به گزارش خبرنگار مهر، بهرام سرمست شامگاه چهارشنبه در آیین یکصد و بیستمین سالگرد صدور فرمان مشروطه در تبریز، با اشاره به اهمیت بازخوانی ابعاد مختلف این نهضت اظهار کرد: در بررسی ادبیات انقلاب مشروطه، دیدگاههای متفاوتی درباره ریشهها، عوامل شکلگیری، دستاوردها و چالشهای آن مطرح شده و نشستهای علمی فرصت مناسبی برای واکاوی این موضوعات فراهم میکنند.
وی با بیان اینکه مشروطه صرفاً یک تغییر سیاسی نبود، افزود: این نهضت نخستین تلاش سازمانیافته ایرانیان برای محدود کردن قدرت سیاسی از مسیر قانون و ایجاد دولت قانونمدار به شمار میرود.
مشروطه؛ آغاز حکمرانی نهادی در ایران
استاندار آذربایجان شرقی با تأکید بر اینکه مهمترین درس مشروطه تغییر در منطق حکمرانی بود، گفت: مشروطه به معنای عبور از حکمرانی فردمحور و حرکت به سمت حکمرانی مبتنی بر نهادها، قانون و مشارکت اجتماعی است.
سرمست ادامه داد: تجربه تاریخی نشان داده است که توسعه پایدار محصول نهادهای پایدار است و نه صرفاً افراد توانمند؛ چراکه افراد در بستر نهادهای قوی میتوانند نقشآفرینی ماندگار داشته باشند.
وی با اشاره به جایگاه تبریز و آذربایجان در شکلگیری نهضت مشروطه، اظهار کرد: نقش تبریز در این جریان تنها به عرصه مبارزه و مقاومت محدود نبود، بلکه این شهر یکی از کانونهای مهم نهادسازی، شکلگیری انجمنها، گسترش آموزش نوین و مشارکت عمومی در تاریخ معاصر ایران به شمار میرود.
تبریز؛ خاستگاه جامعه مدنی و عقلانیت سیاسی
استاندار آذربایجان شرقی با بیان اینکه آذربایجان از نخستین مناطق شکلگیری جامعه مدنی در ایران بوده است، گفت: در بررسی مشروطه معمولاً نام شخصیتهایی همچون ستارخان و باقرخان برجسته میشود، اما باید توجه داشت که این چهرهها در بستر نهادهای اجتماعی، قانونی و شرایط تاریخی آن دوران پرورش یافتند.
سرمست با اشاره به پیوند میان مشروطیت و حکمرانی مطلوب افزود: امروز نیز کیفیت حکمرانی بر اساس شاخصهایی همچون حاکمیت قانون، اثربخشی، مشارکت عمومی و اعتماد اجتماعی سنجیده میشود؛ شاخصهایی که بسیاری از مطالبات مشروطهخواهان را در خود جای دادهاند.
آزادی در چارچوب قانون و حقوق ملت
وی با تأکید بر اینکه آزادی و قانون دو مفهوم مکمل یکدیگر هستند، اظهار کرد: آزادی به معنای بیقانونی نیست، بلکه صیانت از کرامت انسان، آزادی اندیشه و بیان و فراهم کردن زمینه مشارکت مردم در امور اجتماعی است. قانون بدون آزادی و آزادی بدون قانون معنا و کارکرد واقعی خود را از دست میدهد.
استاندار آذربایجان شرقی ادامه داد: مشروطه تلاش تاریخی برای ایجاد تعادل میان وظایف حکومت و حقوق بنیادین ملت بود و امروز نیز جامعه بیش از هر زمان دیگری به گفتوگوی ملی، نقد مسئولانه، تقویت مشارکت اجتماعی و افزایش سرمایه اجتماعی نیاز دارد.
ضرورت تقویت نهادها و سرمایه اجتماعی
سرمست با بیان اینکه هیچ برنامه توسعهای بدون اعتماد عمومی به نتیجه نمیرسد، گفت: برگزاری رویدادهایی مانند سالگرد مشروطه، فرصتی برای بهرهگیری از سرمایههای اجتماعی و تاریخی کشور در مسیر حکمرانی مطلوب است.
وی بر ضرورت تقویت نهادهای تخصصی، شفافیت، مشارکت نخبگان، انسجام ملی و افزایش سرمایه اجتماعی تأکید کرد و افزود: آذربایجان شرقی با تکیه بر پیشینه تاریخی، ظرفیتهای علمی، پژوهشگران، بخش خصوصی، فرهنگ دینی و مشارکت سازمانهای مردمنهاد میتواند همچنان در مسیر حکمرانی نوین پیشگام باشد.
استاندار آذربایجان شرقی همچنین با اشاره به ادامه پیگیریها برای توسعه مطالعات مشروطه گفت: رئیسجمهور با تأسیس مرکز مشروطهپژوهی موافقت کردهاند و پیشنهاد میشود رئیس دانشگاه تبریز در این زمینه پیشقدم شود.
سرمست در پایان خاطرنشان کرد: موضوع نامگذاری روز تبریز نیز در حال پیگیری است و تلاش میشود جایگاه تاریخی این شهر در تحولات معاصر ایران بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
کد مطلب 6909341
