فرهاد پروانه در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: در منابع تاریخی و کتب سیره، وقوع ولادت پیامبر اکرم(ص) در عامالفیل و در ماه ربیعالاول شهرت فراوانی دارد، اما درباره روز دقیق ولادت، اقوال متعددی نقل شده است.
وی افزود: در میان اهلسنت، ۱۲ ربیعالاول مشهورترین قول است و بسیاری از مورخان و عالمان این تاریخ را نقل کردهاند؛ از جمله ابنکثیر در «السیرة النبویة» ضمن طرح اقوال مختلف، روز دوازدهم را قول مشهور میداند. بنابراین تعبیر دقیق و علمی این است که بگوییم ۱۲ ربیعالاول بر اساس قول مشهور نزد اهلسنت، روز ولادت پیامبر اکرم(ص) است.
پروانه با اشاره به روایتی از صحیح مسلم درباره روز ولادت پیامبر(ص)، ادامه داد: نکتهای که از پشتوانه روایی استوارتری برخوردار است، دوشنبه بودن روز ولادت پیامبر اکرم(ص) است. در صحیح مسلم از ابوقتاده انصاری نقل شده است که از پیامبر(ص) درباره روزه روز دوشنبه سؤال شد و ایشان فرمودند: «فیهِ وُلِدتُ وَ فیهِ أُنزِلَ عَلَیَّ»؛ یعنی «در این روز متولد شدم و در همین روز بر من وحی نازل شد».
وی تصریح کرد: این روایت عدد روز ماه را مشخص نمیکند و نمیگوید این دوشنبه دقیقاً دوازدهم یا هفدهم ربیعالاول بوده است؛ بنابراین باید میان تثبیت روز هفته و تعیین عدد روز در ماه تفکیک قائل شد.
عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان با تأکید بر اهمیت تفکیک منابع حدیثی، سیره و تاریخ گفت: برای مطالعه دقیق ولادت و سیره پیامبر اکرم(ص)، باید میان «جوامع حدیثی»، «کتب سیره» و «تواریخ عمومی» تمایز قائل شد. در میان منابع حدیثی، صحیح مسلم به دلیل نقل روایت ابوقتاده درباره ولادت پیامبر(ص) در روز دوشنبه، جایگاه ویژهای دارد.
پروانه افزود: در حوزه سیره نیز آثاری همچون «السیرة النبویة» ابنهشام که از مهمترین منابع حفظ و نقل گزارشهای ابناسحاق است، اطلاعات گستردهای درباره تبارشناسی، ولادت، دوران کودکی، بعثت و دیگر ادوار زندگی پیامبر(ص) ارائه میکنند.
وی با اشاره به آثار ابنکثیر اظهار کرد: ابنکثیر نیز در «البدایة و النهایة» و «السیرة النبویة» مجموعهای از آرای مورخان درباره تاریخ ولادت پیامبر(ص) را گردآوری کرده است. اهمیت این رویکرد در آن است که به نقل یک دیدگاه بسنده نکرده و گونهگونی و تعارض اقوال را نیز نشان داده است.
این استاد …
