خبرگزاری مهر – گروه استان ها: جنوب کرمان با تولید سالانه بیش از ۵.۵ میلیون تن انواع محصولات کشاورزی و کسب رتبههای برتر کشوری در ۶ محصول استراتژیک به عنوان یکی از مهمترین قطبهای تأمین امنیت غذایی و صادرات کشور شناخته میشود. این منطقه ظرفیت افزایش درآمد تا ۵ برابر وضعیت فعلی را دارد و تحقق این مهم، نیازمند توجه ویژه به صنایع تبدیلی، کشتهای گلخانهای و بومیسازی دانش فنی است.
جنوب استان کرمان با ۷ شهرستان حاصلخیز و سطح زیر کشت ۲۴۰ هزار هکتاری، سالانه نیاز بخش زیادی از بازار مصرف کشور را تامین می کند، این منطقه پهناور در تولید خرما، حنا، پیاز، سیبزمینی، خیار سبز و هندوانه رتبه اول کشور را در اختیار دارد و در زمینه مرکبات نیز از پتانسیلهای بسیار بالایی برخوردار است.
تولیدات گلخانه ای چهار فصل در مزارع جنوب کرمان
یکی از مهمترین ظرفیتهای اقتصادی این منطقه، توسعه کشتهای گلخانهای است. جنوب کرمان با دارا بودن بیش از ۲۷۸۰ هکتار گلخانه و تولید ۵۰۰ هزار تن انواع محصولات سبزی و صیفی، رتبه اول سطح زیر کشت و رتبه دوم تولید محصولات جالیزی کشور را به خود اختصاص داده است. همچنین سایر محصولات گلخانهای این منطقه از جمله خیار، فلفل، بادمجان، گوجهفرنگی و توتفرنگی به کشورهای روسیه، آذربایجان، ارمنستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر میشود.
با این حال، توسعه این بخش با چالشهایی مانند عدم تخصیص اعتبار کافی و پرداخت نشدن تسهیلات توسط بانکها مواجه است که ضرورت حمایت جدی از این صنعت راهبردی را دوچندان میکند.
خودکفایی در تولید بذر هیبرید؛ گامی به سوی استقلال علمی
چند سالی است که مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان با تکیه بر توان محققان جوان، تولید بذرهای هیبریدی را در دستور کار قرار داده است. تولید بذر هیبرید فلفل گلخانهای از جمله دستاوردهای این مرکز است که میتواند ضمن کاهش وابستگی به واردات، زمینهساز صرفهجویی ارزی قابلتوجهی شود. سالانه رقمی بیش از یک و دو دهم همت ارز صرف خرید بذر هیبرید از خارج از کشور میشود که با حمایت از شرکتهای دانشبنیان و محققان بومی، میتوان این نیاز را بهکلی از طریق تولید داخلی تأمین کرد.
صنایع تبدیلی؛ حلقه مفقوده زنجیره ارزش
با وجود تولید انبوه محصولات کشاورزی، یکی از مهمترین چالشهای جنوب کرمان، نبود صنایع تبدیلی و فرآوری کافی است. بخش قابلتوجهی از محصولات بهصورت خام از منطقه خارج میشود و ارزش افزوده آن در جای دیگر ایجاد میشود. در حال حاضر ۱۴ کارخانه تولید رب گوجه در جنوب استان فعالیت میکنند، اما برای تکمیل زنجیره ارزش و جلوگیری از خامفروشی، نیاز به توسعه واحدهای فرآوری در حوزههای مختلف محصولات کشاورزی احساس میشود.
استاندار کرمان در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت ارتقای درآمد این استان از محل تولیدات بخش کشاورزی تا ۵ برابر وضعیت فعلی بر ضرورت اصلاح الگوی کشت، توسعه صنایع تبدیلی و حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان تأکید کرده است.
محمدعلی طالبی با تأکید بر اینکه کمآبی مهمترین چالش پیش روی بخش کشاورزی استان است، گفت: اصلاح الگوی کشت زمانی موفق خواهد بود که به بهبود معیشت و افزایش درآمد کشاورزان منجر شود و هرگونه برنامهریزی در این حوزه باید بهگونهای باشد که کشاورز احساس کند اجرای این سیاستها، منافع بیشتری برای او به همراه دارد.
وی با اشاره به اینکه استان کرمان رتبهٔ نخست اشتغال در حوزهٔ کشاورزی کشور را در اختیار دارد، اجرای برنامههای تحولی برای تقویت این حوزه را ضرورتی انکارناپذیر دانست.
استاندار کرمان با بیان اینکه کشاورزی استان باید با کنار گذاشتن الگوهای سنتی به سمت روشهای سازگار با کمآبی حرکت کند، تصریح کرد: ضمن حفظ برندهای پسته و خرما، باید توسعه صنایع تبدیلی، بستهبندی، برندینگ و صادرات محصولات بهعنوان راهبردهای اصلی دنبال شود.
