خبرگزاری مهر، گروه استانها - حمیدرضا عبدالمنافی*: از آغاز جنگ رمضان، میکروفن را برداشتم و راهی میدانها و خیابانها شدم؛ به میان مردمی رفتم که قرار بود از آنها خبر بگیرم، اما در گذر روزها و شبها دریافتم که دستاورد خبرنگاری تنها در تعداد گزارشها، شمار مصاحبهها یا میزان بازدید خبرها خلاصه نمیشود.
برای تهیه گزارش، درباره موضوعات مختلف از مردم پرسیدم، شنیدم و روایت کردم؛ تلاش کردم صدای شهروندانی باشم که هرکدام بخشی از واقعیت جامعه را با خود دارند. در کنار این گزارشها، اتفاقی شکل گرفت که شاید در هیچ آمار و کارنامهای ثبت نشود؛ مردم دیگر برایم فقط مخاطب یا سوژه گزارش نبودند، بلکه به بخشی از تجربه حرفهای و انسانی من تبدیل شدند.
گاهی هنوز میکروفن را روشن نکردهام که چهرهای آشنا جلو میآید و به جای پرسش درباره موضوع گزارش، سراغ حال من و خانوادهام را میگیرد. گاهی فردی که پیشتر چند دقیقه مقابل دوربین با من صحبت کرده است، در دیداری دیگر و در غیاب دوربین و میکروفن، سر صحبت را باز میکند و از دغدغهها و مشکلاتش میگوید.
این لحظهها شاید در خروجی رسانه دیده نشوند، اما برای خبرنگار ارزشمندند؛ چراکه نشان میدهند رابطه میان خبرنگار و مردم از یک گفتگوی چنددقیقهای فراتر رفته و به اعتماد رسیده است.
این دنبالکردن برای من صرفاً یک عدد در شبکه اجتماعی نیست؛ نشانه تداوم ارتباطی است که از میدان و خیابان آغاز شده و به فضای مجازی رسیده است.
هر شهروندی که مقابل میکروفن قرار میگیرد، بخشی از زندگی، نگاه، دغدغه یا امید خود را در اختیار خبرنگار میگذارد و انتظار دارد سخنش تحریف نشود، دغدغهاش قربانی هیجان رسانهای نشود و روایتش دقیق و امانتدارانه به مخاطب برسد.
در چنین شرایطی، خبرنگاری از یک شغل فراتر میرود و به مسئولیت اجتماعی تبدیل میشود.
تفاوت خبرنگار حرفهای با صرفاً منتشرکننده محتوا، در سرعت انتشار نیست؛ در مسئولیت او در برابر حقیقت است.
خبرنگار باید بشنود، اما هر شنیدهای را خبر نکند؛ روایت کند، اما پیش از روایت، صحت آن را بسنجد؛ مطالبه مردم را منتقل کند، اما در کنار آن پاسخ مسئول مربوط را نیز جویا شود. خبرنگار حرفهای نه سخنگوی مردم است و نه سخنگوی مسئولان؛ او باید واسطهای امین میان جامعه و مدیریت باشد.
خبرنگار؛ پل میان مردم و مسئولان
در این میان، ضلع دیگر این رابطه نیز اهمیت دارد؛ مدیران و مسئولان.
خبرنگار همانقدر که وظیفه دارد صدای مردم را به مسئولان برساند، وظیفه دارد سخن، برنامه و عملکرد مدیران را نیز برای مردم روایت کند. رسانه میتواند پل ارتباطی میان جامعه و مدیریت باشد؛ اما این پل زمانی کارکرد خود را حفظ میکند که هر دو سوی آن، به اهمیتش باور داشته باشند.
در تجربه شخصی من، صمیمیتی که در میدان و خیابان از مردم دریافت کردهام، همیشه مشابه آن چیزی نبوده که در ارتباط با برخی مدیران تجربه کردهام.
مردم، بدون آنکه خبرنگار وعدهای به آنها داده باشد، گاهی از خانوادهام میپرسند، مراقب حضورم در میان جمعیت هستند و حتی وقتی دوربین خاموش است، درد دل میکنند. در مقابل، خبرنگار گاهی در ارتباط با مدیران تنها زمانی مورد توجه قرار میگیرد که قرار است سخنی منتشر شود، برنامهای پوشش داده شود یا گزارشی در خروجی رسانه قرار گیرد.
این سخن گلایه از فرد یا مجموعهای خاص نیست؛ مسئلهای حرفهای درباره جایگاه رسانه در ارتباط میان مدیریت و جامعه است.
اگر از خبرنگار انتظار داریم پیام مدیران را به مردم منتقل کند، باید بپذیریم که خبرنگار نیز به ارتباط، احترام و پاسخگویی حرفهای مدیران نیاز دارد. خبرنگار نباید فقط هنگام نیاز به انتشار خبر دیده شود؛ همانطور که مردم نیز نباید صرفاً بهعنوان سوژه خبر مورد توجه قرار گیرند.
رسانه زمانی میتواند به وظیفه خود عمل کند که سه ضلع مردم، خبرنگار و مسئولان در ارتباطی سالم و دوسویه قرار داشته باشند؛ مردم مطالبه کنند، خبرنگار پیگیری و روایت کند و مدیران پاسخ دهند.
در این میان، شاید بزرگترین سرمایه خبرنگار همان چیزی باشد که نمیتوان آن را در صورتجلسهها، آمارها یا تعداد اخبار منتشرشده اندازه گرفت: اعتماد مردم.
در یکصد و شصت شب تجمع مردم در خیابانهای شهر و میادین مختلف، بارها میکروفن را روشن کردهام و درباره موضوعات مختلف گزارش گرفتهام. اما اگر امروز بخواهم از مهمترین دستاورد این مسیر بگویم، نه تعداد گزارشهاست، نه شمار مصاحبهها و نه حتی میزان بازدید خبرها.
بزرگترین دستاورد، آدمهایی هستند که دیگر برایم غریبه نیستند؛ مردمی که وقتی مرا میبینند، احوال خانوادهام را میپرسند، درباره کارم سؤال میکنند و گاهی بدون آنکه دوربینی روشن باشد، حرف دلشان را با من در میان میگذارند.
شاید روزی آخرین خبرم را بنویسم، میکروفن را خاموش کنم و از میدان خبر فاصله بگیرم؛ اما آنچه از این سالها برایم باقی خواهد ماند، تعداد خبرهای منتشرشده یا شمارش گزارشها نیست.
آنچه میماند، اعتماد مردمی است که روزی روایت زندگیشان را به من سپردند.
برای یک خبرنگار، هیچ سرمایهای ارزشمندتر از این نیست؛ مردم نه فقط مخاطب خبرنگار، بلکه تمام سرمایه او هستند.
* فعال رسانه ای کد مطلب 6910668
