به گزارش خبرگزاری مهر، زندگی انسان در فضا، چه روی ماه و چه روی مریخ، نیازمند ایجاد محیطهای ایمن و سازههایی با شرایط مناسب برای سکونت است. اما انتقال مصالح ساختمانی از زمین به ماه هزینهای سرسامآور دارد؛ بهطوری که در حال حاضر، ناسا برای انتقال هر کیلوگرم بار به ماه از طریق شرکتهایی مانند «اینتویتیو ماشینز» و «فایرفلای ایروسپیس» باید تا یک میلیون دلار هزینه کند.
شرکت اسپیسایکس امیدوار است با استفاده از فضاپیمای باری و قابل استفاده مجدد «استارشیپ»، این هزینه را به حدود ۱۰۰ هزار دلار برای هر کیلوگرم کاهش دهد، اما تحقق این هدف هنوز زمانبر خواهد بود.
به همین دلیل، دانشمندان به دنبال استفاده از منابع موجود روی ماه هستند؛ منابعی مانند غبار ماه.
محمد بیات، دانشیار ایرانی دانشکده مهندسی عمران و ساخت دانشگاه فنی دانمارک (DTU Construct) از محققانی است که ایده ساخت زیستگاههایی در ماه با ذوب کردن غبار ماه و استفاده از آن برای ساخت آجر و مصالح ساختمانی را دنبال می کند.
البته این کار با چالشهای بزرگی روبهرو است. از جمله این که ذوب مواد در محیطهای کمفشار بسیار دشوارتر از شرایط روی زمین است.
وی توضیح میدهد: «همانطور که آب در ارتفاعات بالا در دمای پایینتری به جوش میآید، غبار مذاب ماه نیز به دلیل نبود فشار جوی، راحتتر و شدیدتر تبخیر میشود. همین موضوع کنترل فرایند ذوب را بسیار پیچیده میکند.»
پژوهشی برای شبیهسازی ساختوساز روی ماه
محمد بیات با دریافت گرنت معتبر «Sapere Aude» از صندوق مستقل پژوهش دانمارک، هدایت پروژهای پژوهشی را بر عهده گرفته است که هدف آن بررسی رفتار غبار ماه هنگام ذوب شدن با لیزر در محیطی با فشار بسیار پایین است.
نتایج این پژوهش تنها به اکتشافات فضایی محدود نخواهد شد و میتواند در توسعه فناوریهای زمینی از جمله چاپ سهبعدی فلزات، جوشکاری در خلأ، اصلاح و بافتدهی سطوح، برش لیزری و ساخت یک «اتاقک ماه» در آزمایشگاه نیز موثر باشد.
در این پروژه، پژوهشگران ابتدا محفظهای ویژه طراحی خواهند کرد که شرایط فشار روی ماه را تا حد امکان شبیهسازی کند. سپس با استفاده از لیزر، نمونههای غبار ماه را در این محیط ذوب خواهند کرد.
