خبرگزاری مهر، گروه استانها: تاریخ همدان در دهههای آغازین قرن اخیر آینهای تمام نما از بیکفایتی حکمرانان وقت و قساوت بیگانگان است. شهری که در ۲ جنگ جهانی ناخواسته به میدان تاخت و تاز قدرتهای سلطهگر تبدیل شد و تاوان سیاست مداران بیتدبیر را با جان مردم بیگناه داد.
اشغال همدان تنها یک رخداد نظامی نبود بلکه آغازگر دورهای سیاه از قحطی، بیماری و اضمحلال اخلاقی و اقتصادی بود که ریشههایش همچنان در حافظه تاریخی این دیار پابرجا است.
در راستای بررسی علل و عوامل قحطی سال ۱۲۸۸ به دست بیگانگان در بخشهایی از کشور و اشغال همدان توسط متفقین و روزگار همدانیها در دوران جنگ جهانی اول و دوم خبرنگار مهر با ابوالفتح مومن محقق، پژوهشگر تاریخ معاصر و مدرس دانشگاه به گفتوگو نشست که در ادامه میخوانید.
ابوالفتح مومن محقق، پژوهشگر تاریخ معاصر و مدرس دانشگاه درخصوص وقایع رخ داده در سالهای جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم در همدان اظهار کرد: در حالی که دولت مردان وقت در تهران سرگرم بازیهای سیاسی و اعلام بیطرفی بودند همدان در چنبره ارتشهای روس، انگلیس، عثمانی و بعدها آلمانیها گرفتار شده بود و این بیطرفی کاغذین عملاً هیچ مصونیتی برای مردم همدان ایجاد نکرد.
وی ادامه داد: کنسولگری های دول بیگانه به کانونهای اصلی نفوذ و جاسوسی بدل شده بودند و شهر عملاً توسط ایادی داخلی این کنسولگریها از خوانین وابسته تا اقلیتهای بانفوذ اداره می شد. در این میان نیروی قزاق نیز نه به عنوان حافظ امنیت که به عنوان ابزاری در دست بیگانگان کارنامهای تیره از خود به جای گذاشت.
قحطی محصول مستقیم سیاست استعماری
این محقق، پژوهشگر تاریخ معاصر و مدرس دانشگاه افزود: آنچه همدان را در این دوران به خاک سیاه نشاند فقط خشکسالی نبود بلکه سیاست سیستماتیک گرسنگی دادن بود چراکه قیمت غلات و نان به قدری جهش کرد که از توان معیشتی اکثریت جامعه خارج شد، در حالی که قوای اشغالگر با خرید انبوه غلات و احتکار آن توسط ملاکین هم دست ذخایر شهر را تخلیه می کردند،
وی بیان کرد: مردم در کوچه و خیابان از گرسنگی جان می دادند و جالب اینجا بود که انگلیسیها با سیاست نان در برابر بیگاری فقیرترین لایههای جامعه را به جاده سازی و کارهای سخت بدنی وادار می کردند …
