خبرگزاری مهر - گروه استان ها، فاطمه گلوی: در حالی که جهان به دنبال جایگزینهای طبیعی برای سلامت است، پهنههای خاکی جنوب شرق ایران، گنجینهای پنهان از گیاهان دارویی را در دل خود جای دادهاند که میتواند موتور محرک جدیدی برای اقتصاد منطقه باشد.
استان سیستان و بلوچستان با بهرهمندی از اقلیم منحصربهفرد، از گرمای سوزان کویری تا پتانسیلهای آبی در حاشیه رودخانهها، بستری بینظیر برای پرورش گونههای ارزشمند گیاهی خودرو فراهم آورده است.
گونههای خاص بومی که در این منطقه با ویژگیهای و خواص دارویی متمایز رشد میکنند، تنها میراثی فرهنگی نیستند، بلکه سرمایههایی استراتژیک در زنجیره ارزش صنایع داروسازی محسوب میشوند.
امروز، توسعه بخش گیاهان دارویی در این استان نه تنها به معنای تنوعبخشی به محصولات کشاورزی و افزایش درآمد روستاییان است؛ بلکه گامی کلیدی در جهت تحقق توسعه پایدار و استفاده از ظرفیتهای بومی برای ورود به بازارهای بینالمللی است.
افزایش ۶۵ درصدی تولید گیاهان دارویی در سیستان و بلوچستان
علیرضا دهمرده، رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به روند رو به رشد توسعه گیاهان دارویی در سیستان و بلوچستان گفت: سطح زیر کشت این محصولات طی سه سال اخیر با جهشی قابل توجه از ۴ هزار و ۱۰۸ هکتار در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به ۷ هزار و ۶۲۱ هکتار در سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ رسیده است؛ روندی که نشاندهنده توجه روزافزون به ظرفیتهای این بخش و حرکت برنامهریزیشده در مسیر گسترش کشت محصولات کمآببر و اقتصادی در استان است.
دهمرده ادامه داد: میزان تولید گیاهان دارویی نیز در همین بازه زمانی از ۲۴ هزار و ۴۸۰ تن به ۴۰ هزار و ۳۹۰ تن افزایش یافته که نشاندهنده ظرفیت بالای اقلیم استان برای توسعه کشتهای کمآببر و اقتصادی است؛ این افزایش تولید در کنار رشد سطح زیر کشت، بیانگر آن است که گیاهان دارویی به تدریج جایگاه مهمتری در الگوی کشت استان پیدا کردهاند و میتوانند به عنوان یکی از محورهای توسعه بخش کشاورزی سیستان و بلوچستان مطرح باشند.
وی بیان کرد: در سال ۱۴۰۳-۱۴۰۴ نیز سطح زیر کشت گیاهان دارویی ۶ هزار و ۴۴۸ هکتار و میزان تولید ۳۴ هزار و ۸۴۱ تن بوده است که بیانگر استمرار روند افزایشی در این بخش است؛ این آمار به خوبی نشان میدهد که توسعه گیاهان دارویی در سیستان و بلوچستان تنها یک رشد مقطعی نبوده، بلکه در قالب یک روند مداوم و رو به جلو در حال تحقق است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی سیستان و بلوچستان با بیان اینکه رشد سطح کشت در سه سال اخیر به ۸۵.۵ درصد رسیده است، تصریح کرد: رشد تولید گیاهان دارویی نیز در این مدت ۶۵ درصد ثبت شده و این موضوع نشان میدهد که کشاورزان استان به سمت محصولات سازگار با شرایط کمآبی و دارای ارزش افزوده بیشتر حرکت کردهاند؛ این تغییر رویکرد در بخش کشاورزی استان، با توجه به محدودیت منابع آبی و ضرورت مدیریت بهینه مصرف آب، از اهمیت ویژهای برخوردار است و میتواند الگوی موفقی برای توسعه پایدار در مناطق کمبرخوردار و خشک کشور باشد.
