به گزارش ایسنا، تمدن جیرفت (در استان کرمان) بار دیگر در معرض تهدید قرار گرفته است؛ افزایش حفاریهای غیرمجاز در دشت جیرفت و نگرانی از تکرار غارت گسترده محوطههای باستانی، این پرسش را پیش کشیده است که آیا تجربه تلخ سالهای ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰ در تاراج آثار این تمدن، بار دیگر در حال تکرار است؟
در هفتههای اخیر، گزارشهایی از افزایش فعالیت حفاران غیرمجاز در برخی محوطههای تاریخی منطقه منتشر شده است و باستانشناسان نسبت به پیامدهای جبرانناپذیر این روند هشدار دادهاند؛ آن هم در شرایطی که به گفته کارشناسان، هر گمانه و حفاری غیرمجاز نهتنها یک اثر تاریخی، بلکه بخشی از اطلاعات و لایههای باستانشناختی را برای همیشه از بین میبرد.
اهمیت این نگرانی زمانی بیشتر میشود که جیرفت را صرفاً مجموعهای از محوطههای باستانی ندانیم، بلکه آن را بخشی از یکی از مهمترین چشماندازهای باستانشناسی ایران و جهان بدانیم؛ محدودهای که دادههای آن میتواند در شناخت بخشهایی از تاریخ و تمدن ایران نقشی تعیینکننده داشته باشد.
سیدمنصور سیدسجادی، سرپرست گروه باستانشناسی کُنارصندل، با اشاره به تشدید حفاریهای غیرمجاز در دشت جیرفت، این روند را فراتر از سرقت چند شیء تاریخی دانسته و درباره تهدید ریشههای فرهنگی و تاریخی این منطقه هشدار داده است. او با تأکید بر وسعت دشت جیرفت و پراکندگی محوطههای باستانی، روشهای سنتی حفاظت را برای مقابله با این وضعیت کافی نمیداند و پیشنهاد استفاده از مجموعهای از فناوریهای نوین، از نظارت پهپادی و تحلیل تصاویر ماهوارهای گرفته تا اسکن لیزری، نقشهبرداری سهبعدی، حسگرهای لرزهای و دوربینهای مجهز به حسگر حرکت را مطرح کرده است.
این باستانشناس همچنین خواستار تشکیل یک تیم تخصصی برای پایش ۲۴ ساعته محوطهها و ایجاد سازوکار واکنش سریع در برابر حفاریهای غیرمجاز شده و بر ضرورت بازنگری در مجازاتهای قانونی این تخلفات تأکید کرده است.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که نصیر اسکندری، استاد باستانشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه تهران نیز با هشدار نسبت به افزایش حفاریهای غیرمجاز در دشت جیرفت، خواستار اقدام فوری دستگاههای مسئول شده است. او با اشاره به احتمال تکرار غارتهای گسترده گذشته، از مسئولان، دستگاههای اجرایی، انتظامی و قضایی، …
