خبرگزاری مهر – گروه استان ها: جلگهٔ حاصلخیز هلیلرود در جنوب استان کرمان، روزگاری خاستگاه یکی از شکوفاترین تمدنهای پیش از تاریخ خاورمیانه بوده است؛ اما با این حال، فصل تازهٔ کاوشها در مهمترین محوطهٔ باستانی این منطقه، یعنی تپهٔ کنارصندل، به دلیل ناامنیهای دیماه سال گذشته، پیش از آنکه آغاز شود، به تعویق افتاد و همچنان در هالهای از ابهام باقی مانده است.
در همین حال، متولیان میراثفرهنگی استان کرمان از تهیهٔ طرحی جامع برای ساماندهی و معرفی تمامی ظرفیتهای تاریخی این خطه خبر میدهند تا جیرفت را به جایگاه شایستهاش در نقشهٔ تمدن ایران بازگردانند.
جنوب کرمان در حاشیهٔ رودخانهٔ هلیلرود، یکی از معدود مناطق جهان است که شواهد سکونت مستمر انسان در آن به دهها هزار سال پیش بازمیگردد.
آنچه در چند دههٔ اخیر از دل خاک این دشت بیرون آمده، روایتی تازه از یکی از کهنترین فصلهای تمدن بشری را پیش روی باستانشناسان گشوده است؛ با این حال، کاوشهایی که میتوانست پرده از رازهای بیشتری بردارد، این روزها در محاقی از بلاتکلیفی قرار گرفته و آیندهٔ یکی از مهمترین پروژههای علمی کشور را به تعویق انداخته است.
ریشههای یک تمدن فراموش شده
موقعیت ممتاز جغرافیایی دشت جیرفت، نقشی تعیین کننده در شکلگیری و استمرار حیات انسانی در این منطقه داشته است.
رشتهکوههای مرتفع جبالبارز و بحرآسمان با قلههای پوشیده از برف، تأمینکنندهٔ اصلی آب این دشت وسیع بودهاند و هلیلرود به عنوان شاهرگ حیاتی منطقه، مسیری به طول حدود ۴۰۰ کیلومتر را از دل کوهستانها تا گودترین نقطهٔ جنوبشرق ایران، یعنی جازموریان، طی میکند.
بررسیهای باستانشناسی در این پهنه نشان داده که حضور انسان در منطقهٔ جیرفت به حدود ۴۰ هزار سال پیش بازمیگردد و سکونت در آن از دوران پارینهسنگی میانی تا امروز، بدون هیچ گسستی تداوم یافته است.
این تداوم زمانی، جیرفت را به یکی از استثناییترین مناطق برای مطالعهٔ روند تحول جوامع انسانی از زندگی کوچنشینی تا شهرنشینی تبدیل کرده است؛ اما آنچه در دهههای اخیر توجه جهانیان را به این نقطه از ایران جلب کرده، به حدود پنج هزار سال پیش بازمیگردد؛ عصری که شواهد آن در تپهٔ کنارصندل، در ۲۸ کیلومتری جنوب جیرفت، به طرزی شگفتانگیز آشکار …