توسعه کشت گیاهان دارویی در سیستان و بلوچستان؛ زمینه اشتغالزایی و افزایش بهرهوری
وی با تاکید بر نقش گیاهان دارویی در تقویت امنیت غذایی و ایجاد درآمد پایدار برای بهرهبرداران، اظهار کرد: توسعه این بخش میتواند علاوه بر صرفهجویی در مصرف آب، زمینهساز اشتغالزایی، افزایش بهرهوری و رونق اقتصادی در مناطق مختلف استان باشد؛ توجه به گیاهان دارویی تنها در چارچوب افزایش سطح کشت و تولید خلاصه نمیشود، بلکه این بخش میتواند از جنبههای مختلف اقتصادی و اجتماعی نیز برای سیستان و بلوچستان دستاوردهای قابل توجهی به همراه داشته باشد و به بهبود وضعیت معیشتی بهرهبرداران و خانوارهای روستایی کمک کند.
دهمرده در پایان تصریح کرد: سیستان و بلوچستان با توجه به شرایط اقلیمی و ظرفیتهای بومی، میتواند به یکی از قطبهای مهم تولید گیاهان دارویی در کشور تبدیل شود. وجود اقلیم متنوع، قابلیت سازگاری بسیاری از گونههای گیاهان دارویی با شرایط آب و هوایی استان و همچنین ظرفیتهای محلی در حوزه تولید، زمینه مناسبی را برای گسترش هرچه بیشتر این بخش فراهم کرده است.
وی ادامه داد: بر همین اساس، توسعه گیاهان دارویی میتواند به عنوان یکی از مسیرهای مهم رونق کشاورزی، افزایش درآمد، استفاده بهینه از منابع آب و تقویت اقتصاد محلی در سیستان و بلوچستان مورد توجه قرار گیرد؛ اگر این روند با برنامهریزی مناسب، حمایت از بهرهبرداران و استفاده از ظرفیتهای بومی ادامه یابد، میتوان آینده روشنی را برای این بخش در استان متصور بود.
سراوان، گنجینه ای نهفته از گیاهان دارویی در دل سیستان و بلوچستان
ایرج رستمزهی، مدیرجهاد کشاورزی سراوان در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به شرایط آب و هوایی خاص منطقه سراوان اظهار کرد: سراوان به واسطه اقلیم خشک و نیمهخشک، خاستگاه طبیعی بسیاری از گونههای مقاوم و ارزشمند گیاهان دارویی است که علاوه بر مصارف دارویی، نقش مؤثری در حفظ پوشش گیاهی و جلوگیری از فرسایش خاک ایفا میکنند.
وی با برشمردن برخی از مهمترین گونههای بومی این منطقه افزود: از جمله گیاهان شاخص و اقتصادی سراوان میتوان به کلپوره، درمنه، بومادران، پونه وحشی، مورینگا، آنغوزه، زیره سبز و حنا اشاره کرد؛ بهویژه زیره سبز سراوان و حنای آن در بازارهای داخلی و حتی خارجی از شهرت ویژهای برخوردار است.
مدیر جهاد کشاورزی سراوان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد از بهرهبرداری صرف مرتعی به سمت کشت زراعی گفت: در سالهای اخیر، استقبال کشاورزان و بهرهبرداران از کشت گیاهانی نظیر زیره سبز، چای ترش (مکیان) و حنا افزایش چشمگیری داشته است.
رستمزهی تصریح کرد: یکی از مهمترین مزیتهای توسعه این بخش، ایجاد اشتغال پایدار برای جوامع روستایی و عشایری است؛ برداشت، فرآوری اولیه و بستهبندی گیاهان دارویی، زنجیرهای از فرصتهای شغلی را برای بانوان و جوانان منطقه ایجاد کرده است.
وی در پایان گفت: برداشت گیاهان دارویی خودرو در شهرستان منجر به اشتغال مستمر و پایدار برای جوانان و بانوان ایجاد کرده است. کد مطلب 6917721
