به گزارش خبرنگار مهر، تاریخ جهان، قحطیهای بزرگی را به خود دیده است؛ رخدادهایی که تنها به کمبود غذا محدود نماندند و مسیر زندگی میلیونها انسان را تغییر دادند. در میان این فجایع، «قحطی بزرگ ایرلند» یکی از تلخترین و ماندگارترین رویدادهای قرن نوزدهم به شمار میرود. فاجعهای که از سال ۱۸۴۵ آغاز شد و نزدیک به هفت سال ادامه یافت؛ سالهایی که نابودی مزارع سیبزمینی، بهعنوان اصلیترین منبع غذایی مردم، ایرلند را به سرزمینی از گرسنگی، بیماری، مرگ و مهاجرت تبدیل کرد.
در آن سالها، میلیونها نفر یا بر اثر گرسنگی و بیماری جان خود را از دست دادند یا ناچار شدند خانه و سرزمینشان را ترک کنند. بسیاری از خانوادهها از هم پاشیدند، کودکان بیسرپرست شدند و روستاهای زیادی خالی از سکنه ماندند. قحطی بزرگ ایرلند تنها یک بحران طبیعی نبود؛ مجموعهای از مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نیز در گسترش آن نقش داشت و همین موضوع، آن را به یکی از تراژدیهای مهم تاریخ اروپا تبدیل کرد؛ تراژدیای که هنوز هم در حافظه تاریخی مردم ایرلند زنده است.
همین دوره تاریک، دستمایه خلق آثار ادبی متعددی شده است؛ آثاری که تلاش میکنند تاریخ را نه از زاویه آمار و ارقام، بلکه از دریچه زندگی انسانهای عادی روایت کنند. یکی از موفقترین این آثار، رمان نوجوان «زیر درخت زالزالک؛ سالهای قحطی ایرلند» نوشته ماریتا کانلن مککنا است؛ کتابی که به جای تمرکز بر سیاست و جنگ، مخاطب را با زندگی سه کودک همراه میکند که ناگهان خود را در میانه بحرانی میبینند که هیچ نقشی در شکلگیری آن نداشتهاند.
رمانی که تاریخ را برای نوجوانان زنده میکند
ماریتا کانلن مککنا، نویسنده ایرلندی متولد ۱۹۵۶، سالهاست برای کودکان و نوجوانان قلم میزند و بخش مهمی از آثارش را به تاریخ کشورش اختصاص داده است. «زیر درخت زالزالک» که نخستین بار در سال ۱۹۹۰ منتشر شد، نقطه عطف کارنامه ادبی او به شمار میآید؛ رمانی که نهتنها با استقبال گسترده مخاطبان روبهرو شد، بلکه آغازگر سهگانهای درباره سالهای قحطی بزرگ ایرلند بود. دو جلد بعدی این مجموعه با نامهای «دختر گلهای وحشی» و «کشتزارهای وطن» نیز در سالهای بعد منتشر شدند و روایت شخصیتهای داستان را ادامه دادند.
ترجمه فارسی این اثر را محبوبه نجفخانی انجام داده است. نخستین …