طالبی با انتقاد از خروج محصولات خام کشاورزی استان برای فرآوری در سایر نقاط کشور، افزود: بخش قابلتوجهی از ارزش افزوده محصولات ما در استانهای دیگر ایجاد میشود که این روند باید با تکمیل زنجیره ارزش و جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی در حوزهٔ گلخانهها، کشاورزی دانشبنیان و صنایع غذایی تغییر کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای بخش کشاورزی جنوب کرمان، خاطرنشان کرد: مجموعه های کشاورزی جیرفت و عنبرآباد و همچنین ظرفیتهای کشاورزی شرکتهای بزرگ در شهرستانهای عنبرآباد، قلعهگنج و ارزوئیه، از توانمندیهای ارزشمند استان هستند که میتوانند در مسیر توسعه کشاورزی نقشآفرینی کنند.
استاندار کرمان ادامه داد: به دنبال طراحی مدلی از همکاری و هم افزایی میان مجموعههای بزرگ اقتصادی هستیم تا با استفاده از ظرفیتهای موجود، سرمایهگذاریهای جدیدی در بخش کشاورزی انجام و زمینه اصلاح الگوی کشت، افزایش بهرهوری منابع آب و خاک و دستیابی به کشاورزی اقتصادی و پایدار فراهم شود.
طالبی با اشاره به محدودیت منابع آبی استان، تأکید کرد: با توجه به شرایط موجود، امکان افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی وجود ندارد و محدودیتهای قانونی نیز در این زمینه باید رعایت شود، از این رو افزایش بهرهوری و مدیریت صحیح منابع آب، راهبرد اصلی توسعه کشاورزی استان است.
تعامل و هم افزایی با کشاورزان برای تولید
فرود سالاری، رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر، به تشریح آخرین وضعیت تولید محصولات کشاورزی در این منطقه پرداخت و با اشاره به عملکرد مطلوب حوزهٔ گندم، اعلام کرد که امسال بیش از ۱۰۹ هزار تن گندم مازاد بر نیاز کشاورزان به شبکه خرید تضمینی تحویل داده شده است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان در ادامه با ابراز نگرانی از توسعه بیرویه زراعت چوب در منطقه، اظهار داشت: با توجه به اینکه نرخ بازگشت سرمایه در زراعت چوب بالاست، برخی کشاورزان به سمت این کشت روی آوردهاند، اما باید توجه داشت که این نوع کشت، مصرف آب بالایی دارد و با توجه به محدودیت منابع آبی در جنوب کرمان، نیازمند برنامهریزی دقیق و نظارت جدی است.
وی با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی کشت در جنوب کرمان، خاطرنشان کرد: باید به سمتی حرکت کنیم که کشت محصولات با نیاز آبی بالا کاهش یابد و به جای آن، محصولات با ارزش افزوده بیشتر و مصرف آب کمتر جایگزین شوند. این موضوع نیازمند فرهنگسازی، ارائهٔ بستههای تشویقی و حمایت از کشاورزان در دوران گذار است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان تصریح کرد: تلاش میکنیم با استفاده از ظرفیتهای موجود و بهرهگیری از دانش روز، گامهای مؤثری در جهت افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای تولید و بهبود معیشت کشاورزان برداریم.
وی بر ضرورت توجه ویژه به صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیرهٔ ارزش محصولات کشاورزی تأکید کرد و گفت: متأسفانه بخش قابلتوجهی از محصولات کشاورزی جنوب کرمان بهصورت خام از منطقه خارج میشود و ارزش افزوده آن در جای دیگر ایجاد میشود. این روند باید با ایجاد صنایع تبدیلی و فرآوری در خود منطقه تغییر کند تا سود حاصل از تولید، نصیب کشاورزان و مردم جنوب کرمان شود.
تلاش مسئولان برای تکمیل زنجیره تولید
غلامرضا سالاری، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان، نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر، به بررسی چالشها و برنامههای بخش کشاورزی استان پرداخت و با اشاره به ظرفیتهای بالای این حوزه، بر لزوم بهرهگیری از دانش روز و فناوریهای نوین تأکید کرد.
معاون اقتصادی استاندار کرمان با بیان اینکه بخش کشاورزی باید از ظرفیت دانشبنیانها و تکنولوژیهای نوین بهرهمند شود، اظهار داشت: متأسفانه سالهاست که شاهد خامفروشی محصولات کشاورزی در استان هستیم و این روند باید هرچه سریعتر متوقف شود. ایجاد ارزش افزوده در خود استان و تکمیل زنجیرهٔ تولید، یکی از مهمترین اولویتهای اقتصادی استان است.
