خبرگزاری مهر، گروه استانها، حمیدرضا عبدالمنافی _ تالاب صالحیه در جنوب شهرستان نظرآباد، بار دیگر با بروز گردوغبار و افزایش آلودگی هوا، به یکی از دغدغههای اصلی مردم منطقه تبدیل شده است؛ پهنهای فصلی که بخشی از آن در استان قزوین قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی و جهت وزش باد، آثار ناشی از خشکی آن میتواند مناطق گستردهتری از جمله تهران را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
این تالاب که از رودخانه کردان و روانآبهای فصلی تغذیه میشود، در سالهای گذشته بهدلیل کاهش بارندگی، افت منابع آب، تغییرات اقلیمی و مداخلات انسانی، با کاهش رطوبت و افزایش احتمال خیزش گردوغبار مواجه شده است.
قدرتالله شمیرانی، فرماندار شهرستان نظرآباد، در گفتگو با خبرگزاری مهر با اشاره به وضعیت اخیر تالاب صالحیه اظهار کرد: این تالاب از زمانی که مسئولیت را آغاز کردیم، یکی از دغدغهها و مطالبات اصلی مردم بوده است. در سالهای گذشته دیدگاههای کارشناسی مختلفی درباره عوامل ایجاد وضعیت موجود مطرح شد؛ برخی شترهای سرگردان را عامل اصلی میدانستند، برخی بر نقش زهکشها تأکید داشتند و گروهی نیز شرایط حوزه آبریز را علت بروز مشکلات عنوان میکردند.
وی افزود: برای اینکه بتوانیم یک کار مهم و اساسی انجام دهیم، باید مطالعات کارشناسی کامل میشد. موضوع تالاب صالحیه تنها یک مسئله شهرستانی نیست و باید در سطح ملی دنبال شود؛ زیرا تبعات گردوغبار آن با توجه به جهت وزش باد، از شهرستان نظرآباد فراتر میرود و میتواند به مناطق دیگر، حتی تهران، آسیب برساند.
پایان مطالعات کارشناسی
فرماندار نظرآباد با بیان اینکه مطالعات مربوط به تالاب حدود شش ماه پیش به پایان رسیده است، گفت: نتایج مطالعات در شورای برنامهریزی ارائه شد و برای مدیریت وضعیت تالاب، راهکارهای مختلفی پیشنهاد شد. توسعه پوشش گیاهی، اصلاح و حذف زهکشها و انجام اقدامات اجرایی برای افزایش رطوبت خاک، از جمله مواردی بود که در این مطالعات مورد توجه قرار گرفت.
شمیرانی ادامه داد: بخشی از تالاب صالحیه در محدوده مرزی استانهای البرز و قزوین قرار دارد و جهاد کشاورزی استان قزوین نیز در این محدوده هزینههایی انجام داده است؛ بنابراین برای اصلاح وضعیت زهکشها، لازم بود شورای برنامهریزی دو استان به تفاهم برسند.
وی با اشاره به توافق انجامشده میان استان البرز و قزوین بیان کرد: در زمینه حذف زهکشها در محدودهای حدود ۴۶ کیلومتر، میان دو استان توافق و تفاهم لازم صورت گرفته است و این موضوع میتواند یکی از گامهای مهم برای کنترل روند خشک شدن منطقه و کاهش کانونهای گردوغبار باشد.
زهکشها با هدف خارج کردن آب از اراضی ایجاد میشوند، اما در مناطق حساس تالابی، اجرای نامناسب یا توسعه آنها میتواند موجب کاهش رطوبت خاک و خشک شدن بسترهای طبیعی شود.
بستر خشک و ریزدانه تالاب نیز در زمان وزش باد، بهراحتی مستعد فرسایش بادی و تولید گردوغبار خواهد بود. برخی گزارشهای کارشناسی نیز ایجاد کانالهای زهکشی و کاهش بارندگی را از عوامل تشدیدکننده وضعیت تالاب صالحیه دانستهاند.
طرح پوشش خورشیدی
فرماندار نظرآباد یکی دیگر از پیشنهادهای مطرحشده برای مدیریت تالاب صالحیه را اجرای طرحی چندمنظوره با استفاده از پنلهای خورشیدی عنوان کرد و گفت: استاندار البرز، نمایندگان و مجموعه کارشناسی در نهایت به این نتیجه رسیدند که در محدوده تالاب، یک کار چندمنظوره انجام شود.
وی ادامه داد: بر اساس این پیشنهاد، قرار است حدود هزار هکتار از محدوده تالاب با پنلهای خورشیدی پوشش داده شود؛ اقدامی که هم میتواند به حفظ رطوبت خاک کمک کند و هم با تولید برق، بخشی از ناترازی انرژی را جبران کند.
به گفته شمیرانی، این پیشنهاد در حال حاضر در سازمان حفاظت محیط زیست مطرح است و برای بررسی و تصویب به دولت ارائه خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: اجرای چنین طرحی البته نیازمند بررسی دقیق محل نصب پنلها، رعایت الزامات محیطزیستی، حفظ مسیرهای طبیعی آب و اطمینان از آسیب ندیدن زیستگاه پرندگان و پوشش گیاهی منطقه است.
لازم به ذکر است؛ تالاب صالحیه بهعنوان تنها تالاب استان البرز، در سالهای گذشته زیستگاه گونههای مختلف پرندگان مهاجر و بومی بوده است.
شمیرانی همچنین با اشاره به اعتبارات اختصاصیافته در سفر هیئت دولت به استان البرز گفت: برای اقدامات اجرایی مربوط به تالاب صالحیه، در سفر دولت مبالغی مصوب شده است. این اعتبارات بر اساس جدول زمانبندی برای موضوعاتی مانند اصلاح زهکشها و توسعه پوشش گیاهی در نظر گرفته شده و امیدواریم پس از تخصیص، عملیات اجرایی آغاز شود.
وی تأکید کرد: مسئله تالاب صالحیه با یک اقدام مقطعی حل نمیشود و نیازمند همکاری دستگاههای مختلف، همراهی استانهای البرز و قزوین و حمایت ملی است. باید همه راهکارهای پیشبینیشده بهصورت هماهنگ اجرا شود تا بتوان از گسترش کانونهای گردوغبار جلوگیری کرد.
تالاب صالحیه در صورت تأمین حقابه، اصلاح زهکشها، تقویت پوشش گیاهی و مدیریت صحیح حوزه آبریز، میتواند بار دیگر نقش خود را بهعنوان یک زیستبوم مهم منطقه ایفا کند.
اما تداوم خشکی و تأخیر در اجرای برنامههای مصوب، نهتنها حیات تالاب و زیستگاه پرندگان را تهدید میکند، بلکه میتواند پیامدهای مستقیم و گستردهای برای سلامت مردم و کیفیت هوای مناطق پیرامونی داشته باشد. کد مطلب 6917655
