در این فاجعه و جنایت جنگی، ۵۱ تن شهید و ۲۸۰۰ تن مصدوم شدند که بیشتر قربانیان، کودکان، زنان و سالخوردگان بودند. حملات شیمیایی عراق به این روستا در روز بعد (۱۲ مرداد) نیز ۳۸ شهید و ۱۵۰ مصدوم برجای گذاشت. ارتش عراق در این روز جنوبغربی ارومیه را هم آماج حملات شیمیایی قرار داد که بر اثر آن دهها نفر قربانی شدند.
حمله شیمیایی عراق به روستای «شیخ عثمان» آخرین حمله به مناطق غیرنظامی و شهروندان ایران بود، اما حملات مداوم به غیرنظامیان «کُرد»عراق همچنان ادامه داشت. عراق در روز ۱۵ مرداد ۱۳۶۷ قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفت. با این حال، در سوم شهریور ۱۳۶۷ ارتش این کشور شهر «زاخو» و روستاهای اطراف آن واقع در کردستان عراق را با دهها فروند هواپیما، هدف بمبهای و راکتهای شیمیایی حامل عوامل سیانور و اعصاب قرار داد که بر اثر آن ۴۱ تن شهید و ۵۰۰ تن مصدوم شدند. همچنین در این روز، آخرین بمب شیمیایی ارتش عراق در اطراف هویزه و آخرین گلوله آن نیز بین منطقه جفیر و پادگان حمید بر زمین نشست.
به ظاهر این آخرین باری بود که عراق از سلاحهای ممنوعه کشتار جمعی استفاده میکرد، اما آثار جنایات شیمیایی حکومت بعث عراق به رغم پایان حملات، سالیان درازی است که دامنگیر قربانیان و فرزندان آنها (به دلیل آثار مخرب مواد شیمیایی بر ژنتیک) و محیط زیست شده است.
مروری بر جنایتهای شیمیایی رژیم بعث عراق
رژیم بعث عراق در طول جنگ تحمیلی بارها با استفاده از سلاحهای شیمیایی علیه رزمندگان اسلام و مردم شهرها بیش از پیش خوی تجاوزگریاش را نشان داد.
عراق در روز ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، تهاجم سراسری خود را از سه جبهه آغاز کرد. مرکز ثقل این تهاجم جبهه جنوب بود. در آن زمان، ارتش عراق، دارای مشخصات توانایی تهاجمی جنگافزارهای شیمیایی به شرح زیر بود:
۱- توانایی حفاظتی و رفع آلودگی، وسایل حفاظتی انفرادی – یگانی برای کلیه پرسنل در داخل خودروهای زرهی، وجود گروهان شیمیایی و رفع آلودگی در لشکرهای رزمی.
۲- داشتن مناسبات تجاری درازمدت با شوروی که بزرگترین تدارککننده جنگافزارهای شیمیایی مورد نیاز عراق بود.
۳- داشتن مناسبات تجاری با غرب از جمله انگلستان، هلند، آلمان غربی و آمریکا به منظور خرید مواد شیمیایی و تجهیزات حفاظتی مورد لزوم جهت نیل به خودکفایی در زمینه ساخت جنگافزارهای شیمیایی.
۴- در اختیار داشتن انواع سیستمهای پرتاب مهمات شیمیایی از جمله هواپیماهای دورپرواز، توپخانه، راکتهای سطح به سطح و موشکها.
اولین و دومین حمله شیمیایی در طول جنگتحمیلی/جنایت جنگی
در اوایل جنگ تحمیلی، در منطقه شلمچه، رژیم عراق برای اولینبار به طور محدود اقدام به استفاده از سلاح شیمیایی کرد و این موضوع برای دومینبار در منطقه میمک تکرار شد. عراقیها از آذرماه سال ۱۳۶۱، به طور پراکنده از عوامل شیمیایی کشنده استفاده کردند. ابتدا مقدار محدودی از سولفورموستارد (عامل تاولزا) را به منظور درهم شکستن سازمان رزمی رزمندگان ایران در تکهای شبانه مورد استفاده قرار دادند.
در سال ۱۳۶۲، عراق به کاربرد جنگافزارهای شیمیایی در پیرانشهر و حوالی «پنجوین» مبادرت ورزید. ایران حادثه پنجوین را «جنایت جنگی» نامید و مجروحین جنگ شیمیایی به بیمارستانهای تهران اعزام شدند.
در اواخر ۱۳۶۳، عراق به دو علت از کاربرد جنگافزارهای شیمیایی موقتاً منصرف شد:
۱- در رابطه با اعتراضهای قبلی اروپا.
۲- علنی شدن ابعاد گسترده کاربرد این جنگافزارها در جنگ با ایران.
استفاده از جنگافزارهای شیمیایی در بُعد وسیع توسط عراق از اوایل زمستان ۱۳۶۴ که رزمندگان ایران توانستند شهر فاو را تصرف کند، مجدداً آغاز شد. در اوایل سال ۱۳۶۶، عراق بار دیگر از جنگافزارهای شیمیایی به طور انبوه در جبهه مرکزی سومار استفاده کرد.
کاربرد ۷۰۰۰ گلوله حاوی مواد سمی
پس از عملیات والفجر ۸ در سال ۱۳۶۴، نیروهای عراقی به طرز بیسابقهای از مواد سمی شیمیایی استفاده کردند. حدود ۷۰۰۰ گلوله توپ و خمپاره حاوی مواد سمی علیه مواضع نیروهای ایران شلیک شد. در طول ۲۰ روز هواپیماهای عراقی بیش از ۱۰۰۰ بمب شیمیایی در صحنه عملیات فرو ریختند و متجاوز از ۳۰ تهاجم شیمیایی علیه هدفهای غیر نظامی در ایران انجام شد.
بمباران شیمیایی شهر سردشت توسط عراق در هفتم تیر ۱۳۶۶ فجیعترین و وحشتناکترین تهاجم از این نوع بود که سبب شهید و مجروح شدن عده بسیاری از مردم غیرنظامی شد و ایران شهر سردشت را نخستین شهر قربانی جنگ افزارهای شیمیایی در جهان بعد از بمباران هستهای هیروشیما نامید.
وحشیانهترین مورد استفاده در اسفند ۱۳۶۶، در حلبچه بوده است که وسیعترین مورد استفاده از جنگافزارهای شیمیایی از زمان جنگ جهانی اول تاکنون به شمار میرود که حداقل ۵۰۰۰ تن از مردم کُرد و مسلمان این شهر را کشت و ۷۰۰۰ تَن دیگر را مجروح کرد.
فاجعهای که در حلبچه رخ داد بدون شک با فجایعی همچون بمباران اتمی شهرهای «هیروشیما و ناکازاکی» ژاپن به دست آمریکا، قابل مقایسه است.
انتهای پیام
