بارشهای این استان نیز عمدتاً کوتاهمدت، رگباری و گاه با شدت بالا رخ میدهد؛ بارشهایی که اگر در بالادست حوضههای آبخیز مدیریت نشوند، بهسرعت تبدیل به روانآب و سیلاب شده و بخش قابل توجهی از آب و خاک را از دسترس خارج میکنند.
در چنین شرایطی، آبخیزداری تنها مجموعهای از عملیات عمرانی برای مهار سیلاب نیست، بلکه یکی از ابزارهای مهم مدیریت سرزمین و حفاظت از منابع پایه به شمار میرود؛ رویکردی که میتواند با افزایش نفوذ آب در خاک، کاهش فرسایش، تقویت پوشش گیاهی و کمک به تغذیه منابع آب زیرزمینی، تابآوری اکوسیستمها و جوامع محلی را در برابر خشکسالی و تغییرات اقلیمی افزایش دهد.
علیرضا ابوالحسنی مدیرکل منابع طبیعی استان کرمان در گفتوگو با ایسنا با اشاره به گستره وسیع عرصههای طبیعی استان اظهار کرد: کرمان حدود ۱۴.۴ میلیون هکتار وسعت دارد و بیش از ۱۰ میلیون هکتار از این عرصهها در حوضههای آبخیز قرار گرفته است.
به گفته وی، تاکنون مطالعات آبخیزداری در بیش از ۳.۵ میلیون هکتار از حوضههای آبخیز استان انجام شده و بیش از ۸۰۰۰ سازه آبخیزداری در مناطق مختلف کرمان احداث شده است.
مدیریت بارش در استانی کمبارش
کرمان از یک سو با کمبود بارش و خشکسالیهای پیدرپی مواجه است و از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از بارندگیهای آن بهصورت رگباری و در بازههای زمانی کوتاه اتفاق میافتد. این دوگانگی، مدیریت آب را به یکی از مهمترین چالشهای منابع طبیعی استان تبدیل کرده است.
در بارشهای شدید، اگر آب فرصت نفوذ در خاک پیدا نکند، حجم زیادی از روانآب در مدت کوتاهی از حوضه خارج میشود. پیامد این وضعیت میتواند فرسایش خاک، انتقال رسوب، تخریب آبراههها و زیرساختها، خسارت به اراضی کشاورزی و کاهش امکان تغذیه طبیعی منابع آب زیرزمینی باشد.
آبخیزداری با مدیریت جریان آب از محل بارش تا خروجی حوضه، تلاش میکند بخشی از این روانآب را در عرصه نگه دارد و سرعت حرکت آن را کاهش دهد. احداث بندهای خاکی، سنگی و ملاتی و گابیونی، عملیات کنترل روانآب و رسوب و اقدامات مرتبط با تقویت پوشش گیاهی، از جمله روشهایی هستند که متناسب با ویژگیهای هر حوضه مورد استفاده قرار میگیرند.
هدف نهایی این اقدامات، ایجاد فرصت بیشتر برای نفوذ آب در خاک و کاهش سرعت خروج آب از حوضه …
