خبرگزاری مهر، گروه استانها- حسین ترحمی*: نهضت ۱۲۰ ساله مشروطه را نمیتوان تنها به تهران، تبریز، اصفهان و دیگر شهرهای بزرگ محدود کرد؛ بلکه در شهرهای تاریخی مانند سمنان نیز این جنبش، تاریخچه و میراثی قابل توجه دارد. میراث مشروطه در خانهها، بازار، انجمنها و مدرسهها، بخشی از حافظه زنده این شهر تاریخی است.
در کتاب «جندق قومس در اواخر دوره قاجاریه» اثر اسماعیل هنری یغمایی آمده است: در سال ۱۳۲۵ قمری شاهزاده دارا به حکومت سمنان و دامغان منصوب شد و مرحوم میرزا هادی فرمان را به سمنان احضار کرد و من هم به اتفاق فرمان به سمنان رفتم. اوایل مشروطیت بود و در هر شهرستانی انجمن محلی ایجاد شده بود.
روایتی از دل تاریخ
در ادامه این روایت آمده است: مرحوم آقا میرزا ابوطالب سمنانی، رئیس انجمن محلی سمنان و شش نفر از اعیان اصناف سمنان، میرزا محمدخان عمیدالممالک، حاج غلامعلی صدیقالممالک، حاج عبدالحسین ناظمالتجار و سه نفر دیگر، در مدرسه پاچنار سمنان، معروف به مدرسه ادیب، انجمن خود را تشکیل داده بودند. همهروزه صبح و عصر انجمن تشکیل میشد و کسانی که به انجمن میآمدند...
تاریخ زنده
مهمترین پرسش با توجه به مطالب این کتاب آن است که مدرسه ادیب، محل تشکیل انجمن مشروطه سمنان، کجا بوده است؟
در کتاب «تاریخ سمنان» نوشته عبدالرفیع حقیقت، در بخش تاریخچه مدارس سمنان آمده است:
منصورالسلطان همدانی که ریاست پست و تلگراف سمنان را برعهده داشت، ضمن تماس با اعضای فعال و روشنفکر کمیته نهضت مشروطه سمنان، به تقلید مدرسه رشدیه تهران، یک باب مدرسه ابتدایی به سبک نوین در محل مدرسه مهدیقلیخان (دبستان سپهر فعلی) تأسیس کرد.
در بخش دیگری از این کتاب آمده است: مدیریت مدرسه، ادب نامیده میشود، منصورالسلطان سابقه تدریس در مدرسه علمیه تهران داشت و با اسلوب جدید تعلیم و تربیت نیز آشنا بود، محول شد.
مدرسه ادب سمنان، نخستین مدرسه ششکلاسه به سبک نوین بود و زیر عکس قدیمی و سیاهوسفید این مدرسه نیز نوشته شده است: محوطه میدان پاچنار و درِ ورودی مدرسه ادب.
با توجه به مطالب کتاب «تاریخ سمنان» و همچنین عکس مدرسه ادب در پاچنار که بعدها به سپهر تبدیل شد، میتوان به این نکته پی برد که مدرسه ادیب، محل تشکیل کمیته مشروطه سمنان، همان مدرسه ادب پاچنار …
