به گزارش خبرنگار مهر، وابستگی به درآمدهای تکمحصولی، بهویژه نفت، از پیچیدهترین و دیرپاترین چالشهای ساختاری در اقتصادهای در حال توسعه است. این وابستگی که در ادبیات اقتصادی تحت عناوین بیماری هلندی و بلای منابع تحلیل میشود، موجب آسیبیپذیری اقتصاد ملی در برابر نوسانات قیمتهای جهانی، شوکهای ژئوپلیتیک و تحریمهای خارجی میگردد. در این راستا، مفهوم «اقتصاد غیرنفتی» یا «اقتصاد بدون نفت» به عنوان یک الگوی جایگزین مطرح میشود؛ الگویی که هدف آن اتکا بر تولید داخلی، توسعه صادرات غیرنفتی، ایجاد تنوع در منابع درآمدی دولت، اصلاح ساختار بازرگانی خارجی و برقراری انضباط مالی است.
در تاریخ معاصر ایران، دستیابی به اقتصاد غیرنفتی اغلب به عنوان یک آرمان ملی و راهبردی مطرح بوده است، اما تنها در برهههای خاصی از تاریخ، کشور به صورت عملی و ناخواسته یا خودخواسته در مسیر تحقق آن قرار گرفته است. بررسی این تجارب تاریخی و واکاوی راهکارهای ساختاری، مالی و تجاری به کار گرفتهشده، روشنیبخش مسیر اصلاحات اقتصادی در عصر حاضر خواهد بود.
بررسی تاریخی تجربه اقتصاد بدون نفت در ایران …
