در مرحله نخست بررسی، از اعضای هیأت ممتحنه آزمون پذیرش دستیار در رشتههای مختلف دعوت به عمل آمد تا با حضور در مرکز سنجش آموزش پزشکی، اعتراضات مرتبط با سؤالات هر رشته را مورد بررسی قرار دهند. در این مرحله، هر سؤال مورد اعتراض توسط متخصصان مرتبط از نظر محتوای علمی، نحوه صورتبندی سؤال و گزینهها و انطباق با منابع رسمی اعلامشده برای آزمون بررسی و مستندات ارائهشده از سوی آزمونشوندگان نیز مورد توجه قرار گرفت.
در نتیجه این بررسی، از مجموع اعتراضات دریافتشده، اعتراض به ۱۰ سؤال وارد تشخیص داده شد. دلایل پذیرش اعتراضات محدود به یک عامل نبوده و حسب مورد شامل مواردی از قبیل وجود ابهام در ساقه سؤال، عدم شفافیت یا کفایت تمایز میان گزینهها و تعارض یا عدم تطابق محتوای علمی قابل استنباط از منابع رسمی اعلامشده برای آزمون بوده است.
یکی از موارد قابل توجه در این بررسی، وجود موضوعات مشترک میان منابع رشتههای مختلف بود. در برخی موارد، سؤال بر اساس منبع رسمی رشته مربوط طراحی شده بود و پاسخ مورد نظر طراح نیز با همان منبع انطباق داشت؛ با این حال، همان موضوع در یکی دیگر از منابع رسمی اعلامشده آزمون نیز مطرح شده و نحوه بیان آن به گونهای بود که میتوانست گزینه دیگری را نیز قابل دفاع سازد. از آنجا که تمامی منابع اعلامشده در چارچوب آزمون دارای اعتبار بوده و نمیتوان از آزمونشونده انتظار داشت میان دو گزاره قابل استناد به منابع رسمی، یکی را نادیده بگیرد، این موارد نیز در تصمیمگیری نهایی مورد توجه قرار گرفت.
بر اساس نتایج مرحله نخست، کلید اصلاحی اولیه تهیه و اعلام شد. متعاقب اعلام کلید اصلاحی، اعتراضات و ملاحظات دیگری در خصوص نحوه رسیدگی به برخی از سؤالات به معاون محترم آموزشی وزارت منعکس گردید. حسب دستور ایشان و به منظور حصول اطمینان بیشتر از صحت تصمیمات اتخاذشده و صیانت حداکثری از حقوق آزمونشوندگان، مقرر شد مرحله دوم بررسی توسط کمیته منتخب دیگری و به صورت مستقل از بررسی اولیه انجام شود.
در این مرحله، بهویژه سؤالاتی که پس از بررسی نخست همچنان مورد اعتراض یا ابهام قرار داشتند، مجدداً از ابتدا بررسی شدند. کمیته منتخب، بدون اتکا صرف به نتیجه بررسی مرحله نخست، متن سؤال، گزینهها، کلید اعلامشده و مستندات علمی مربوط را مجدداً با منابع رسمی آزمون تطبیق داد و قابلیت دفاع علمی از سؤال و پاسخ صحیح را مورد ارزیابی قرار داد.
در نتیجه این بازبینی مستقل، اعتراض نسبت به ۱۰ سؤال وارد تشخیص داده شد. با توجه به ماهیت آزمون پذیرش دستیار تخصصی و تأثیر نتایج آن بر رتبه و انتخاب رشته داوطلبان، رویکرد اتخاذشده آن بود که در مواردی که کارشناسی تخصصی وجود ابهام مؤثر در ساقه سؤال یا گزینهها، امکان بیش از یک برداشت علمی قابل دفاع، یا سایر اشکالات مؤثر بر تعیین پاسخ صحیح را تأیید میکند، تردید موجود نباید موجب تضییع حق داوطلبان شود. بر همین اساس، مقرر شد هر ۱۰ سؤال مذکور از محاسبه نتیجه آزمون حذف شوند.
بنابراین، رسیدگی به اعتراضات صرفاً متکی بر بررسی اولیه طراحان یا هیأت ممتحنه نبوده، بلکه طی دو مرحله بررسی تخصصی، که مرحله دوم آن توسط کمیتهای منتخب و مستقل انجام شده است، صورت گرفته و در هر دو مرحله، منابع رسمی اعلامشده برای آزمون مبنای اصلی داوری علمی قرار داشتهاند.
در کنار بررسی محتوایی اعتراضات، شاخصهای روانسنجی آزمون نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج اولیه تحلیلها نشان میدهد که آزمون در مجموع از نظر شاخص دشواری و ضریب تمییز سؤالات از وضعیت مناسبی برخوردار بوده است. بدیهی است عملکرد مطلوب کلی آزمون از منظر روانسنجی، مانع از بررسی موردی سؤالات مورد اعتراض نیست و تصمیمگیری درباره هر سؤال بر اساس مجموع شواهد محتوایی، انطباق با منابع و ویژگیهای فنی آن انجام شده است.
در حال حاضر، گزارش تفصیلی و جامع آزمون با همکاری دبیرخانه شورای آموزش پزشکی و تخصصی و مرکز سنجش آموزش پزشکی در دست تهیه است. در این گزارش، علاوه بر تشریح فرایند طراحی، اجرا و رسیدگی به اعتراضات، نتایج تحلیلهای روانسنجی آزمون و بررسی تفصیلی سؤالات مورد اعتراض ارائه خواهد شد تا تصویری جامع از کیفیت علمی و فنی آزمون و فرایند کنترل کیفی آن فراهم شود.
در مجموع، فرایند رسیدگی به اعتراضات با هدف بررسی بیطرفانه و مستند اعتراضات، التزام به منابع رسمی اعلامشده، استفاده از نظر کارشناسان تخصصی و صیانت از حقوق آزمونشوندگان انجام شده و در مواردی که پس از بررسی کارشناسی، وجود ابهام مؤثر یا اشکال علمی قابل دفاع احراز شده است، تصمیم نهایی با اولویت جلوگیری از تأثیر آن سؤال بر نتیجه داوطلبان اتخاذ شده است. کد مطلب 6916781 ندا نظری
