به گزارش خبرنگار مهر، نگاه دین مبین اسلام و متون مقدس آن به تغذیه و سلامت انسان، نگاهی جامع، هدفمند و آمیخته با حکمتهای تکوینی و تشریعی است. در میان تمام خوردنیها و آشامیدنیهایی که در تعالیم اسلامی به آنها اشاره شده، «عسل» جایگاهی کاملاً ویژه، ممتاز و استثنایی دارد. اسلام عسل را تنها یک ماده غذایی شیرین و مقوی نمیداند؛ بلکه آن را آیتی بزرگ از نشانههای الهی در جهان آفرینش، مظهر شفای جسمی و روحی، و نمادی از نظم، هدایت و خدمت در نظام طبیعت قلمداد میکند. بازخوانی دیدگاه قرآن کریم و روایات معصومین (علیهمالسلام) درباره عسل، ابعاد گوناگونی از معارف توحیدی، نکات دقیق انسانشناختی و سفارشهای ارزشمند بهداشتی و درمانی را پیش روی پژوهشگران و مؤمنان میگشاید.
عسل در آینه قرآن؛ از وحی تکوینی تا شربت شفابخش
تجلی اصلی و بیبدیل نام و حقیقت عسل در قرآن کریم، در سوره مبارکه «نحل» (آیات ۶۸ و ۶۹) ظهور یافته است؛ سورهای که به نام زنبور عسل نامگذاری شده تا توجه انسانها را به یکی از شگفتانگیزترین مخلوقات خداوند جلب کند. در این آیات، خدای متعال با تعبیری شگرف میفرماید: «وَأَوْحَیٰ رَبُّکَ إِلَی النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِی مِنَ الْجِبَالِ بُیُوتًا وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا یَعْرِشُونَ * ثُمَّ کُلِی مِنْ کُلِّ الثَّمَرَاتِ فَاسْلُکِی سُبُلَ رَبِّکِ ذُلُلًا ۚ یَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِیهِ شِفَاءٌ لِلَّناسِ ۗ إِنَّ فِی ذَٰلِکُمْ لَآیَةً لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ». به کار رفتن واژه «وحی» برای زنبور عسل، نشاندهنده یک هدایت تکوینی غریزی، دقیق و الهامی از سوی آفریدگار است که سیرت و حرکت این حشره کوچک را تنظیم میکند. قرآن با ظرافت خاصی مراحل زندگی و فعالیت زنبور را ترسیم مینماید: نخست مسکنگزینی در دل کوهها، درختان و کندوهای دستساز انسان؛ سپس بهرهگیری از شیره گلها و ثمرات گوناگون؛ و در نهایت پیمودن مسیرهای هموار و رامشدهای که پروردگار برای او مقدر ساخته است.
مفسران قرآن کریم در تحلیل این آیات به نکات باریک و خیرهکنندهای اشاره کردهاند. تعبیر «یَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا» (از درون شکمهای آنها خارج میشود) به این حقیقت علمی اشاره دارد که عسل تنها جمعآوری ساده شهد گلها در دهان حشره نیست؛ بلکه شهد وارد بخش ویژهای …
