خبرگزاری مهر، گروه استانها - کوروش دیباج: با افزایش مخاطرات طبیعی، تشدید تنشهای منطقهای و آشکار شدن آسیبپذیری زیرساختهای شهری در بحرانهای اخیر همچون جنگ رمضان، «تابآوری شهری» دیگر صرفاً یک اصطلاح دانشگاهی یا موضوعی محدود به اسناد توسعه نیست؛ بلکه به یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی کیفیت حکمرانی شهری و سیاستگذاری در حوزه معماری و شهرسازی تبدیل شده است. تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد شهرهایی که در فرآیند طراحی و توسعه، ملاحظات اقلیمی، پدافند غیرعامل، ظرفیتهای محیطی، شبکههای خدماتی و حفاظت از میراث تاریخی را بهصورت یکپارچه در نظر گرفتهاند، نهتنها در برابر بحرانها آسیب کمتری دیدهاند، بلکه توانستهاند با سرعت بیشتری به چرخه حیات بازگردند. در مقابل، توسعه شتابزده، بارگذاریهای نامتوازن، بیتوجهی به ویژگیهای سرزمین و فاصله گرفتن از اصول علمی برنامهریزی، شهرها را به کانونهای آسیبپذیری بدل کرده است؛ آسیبی که در لحظه وقوع بحران، هزینههای انسانی، اقتصادی و فرهنگی آن آشکار میشود.
در چنین شرایطی، بازخوانی نسبت میان معماری، شهرسازی، میراث فرهنگی و تابآوری، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است؛ بهویژه آنکه تجربه اخیر تهاجم رژیم صهیونیستی به خاک ایران، بار دیگر ضرورت بازنگری در الگوهای توسعه شهری، صیانت از بافتهای تاریخی و بازتعریف نقش معماران در دوران بازسازی و پسابحران را برجسته کرده است. اینکه معماری چگونه میتواند از یک عنصر صرفاً کالبدی، به ابزاری برای افزایش ایمنی، حفظ حافظه تاریخی، تقویت هویت شهری و کاهش مخاطرات تبدیل شود، موضوعی است که پیروز حناچی، معمار، استاد دانشگاه و عضو شورای عالی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار مهر به ابعاد مختلف آن پرداخته است.
اساساً معماری چه نقشی در شکلگیری یا تضعیف تابآوری شهری دارد؟
این جمله، بهنظر من، کلید فهم جایگاه معماری در تحلیل وضعیت شهرهاست. شما از خلال معماری هر دوره، میتوانید بهوضوح دریابید که آن جامعه در چه شرایطی زیسته، چه ارزشهایی داشته و با چه تهدیدها و فرصتهایی مواجه بوده است.
امروز معماری تنها یک پاسخ کالبدی به نیازهای زیستی نیست؛ بلکه به ابزاری چندوجهی تبدیل شده که حتی میتواند در تولید ثروت، ارتقای جایگاه فرهنگی …