سالاری با تأکید بر اینکه توسعه مهارت، حلقه مفقوده اقتصاد استان است، افزود: توجه به مهارتآموزی و تربیت نیروی انسانی ماهر، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای توسعه اقتصادی استان است. در حوزه کشاورزی نیز باید بهسمت کشاورزی دانشبنیان حرکت کنیم و کشاورزان را با روشهای نوین کشت و مدیریت منابع آشنا سازیم.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت جذب سرمایهگذاری در بخش کشاورزی، تصریح کرد: مسئولان و ادارات باید پای کار باشند و موانع را برای سرمایهگذاران برطرف کنند تا سرمایهگذاران در حوزههای مختلف از جمله گلخانهها، صنایع تبدیلی و کشاورزی دانشبنیان وارد شوند.
معاون اقتصادی استاندار کرمان با بیان اینکه گذار از کشاورزی سنتی به کشاورزی اقتصادی و پایدار، نیازمند عزم جدی و همکاری همهٔ دستگاههای اجرایی است، خاطرنشان کرد: باید نظام تأمین مالی مناسبی برای کشاورزان و تولیدکنندگان بخش کشاورزی طراحی شود تا آنها بتوانند با خیالی آسودهتر به سمت تغییر الگوی کشت و استفاده از فناوریهای نوین حرکت کنند.
سالاری به موضوع اشتغال در بخش کشاورزی اشاره کرد و گفت: کشاورزی یکی از مهمترین بخشهای اشتغالزا در استان کرمان است و باید با حمایت از طرحهای اشتغالزایی در این حوزه، زمینهٔ ماندگاری جمعیت در روستاها و جلوگیری از مهاجرت به شهرها فراهم شود.
وی بر ضرورت هم افزایی میان دستگاههای اجرایی، دانشگاهها و بخش خصوصی تأکید کرد و افزود: تنها با همکاری و تعامل همهٔ ارکان میتوان به توسعهٔ پایدار در بخش کشاورزی دست یافت و استان کرمان را به یکی از قطبهای تولید و صادرات محصولات کشاورزی در کشور تبدیل کرد.
مشکلات کشاورزان باید شناسایی و رفع شود
بهنام سعیدی، نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی، نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر، به بررسی مشکلات و چالشهای بخش کشاورزی جنوب کرمان پرداخت و با اشاره به ظرفیتهای گسترده این منطقه، از اجرایی نشدن مصوبات و وعدههای دادهشده انتقاد کرد.
نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس با اشاره به اینکه کشاورزی جنوب کرمان به دلیل عدم برنامهریزی با چالش مواجه است، افزود: جنوب کرمان با وجود ظرفیتهای کمنظیر در حوزه کشاورزی، معدن و گردشگری، همچنان با عمق محرومیت دستوپنجه نرم میکند و متأسفانه نگاه توسعهای مناسبی به این منطقه نشده است.
سعیدی با تأکید بر ضرورت توسعه صنایع فرآوری محصولات کشاورزی در جنوب کرمان، تصریح کرد: یکی از مهمترین مشکلات منطقه، نبود صنایع تبدیلی و فرآوری کافی است. بخش قابلتوجهی از محصولات کشاورزی جنوب کرمان بهصورت خام از منطقه خارج میشود و ارزش افزوده آن در جای دیگر ایجاد میشود. این روند باید با ایجاد کارخانهها و واحدهای فرآوری در خود منطقه تغییر کند.
نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد با بیان اینکه شهرستانهای جیرفت و عنبرآباد از ظرفیتهای کمنظیری در بخش کشاورزی برخوردارند، خاطرنشان کرد: متأسفانه این ظرفیتها سالهاست که بهدرستی مورد استفاده قرار نگرفته و به جای برنامهریزی اصولی و بلندمدت، با رویکردهای مقطعی و غیرکارشناسی مواجه بودهایم.
سعیدی با تأکید بر لزوم توجه ویژه به مشکلات کشاورزان، بهویژه در حوزههای آب، برق، تسهیلات و بازار فروش محصولات، گفت: از دولت و مسئولان استانی میخواهیم که نگاه ویژهای به جنوب کرمان داشته باشند و با اجرای مصوبات سفرهای استانی و کشوری، زمینهٔ توسعهٔ پایدار این منطقه را فراهم کنند. کشاورزی جنوب کرمان ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای تولید و صادرات کشور را دارد، اما این مهم بدون برنامهریزی دقیق و حمایتهای لازم محقق نخواهد شد.
توجه و حمایت مسئولان از کشاورزان می تواند ضمن افزایش بهره وری بیشتر در کنار ارزآوری زمینه توسعه کشاورزی را فراهم کند و در این میان مهمترین خواسته کشاورزان از مسئولان قطع کردن دست دلالان در بازار فروش محصولات کشاورزی و همچنین بازار تامین نهاده های کشاورزی از جمله سم، کود و بذر است.
کد مطلب 6911283
