹۵۰ هزار تن برآورد میشود و سرانه مصرف حبوبات نیز حدود ۹ تا ۱۰ کیلوگرم است. در ماههای اخیر واردات بیش از نیاز معمول انجام شده و همین موضوع موجب شده است بازار از کالا اشباع شود.
کشاورزان در معرض زیان قرار گرفتهاند
رئیس انجمن حبوبات ایران با بیان اینکه نگرانی اصلی انجمن در شرایط فعلی وضعیت کشاورزان است، گفت: نباید صرفاً از پایین بودن قیمت برای مصرفکننده خوشحال باشیم، زیرا اگر کشاورز امسال متضرر شود، ممکن است سال آینده محصول دیگری بکارد و در نتیجه کشور با کمبود و جهش قیمت مواجه شود. برای نمونه، اگر کشاورز سال گذشته لوبیا چیتی را حدود ۳۰۰ هزار تومان فروخته و این محصول با قیمت بالاتری به مصرفکننده رسیده است، امسال با توجه به افزایش هزینههای تولید و تورم، طبیعی است که انتظار قیمت بالاتری داشته باشد؛ اما در شرایط فعلی قیمت لوبیا چیتی داخلی حتی کاهش یافته است.
لپهچی گفت: هزینههای بستهبندی، سلفون و سایر نهادهها نیز افزایش یافته است، اما کشاورز در بسیاری موارد مجبور است محصول خود را با قیمت پایین بفروشد، زیرا به نقدینگی برای تهیه بذر، سموم، آمادهسازی زمین و آغاز کشت بعدی نیاز دارد. واردکننده ممکن است بتواند کالای خود را شش یا هشت ماه در انبار نگه دارد و هزینههای مربوط را نیز پرداخت کند، اما کشاورز چنین امکانی ندارد. به همین دلیل در شرایط اشباع بازار، بیشترین فشار متوجه تولیدکننده داخلی میشود.
رئیس انجمن حبوبات ایران با اشاره به تجربه سالهای گذشته اظهار کرد: این وضعیت مشابه اتفاقی است که در برخی محصولات کشاورزی از جمله پیاز و سیبزمینی رخ میدهد؛ یک سال قیمت محصول بهشدت کاهش مییابد و کشاورز متضرر میشود، در نتیجه سال بعد از کشت آن محصول صرفنظر میکند و بازار با کمبود و افزایش قیمت مواجه میشود. سال ۱۴۰۲ نیز تجربه مشابهی در برخی انواع لوبیا داشتیم؛ محصول روی دست کشاورز ماند و سال بعد برخی تولیدکنندگان الگوی کشت خود را تغییر دادند. اگر امسال نیز به دلیل وفور کالا و کاهش قیمت، کشاورزان آسیب ببینند، احتمال دارد سال آینده دوباره با کاهش تولید برخی انواع حبوبات مواجه شویم.
بخشنامههایی که موجب واردات خارج از نیاز بازار میشوند، مورد بازنگری قرار گیرند
وی ادامه داد: انجمن از طریق مکاتبه با دستگاههای مسئول در تلاش است نسبت به پیامدهای این وضعیت هشدار دهد و یکی از درخواستهای ما این است که بخشنامههایی که موجب واردات خارج از نیاز بازار میشوند، مورد بازنگری قرار گیرند.
واردات به مسیرهای شمالی منتقل شد
رئیس انجمن حبوبات ایران در بخش دیگری از سخنان خود درباره تأثیر شرایط منطقه و محدودیتهای دریایی بر واردات گفت: در چند ماه گذشته، اعضای انجمن بخشی از واردات خود را به سمت مرزهای شمالی و مسیرهای زمینی کشورهای همسایه منتقل کردهاند. با این حال، به دلیل تنوع مبادی وارداتی، کمبودی در بازار حبوبات وجود ندارد. برای مثال عدس هم از کانادا و هم از روسیه تأمین میشود و در شرایط فعلی سهم بیشتری از واردات به سمت روسیه و مسیرهای شمالی سوق پیدا کرده است.
تا پایان سال نگرانی از کمبود حبوبات نداریم
رئیس انجمن حبوبات ایران با اشاره به موجودی فعلی بازار گفت: کالا به میزان کافی در بنادر، گمرکات و انبارهای واردکنندگان موجود است و در حال حاضر هیچ نگرانی از بابت تأمین حبوبات وجود ندارد. با توجه به اینکه در نیمه دوم سال و با خنکتر شدن هوا مصرف حبوبات افزایش پیدا میکند، واردات همچنان ادامه خواهد داشت. همچنین با نزدیک شدن به ماههای پایانی سال، بخشی از محصول داخلی مصرف میشود و نیاز به واردات افزایش خواهد یافت.
لپهچی پیشبینی کرد که در پنج تا شش ماه آینده بازار با مشکل جدی در تأمین مواجه نشود و گفت: برآورد ما این است که تا پایان سال از نظر موجودی حبوبات و حتی تأمین نیاز دورههایی مانند ماه رمضان مشکلی وجود نخواهد داشت. افزایش هزینههای حملونقل پیش از این اثر خود را بر قیمت بازار گذاشته است و قیمتهای فعلی تا حدی بازتاب همین افزایش هزینههاست.
مطالبه ۴۵ تا ۵۰ میلیون دلاری واردکنندگان
رئیس انجمن حبوبات ایران در ادامه به موضوع مطالبات ارزی واردکنندگان اشاره کرد و گفت: مجموع معوقات ارزی فعالان این حوزه حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیون دلار برآورد میشود. در گذشته واردکننده کالا را وارد میکرد و پس از طی فرآیندهای مربوط در صف تخصیص ارز قرار میگرفت، اما با تغییر سیاستهای ارزی، بخشی از کالاهایی که قبلاً وارد، تأمین و حتی مصرف شده بود، بدون تعیین تکلیف منابع ارزی باقی ماند. نمیتوان پس از ورود و مصرف کالا بهسادگی اعلام کرد که ارز مربوط به آن پرداخت نمیشود. رقم حدود ۵۰ میلیون دلار در مقایسه با ابعاد بودجه کشور رقم بزرگی نیست، بهخصوص اینکه حبوبات جزو کالاهای ضروری و مورد مصرف دهکهای پایین درآمدی است.
وی ادامه داد: براساس پیگیریهای انجامشده، موضوع پرداخت این مطالبات نیازمند انجام حسابرسی است و انتظار میرود پس از تکمیل حسابرسیها امکان پیشبینی و پرداخت آن در چارچوب بودجه فراهم شود.
رئیس انجمن حبوبات ایران تأکید کرد: تصمیمات اقتصادی ممکن است در مجموع ضروری و حتی مثبت باشند، اما هنگام اجرای آنها باید خسارت واردشده به فعالان اقتصادی نیز دیده شود. نمیتوان با یک بخشنامه، تعهدات ایجادشده قبلی را نادیده گرفت؛ حقوق واردکنندگان و تولیدکنندگان و موضوع حقالناس نیز باید در تصمیمگیریها مورد توجه قرار گیرد.
ادامه دارد
