به گزارش ایسنا، گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر، شیوه ارتباط، دریافت خبر و حتی شکلگیری قضاوتهای روزانه مردم را به طور جدی تغییر داده است. بسیاری از افراد امروز بخش مهمی از اطلاعات خود را نه از رسانههای سنتی، بلکه از پیامها، پستها و محتوایی دریافت میکنند که در شبکههای اجتماعی دستبهدست میشود. این فضا از یک سو امکان ارتباط سریع، گسترده و کمهزینه را فراهم کرده و از سوی دیگر، زمینه را برای انتشار مطالب نادرست، ناقص یا گمراهکننده نیز افزایش داده است. در چنین شرایطی، کاربران گاه بدون بررسی کافی، مطالب مختلف را بازنشر میکنند یا به آنها واکنش نشان میدهند. همین موضوع باعث شده شبکههای اجتماعی تنها ابزار ارتباطی نباشند، بلکه به محیطی اثرگذار بر نگرشها، روابط اجتماعی و حتی رفتارهای روزمره افراد تبدیل شوند.
اهمیت بررسی اخبار جعلی از آنجا بیشتر میشود که این نوع محتوا میتواند با سرعت بالا منتشر شود و بر افکار عمومی اثر بگذارد. به گفته محققان هنوز هم درباره تعریف دقیق خبر جعلی توافق کامل وجود ندارد و همین مسئله، شناسایی و مقابله با آن را دشوارتر میکند. از سوی دیگر، رشد فناوری، دسترسی گسترده به تلفن همراه و استقبال عمومی از رسانههای اجتماعی سبب شدهاند که انتشار یک خبر نادرست تنها به چند نفر محدود نماند و در زمان کوتاه به گروههای زیادی برسد. به همین دلیل، شناخت رفتار کاربران در برابر چنین اخباری اهمیت زیادی دارد. این شناخت میتواند برای آموزش، سیاستگذاری رسانهای، فعالیتهای ارتباطی، کسبوکارهای رسانهای و برنامهریزی برای کاهش آسیبهای فضای مجازی مفید باشد.
در تحقیقی با همین محوریت، پری کریمی، پژوهشگر علوم ارتباطات در واحد اردبیل دانشگاه آزاد اسلامی به همراه یک همکار دانشگاهی و با همراهی پژوهشکده مطالعات آموزش و پرورش و دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، بر شناسایی الگوی رفتاری کاربران شبکههای اجتماعی در زمان برخورد با اخبار جعلی تمرکز داشته و تلاش کرده است نشان دهد چه عواملی باعث شکلگیری این رفتارها میشوند و چه مسیرهایی میتوانند به بهبود آنها کمک کنند.
در این مطالعه، با خبرگان حوزه فوقالذکر مصاحبه شد و سپس دادههای بهدستآمده دستهبندی و تحلیل شدند تا اجزای اصلی مدل رفتاری کاربران مشخص شود. …
